حضرت معصومه(س) الگوی زن عالم، عاقل و کنش‌گر هستند

تولد یک انسان تراز الهی خرق عادتی در تاریخ است. ولادت حضرت فاطمه معصومه(س) طلوعی است که در آن معصومیت با دانایی پیوند می‌خورد. این بزرگوار تنها یک دختر امام نیست، بلکه یک فلسفه‌ مجسم از ترکیب ظرافت زنانه و استواری عقلانی است. در همین خصوص مجتبی انصاری مقدم، پژوهشگر و استاد علوم قرآن و حدیث، یادداشتی در اختیار ایکنای خراسان‌‌رضوی قرار داده است که در ادامه می‌خوانیم؛

 

خاستگاه ولادت حضرت معصومه(س) خانه‌ امامت است، جایی‌که وحی با عقل همنشین است. بسیاری در طول تاریخ، دین‌داری را در تقابل با عقلانیت تعریف کرده‌اند، اما حیات ایشان، پاسخی قاطع به این دوگانگی کاذب است. حضور ایشان در محضر پدر گرامی‌شان، امام کاظم(ع) مکتبی را بنیان نهاد که در آن، ایمان نه یک تجربه حسی و کورکورانه، بلکه یک شناخت استدلالی است. ولادت ایشان، نمادی از ظهور انسانی است که در آن، قلب و عقل در یک نقطه به وحدت رسیده‌اند؛ جایی‌که معرفت، سوخت ایمان می‌شود و ایمان، جهت‌دهنده‌ مسیر عقل.

 

 

تفاوت یک نسبت خونی صرف با نسبت معنوی، در پایبندی به حقیقت است. حضرت معصومه(س) حامل میراثی است که تنها از طریق گفتار منتقل نمی‌شود، بلکه در سلوک علمی ایشان تبلور دارد. ایشان نشان دادند که در تمدن اسلامی، زن نه در حاشیه که در متن تحولات فکری قرار دارد و به‌عنوان محدثه و فقیهه، نقشی فراتر از یک مأموم داشتند. ایشان خود یک مرجع بودند. این ولادت یادآور آن است که جریان نور عترت، از طریق شخصیت‌های علمی زن به‌خوبی در بستر تاریخ جاری و ساری مانده و مانع از انحراف اصول تشیع شده است.

 

هجرت ایشان و استقرار در قم، یک جابه‌جایی فیزیکی ساده نبود، بلکه یک مهاجرت استراتژیک فکری بود. انتقال نوری که از مدینه (شهر نبوت) آغاز شده بود و در قم (مرکز علم) به بار نشست و بستر بالندگی جریان‌های اندیشه‌ورزانه در ایران شد. تقدس قم، نه صرفاً به‌خاطر خاک آن، بلکه به‌خاطر معنایی است که این بانوی بزرگ با حضور خود به این سرزمین بخشید. ولادت ایشان در مدینه، سرآغاز داستانی است که نقطه اوج آن در قم، مأمنی برای پناه خستگان تفکر و حقیقت‌جویان شد.

 

نام معصومه که از سوی امام زمانش بر او نهاده شد، فراتر از یک نام، یک شاخص بود. معصومیت ایشان، یک انزوای گوشه‌گیرانه در حجاب نبود، بلکه معصومیت کنش‌گر بود. ایشان در دنیای پرآشوب خلافت‌های زمانه، همچون کوهی استوار ایستادند. ولادت ایشان، به ما می‌آموزد که پاکدامنی و زهد، نباید به قیمت انفعال و عقب‌نشینی باشد. الگوی ایشان نشان می‌دهد که یک زن مسلمان در اوج تقوا می‌تواند تأثیرگذارترین فرد در سطح سیاسی و علمی یک جامعه باشد.

 

 

تاریخ گزارش می‌دهد که ایشان در همان سنین نخستین به پرسش‌های علمی اصحاب پدر پاسخ می‌دادند. ولادت ایشان در جامعه‌ای که درگیر شبهات کلامی و انحرافات فکری بود، نعمتی الهی بود. ایشان سنگر دفاع از حریم ولایت بودند و امروز نیز تأمل در زندگی ایشان به ما یادآوری می‌کند که برای دفاع از حقیقت، باید مسلح به سلاح علم و منطق بود. ایشان الگوی زنانی هستند که نه با احساسات محض، بلکه با قدرت سخن و استدلال، در برابر هجمه‌های فکری دشمنان می‌ایستند.

 

ولادت حضرت معصومه(س) نباید در حسرت گذشته یا صرفاً در جشن‌های سالانه خلاصه شود. این ولادت، یک فراخوان برای تمدن‌سازی است. اگر به‌دنبال الگویی هستیم که هم متناسب با نیازهای امروز باشد و هم ریشه در اصالت‌های دینی داشته باشد، معصومه(س) همان نقطه وصل است. ایشان الگوی زن عالم، عاقل و کنش‌گر هستند که جهان امروز تشنه‌ چنین الگویی است. یادداشت امروز، تکرار این حقیقت است که اگر جامعه‌ای بخواهد به رشد برسد، باید زنان متفکر و تراز مکتب معصومه(س) را در قلب ساختارهای علمی و اجتماعی خود بنشاند.

 

ولادت حضرت معصومه(س) عید اندیشه است و در روزگاری که انسانیت، سرگشته میان افراط و تفریط است، سیره این بانوی بزرگ نوری است که راه را از بیراهه متمایز می‌کند. خداوندا ما را از پیروان راستین عقلانیتی قرار ده که در مهد ولایت رشد یافته است.