مجموعه کامل «ساختار سوره‌های قرآن کریم» در حرم رضوی رونمایی شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، مجموعه کامل ساختار سوره‌های قرآن کریم روز گذشته، چهارم مرداد‌ با حضور حجت‌الاسلام سیدجلال حسینی، معاون تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی، علی امینی، مدیر تبلیغات اسلامی آستان قدس رضوی، مهدی لسانی، رئیس اداره علوم قرآنی آستان قدس رضوی و حجت‌الاسلام محمد خامه‌گر، مؤلف و معاون پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی در دارالقرآن الکریم بارگاه منور امام رضا(ع) رونمایی شد.

بر اساس این گزارش، این مجموعه شامل 114 نمودار از سوره‌های قرآن کریم است که بر مبنای نظریه هدفمندی سوره‌های قرآن تنظیم شده و برای نخستین بار در کشور جمهوری اسلامی ایران ارائه می‌شود، نظریه هدفمندی سوره‌های قرآن از مباحثی است که در سال‌های اخیر مورد توجه خاص قرآن‌پژوهان و مفسران قرار گرفته است.

بر اساس این نظریه، هر سوره دارای یک هدف اصلی است و محتوای آن قابل تفکیک به فصل‌ها و مقاصد فرعی است هر دسته از آیات به‌لحاظ تناسب درونی و ارتباط نزدیکی که با یکدیگر دارند، ذیل یک فصل قرار می‌گیرند، این فصل‌ها در یک نکته اساسی که هدف و غرض اصلی سوره نامیده می‌شود، مشترک هستند.

لازمه طبیعی اعتقاد به هدفمندی سوره‌ها این است که به ارتباط منطقی آیات با یکدیگر معتقد باشیم، به‌گونه‌ای که بتوان در یک نمودار درختی، همه آیات را از طریق محورها و عناوین فرعی به یک عنوان و موضوع اصلی متصل ساخت.

بنا‌بر این گزارش، برای تدوین این اثر از تفاسیر معتبر شیعه و اهل سنت از جمله تفسیر المیزان، التحریر و التنویر، النظم الفنی للقرآن الکریم، التفسیر البنایی و ... استفاده شده است اما دیدگاه‌های علامه طباطبایی در تفسیر شریف المیزان مورد توجه خاص نویسنده بوده و در تفسیر آیات و ارتباط گفتارهای مستقل، به‌طور مکرر به این تفسیر شریف مراجعه کرده است.

ترسیم نمودار درختی سوره‌ها کاربردهای متعددی برای اقشار مختلف جامعه در‌بر‌دارد که از آن جمله می‌توان به امکان آشنایی اجمالی و آسان با محتوای سوره‌های قرآن کریم برای عموم علاقه‌مندان به معارف قرآن اشاره کرد و همچنین حافظان قرآن با کمک این نمودار می‌توانند با سرعت و دقت بیشتری به حفظ آیات قرآن و تثبیت آنها در ذهن بپردازند.

مدرسان قرآن با بهره‌گیری از این نمودارها می‌توانند در 17 جلسه 90 دقیقه‌ای، یک دوره مفاهیم قرآن را به فراگیران خود آموزش دهند و مبلغان قرآن با استفاده از این نمودارها در طول ماه مبارک رمضان، همگام با تلاوت روزانه قرآن کریم، با محتوای سوره‌های قرآن آشنا می‌شوند.

با کمک ساختار سوره و سیر هدایتی آن، می‌توان ترجمه و تفسیری پیوسته و روان از قرآن کریم تدوین کرد و با توجه به غرض سوره و ارتباط آیات با آن، پژوهشگران علوم اسلامی می‌توانند گزاره‌های علمی جدیدی را از قرآن کریم استنباط کنند.

حجت‌الاسلام سیدجلال حسینی، معاون تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی در این مراسم، قرآن را قلب استراتژی فرهنگی آستان قدس رضوی عنوان کرد و گفت: محور اصلی فعالیت‌های فرهنگی آستان قدس رضوی، قرآن است.

