9 مهرماه؛ سالروز درگذشت عبدالعلی گويا
گروه انديشه: 12 سال پيش در چنين روزی در سال 1374 دكتر «عبدالعلی گويا» پژوهشگر قرآنی ديده از جهان فرو بست.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، امروز 9 مهر مصادف با سالروز درگذشت دكتر عبدالعلی گويا محقق، قرآنپژوه و حديثشناس شيعی است. به همين مناسبت گفتوگويی را با «مجيد مسعودی» يكی از شاگردان برجسته ايشان انجام دادهايم، متن زير حاصل اين گفتوگو است كه تقديم حضورتان میشود:
دكتر عبدالعلی گويا در سال 1300 شمسی در شهرستان قم پا به عرصه وجود نهاد. در همان سالهای اول عمر، همراه خانواده به شهر كرمانشاه عزيمت كرده و در آنجا رحل اقامت افكند در اين شهر بود كه تحصيلات ابتدايی و متوسطه خود را به پايان رسانيد و در سال 1317 پس از اخذ گواهی دوره دوم متوسطه (ديپلم) در رشته رياضی، برای ادامه تحصيل راهی تهران شد و به تحصيلات دوره عالی در رشته فيزيك و شيمی در دانشكده علوم دانشگاه تهران پرداخت.
در سال 1320 موفق به اخذ ليسانس در رشته فيزيك و شيمی شد سپس برای تدريس به همدان رفت. پس از سه سال تدريس در آنجا، مجددا به تهران بازگشته و ضمن تدريس در دبيرستانهای تهران و چند دانشكده و مدرسه عالی، در سال 1326 ليسانس حقوق در رشته قضايی را نيز كسب كرد.
در يكی از سالهای بين 1326 – 1330 بود كه عدهای از طلاب حوزههای علميه قم جهت تحصيل علوم جديد به تهران آمدند و نظر به اين كه ايشان در كنار تحصيلات عالی فيزيك، با قواعد و متون عربی، تاريخ اسلام، كتب و احاديث شيعه آشنا و مأنوس بود، تقدير چنان شد كه برای تدريس به اين طلاب انتخاب شده و اداره اين كلاس را نيز ـ كه در محل ثابتی نبود ـ به عهده داشته باشد.
در سالهای 1332- 1339 در كلاسهای فوق ديپلم ويژهای كه در اختيار و مديريت دكتر سحابی بود و در محل دانشسرای مقدماتی سابق واقع در ابتدای دروازه دولت تشكيل میشد به تدريس تاريخ اديان ملل و نحل مشغول شد و در همين دوران بود كه با تاريخ اديان آسمانی نظير يهود و نصارا و فرق مختلف اسلام و ... آشنايی كامل پيدا كرد.
ضمن همين سالها موفق به اخذ فوق ليسانس در رشته فيزيك شد و به دنبال آن در سال 1339 برای ادامه تحصيل عازم فرانسه شد و پس از اخذ درجه دكترا در رشته فيزيك اتمی در سال 1342 به تهران بازگشت.
پس از بازگشت به تهران، در دانشگاه مشهد در شهر مشهد به تدريس رشته فيزيك در دانشكدههای علوم و علوم پزشكی و تدريس هيئت و فيزيك در دانشكده الهيات مشغول شد.
روش ايشان در دانشكده الهيات به گونهای بوده كه همواره سخن را از هيئت و فيزيك به بحثهای مذهبی سوق میداده است آنگونه كه كاملا تازگی داشته و دانشجويان آن زمان دانشكده الهيات هر چند سالهای زيادی از آن زمان گذشته است حتما خاطرات خوش آن دوران را به ياد دارند.
در سال 1350 از طرف دانشگاه مشهد برای تأسيس دانشكده علوم و چند دانشكده ديگر مأموريت يافت كه به كرمانشاه وطن اصلی خود عزميت كند و در واقع میبايست ايشان را مؤسس دانشگاه رازی در كرمانشاه دانست.
پس از چهار سال كه از تأسيس چند دانشكده و دو دبيرستان وابسته به آن گذشت، مجددا به مشهد بازگشته و كمتر از يك سال نگذشته بود كه به مدريت دوره شبانه دانشگاه فردوسی مشهد منصوب شد، سپس در بهمن ماه 1356 بازنشسته شد.
در سال 1357 پس از پيروزی انقلاب اسلامی ايران از طرف مقام توليت آستان قدس رضوی نظر به سابقه طولانی مذهبی كه در تهران و مشهد و كرمانشاه داشت به مديريت كتابخانه و موزه ملی «ملك» در تهران برگزيده شد و در اين سمت مشغول به كار شد.
ايشان نزديك به پانزده سال در همين سمت باقی ماند تا اين كه در آذرماه سال 1373 بنا به درخواست خود كه نشانه عدم توانايی جسمی بود از اين شغل نيز كنارهگيری كرد.
