پایداری در مسیر حق، نیازمند ایمان و اتحاد است

حجت‌الاسلام والمسلمین عباس علی‌دادی، پژوهشگر دینی در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی، با اشاره به اهمیت مسئله مقاومت، اظهار کرد: قرآن بارها تأکید می‌کند که اعتقاد راسخ به خدا و به وعده‌های او، مهم‌ترین لوازم مقاومت است. خداوند در قرآن می‌فرماید: «وَأَصْبَحَتْ قُلُوبُ الَّذِینَ آمَنُوا مَوْلَاةً لِلَّهِ». دل‌های مؤمنان به‌واسطه این یقین تقویت می‌شود و در برابر سختی‌ها استوار می‌مانند. مقاومت بایستگی‌ها و لوازمی دارد تا این امر ساده‌تر و نتیجه‌بخش‌تر شود. 

وی با بیان اینکه استقامت کار دشواری است، افزود: به‌گونه‌ای که پیامبر(ص) فرمودند «سوره هود مرا پیر کرد». وقتی از ایشان پرسیدند کدام آیه در سوره هود، فرمودند: آیه «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ»؛ آیه‌ای که دستور به استقامت می‌دهد. بنابراین، مقاومت ذاتاً سخت است، اما اگر لوازم و ویژگی‌های آن رعایت شود، هم آسان‌تر خواهد شد و هم ثمرات بیشتری خواهد داشت.

این پژوهشگر دینی نخستین عامل استقامت را ایمان راسخ دانست و تصریح کرد: اولین ویژگی مقاومت و عاملی که استقامت می‌آفریند، ایمان است. امیرالمؤمنین(ع) در دوران زندگی خود، چه در مکه و چه در مدینه و در دوران حضور پیامبر(ص) و پس از آن، سختی‌های فراوانی را متحمل شدند، اما در هیچ‌یک از این شرایط عقب‌نشینی نکردند. ایشان فرمودند: «ذره‌ای ضعیف و سست نشدم» و در بیان علت این استقامت نیز فرمودند: «إنی علی یقین من ربی»؛ من به پروردگارم یقین دارم. این ایمان، عامل استقامت ایشان بود.

وی ادامه داد: قرآن نیز می‌فرماید: «وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُوا فَقَالُوا رَبُّنَا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»؛ ما دل‌های آنان را محکم کردیم، زمانی‌که قیام کردند و گفتند پروردگار ما، پروردگار آسمان‌ها و زمین است. پس از ایمان به خدا و پیامبر، خداوند دل‌های آنان را استوار می‌کند.

این پژوهشگر دینی با تأکید بر اینکه ایمان در سه بعد ایمان به خدا، ایمان به قیامت و ایمان به وعده‌های الهی قابل ترسیم است، گفت: ایمان به خدا استقامت‌آفرین است. قرآن بیان می‌کند زمانی‌که سپاه حضرت موسی(ع) به دریا رسیدند، همراهان حضرت گفتند: کار تمام شد، فرعون پشت سر ماست و پیش رویمان دریاست. اما ایشان فرمود: «کَلَّا إِنَّ مَعِیَ رَبِّی سَیَهْدِینِ»؛ هرگز، پروردگارم با من است و به‌زودی راهی برای ما قرار خواهد داد.

علی‌دادی افزود: ایمان به قیامت نیز عامل استقامت است. کسانی که باور دارند پس از این دنیا، عالم دیگری وجود دارد، شهادت را پایان نمی‌دانند، بلکه آن‌را رسیدن به حیات طیبه می‌دانند. قرآن می‌فرماید: کسانی‌که یقین به ملاقات پروردگار داشتند، در میدان جنگ گفتند: گرچه ما اندک هستیم و دشمن بسیار، اما اگر خدا بخواهد ما را یاری می‌کند و چه بسیار گروه‌های اندکی که بر گروه‌های بسیار پیروز شدند.

وی با بیان اینکه ایمان به وعده‌های الهی نیز استقامت‌آفرین است، اظهار کرد: کسانی که به نصرت الهی ایمان دارند، در میدان می‌مانند و امید دارند که خداوند هرگز خلف وعده نخواهد کرد و حق را بر باطل پیروز خواهد ساخت.

علی‌دادی بیان کرد: اگر انسان در میانه سختی‌ها به یاد خدا باشد و بر او توکل کند، این امر موجب استقامت می‌شود. خداوند می‌فرماید: هنگامی‌که با دشمن مواجه شدید، ثابت‌قدم باشید و خدا را بسیار یاد کنید. یاد خدا سبب می‌شود انسان از وابستگی‌های دنیوی فاصله بگیرد و توان ایستادگی پیدا کند.

وی با اشاره به اینکه یکی از لوازم مهم مقاومت، اتحاد و همبستگی است، بیان کرد: قرآن می‌فرماید: «قاتِلُوا الْمُشْرِکِینَ کَافَّةً»؛ یعنی همگی در کنار یکدیگر با دشمن مقابله کنید، همان‌گونه که آنان نیز متحد هستند. همچنین در آیه‌ای دیگر آمده است: «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا»؛ خداوند کسانی را دوست دارد که در صفی واحد و منسجم در برابر دشمن می‌ایستند. از سوی دیگر، قرآن ما را از تفرقه نهی کرده و می‌فرماید: نزاع نکنید، زیرا سست می‌شوید و قدرت شما از بین می‌رود.

این پژوهشگر دینی تصریح کرد: یکی دیگر از لوازم مقاومت، آمادگی است. «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ»؛ یعنی باید از پیش خود را آماده کرده و برای مواجهه با دشمن برنامه‌ریزی کرده باشید.

وی استقامت رهبران را نیز از عوامل مهم پایداری دانست و گفت: هنگامی‌که رهبران و مسئولان در مسیر حق استقامت کنند، مردم نیز از آنان الگو می‌گیرند و پایدار می‌مانند. اگر مردم ببینند که پیشوایانشان در برابر دشمن ایستادگی می‌کنند، آنان نیز انگیزه بیشتری برای مقاومت پیدا می‌کنند.

این پژوهشگر دینی در پایان افزود: از دیگر لوازم استقامت، پرهیز از عجله در نابودی دشمن است. قرآن به پیامبر(ص) توصیه می‌کند که صبر داشته باشد و شتاب‌زده عمل نکند. گاهی مصلحت الهی اقتضا می‌کند که پیروزی با تأخیر حاصل شود، اما در نهایت، حق بر باطل پیروز خواهد شد.