وی با بیان اینکه امروز بارگاه منور امام رضا(ع) به پایگاه بلند و اثرگذار قرآنی تبدیل شده است، ادامه داد: این فعالیت‌های قرآنی در بحث‌های تبلیغی و ترویجی، آموزش، جلسات و محافل قرآنی از مقاطع پیش دبستانی تا بزرگسالان در سطوح مختلف از جمله کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی و در دانشگاه علوم اسلامی رضوی گستردگی دارد.

حجت‌الاسلام حسینی افزود: همچنین در بنیاد پژوهش‌های اسلامی به‌طور خاص و ویژه کار پژوهشی بنیادی در حوزه قرآن اتفاق می‌افتد که یکی از محصولات و خروجی این پژوهش‌ها، کتاب «المعجم فی فقه لغه القرآن و سر بلاغه» است، همچنین از سایر حوزه‌های مختلف قرآنی که ممکن است در حرم مطهر نباشد ولی ذیل سیاست‌های فرهنگی آستان قدس رضوی حرکت می‌کند، می‌توان به چاپخانه بین‌المللی قرآن با چاپ سالانه حدود 5 میلیون قرآن، اشاره کرد.

وی با بیان اینکه عنایت امام هشتم(ع) و شرکت مجاوران و زائران در برنامه‌های قرآنی حرم رضوی مشوق خدمتگزارن این بارگاه است، عنوان کرد: در دارالقرآن الکریم برنامه‌های متنوع قرآنی ارائه می‌شود که از مهم‌ترین آنها می‌توان به بحث‌های تدبر، تفسیر و مفاهیم قرآن اشاره کرد.

همچنین حجت‌الاسلام محمد خامه‌گر، مؤلف مجموعه کامل ساختار سوره‌های قرآن کریم در ادامه این مراسم، گفت: 10 سال روی این طرح کار کردم تا بالاخره تصمیم گرفتم مجموعه ساختار سوره‌های قرآن کریم را ترسیم کنم، سپس یکی از مجموعه کارهایم با عنوان هر روز با قرآن که بر مبنای روزهای سال است، منتشر شد. کتابچه به‌صورت روان و آسان این امکان را برای قرآن‌دوستان فراهم می‌کند تا طی یک سال با تفسیر مختصر و کوتاه در هر روز به تفسیر جامع و کامل در طول سال دست یابند.

مؤلف مجموعه کامل ساختار سوره‌های قرآن کریم، به کلاس‌های تفسیر ساختاری طی پنج سال اخیر در حرم مطهر رضوی اشاره و بیان کرد: امسال در ماه مبارک رمضان همه روزه پس از اقامه نماز ظهر و عصر به‌مدت نیم ساعت تفسیر ساختاری یک جزء قرآن کریم را برای زائران و مجاوران مضجع شریف ثامن‌الحجج(ع) بیان کردیم.

حجت‌الاسلام خامه‌گر با اعلام اینکه این نمودارها استفاده‌های مختلفی دارد، بیان کرد: اولین کاربرد آن، این است که وقتی یک صفحه قرآن خوانده می‌شود به‌مدت پنج دقیقه که این نمودار در دستتان باشد، می‌توانید بفهمید آیاتی که خواندید، حامی چه مطلبی بوده و چه نکته‌ای در آن گفته شده است.

وی تأکید کرد: نمودارها باید در ادارات، مدارس و دانشگاه‌ها استفاده شود تا کسانی‌که به این مکان‌ها مراجعه می‌کنند و رفت و آمد دارند طی 114 روز با کل تفسیر ساختاری سوره‌های قرآن آشنا شوند زیرا این امر مقدمه‌ای می‌شود تا انسان بیشتر انگیزه پیدا کرده و سوره‌های قرآن را با دقت بیشتری دنبال کند.

معاون پژوهش دفتر تبلیغات اسلامی آستان قدس رضوی اضافه کرد: به هرحال این روش اولین گام برای آشنایی با معارف سوره‌های قرآن است و کسانی‌که فرصت مطالعه و ترجمه قرآن را پیدا نمی‌کنند، می‌توانند حداقل با محتوای کلی سوره آشنا شوند.