يكی از دورههای پر اهميت زندگی ايشان، همين اقامت پانزده ساله در كتابخانه و موزه ملی ملك بود كه باعث شد در ادامه مطالعات فشرده و عميق سالهای گذشته عمر، بار ديگر كتب بسياری را در زمينه احاديث و اخبار اهل بيت (ع) و مكتب شيعه مورد مطالعه قرار دهد و برخلاف ميل باطنی خود كتب فلسفی چندی را نيز از نظر بگذراند، اين امر خود از جهات بسياری مكمل مطالعات گذشته و زمينهای برای تأليفات آينده ايشان شد تا اينكه در آخرين دهه عمر خود تقريبا از سال 1360 به بعد به دلايل و انگيزههای چندی به خود اجازه داد كه قلم به دست گرفته و نتيجه و ثمره چهل سال مطالعه و غور و تفكر در مكتب شيعه را در قالب كتابهايی به جامعه شيعه تقديم كند.
خوشبختانه از اين رهگذر و در مدتی نزديك به 10-12 سال يك دوره كتاب تحت عنوان دوره معارف و عرفان معصومين (ع) تهيه و تدوين شد و در كنار ان، كتابهای جنبی ديگری نيز به رشته تحريرير درآمد كه همه درباره فضايل و مناقب و شناخت هرچه بيشتر انوارقدس الهی بوده و بر مسأله تولی و تبری پايهگذاری شده است.
سرانجام در ظهر روز يكشنبه، نهم مهرماه 1374 چشم از اين جهان فرو بست و به سرای باقی شتافت.
دكتر عبدالعلی گويا، در ايام تدريس در دانشگاه مشهد مؤفق به تأليف شش مجلد كتاب درباره فيزيك عالی در شاخه الكتريسيته و الكترونی شده است كه سه مجلد آن در شمار انتشارات چاپخانه دانشگاه مشهد آمده و دو مجلد ديگر آن با كوشش و سرمايه شخصی، اما به همان نحو در چاپخانه دانشگاه مشهد به چاپ رسيده است مجلد آخر ششم هم به دلايلی در همان زمان به چاپ نرسيد.
دوره كامل الكتريسيته جلد اول: الكتريسته ساكن و مغناطيس، دور كامل الكتريسيته جلد دوم: الكتريسيته جاری و متناروب، دوره كامل الكتريسيته جلد سوم: لامپها ـ حالت جامد ـ راديو الكترونيك، دوره كامل حل اسمائل الكتريسيته و اتميستيك، جلد اول: الكترو استاتيك ـ فيزيك جديد ـ فيزيك اتمی و دوره كامل حل المسائل الكتريسيته و الكترونيك، جلد دوم: الكتريسيته جاری و متناوب عنوان كتبی است كه ايشان در اين زمينه تآليف كردهاند.
دكتر عبدالعلی گويا در سال 1300 شمسی در شهرستان قم پا به عرصه وجود نهاد. در همان سالهای اول عمر، همراه خانواده به شهر كرمانشاه عزيمت كرده و در آنجا رحل اقامت افكند در اين شهر بود كه تحصيلات ابتدايی و متوسطه خود را به پايان رسانيد و در سال 1317 پس از اخذ گواهی دوره دوم متوسطه (ديپلم) در رشته رياضی، برای ادامه تحصيل راهی تهران شد و به تحصيلات دوره عالی در رشته فيزيك و شيمی در دانشكده علوم دانشگاه تهران پرداخت.
در سال 1320 موفق به اخذ ليسانس در رشته فيزيك و شيمی شد سپس برای تدريس به همدان رفت. پس از سه سال تدريس در آنجا، مجددا به تهران بازگشته و ضمن تدريس در دبيرستانهای تهران و چند دانشكده و مدرسه عالی، در سال 1326 ليسانس حقوق در رشته قضايی را نيز كسب كرد.
در يكی از سالهای بين 1326 – 1330 بود كه عدهای از طلاب حوزههای علميه قم جهت تحصيل علوم جديد به تهران آمدند و نظر به اين كه ايشان در كنار تحصيلات عالی فيزيك، با قواعد و متون عربی، تاريخ اسلام، كتب و احاديث شيعه آشنا و مأنوس بود، تقدير چنان شد كه برای تدريس به اين طلاب انتخاب شده و اداره اين كلاس را نيز ـ كه در محل ثابتی نبود ـ به عهده داشته باشد.
در سالهای 1332- 1339 در كلاسهای فوق ديپلم ويژهای كه در اختيار و مديريت دكتر سحابی بود و در محل دانشسرای مقدماتی سابق واقع در ابتدای دروازه دولت تشكيل میشد به تدريس تاريخ اديان ملل و نحل مشغول شد و در همين دوران بود كه با تاريخ اديان آسمانی نظير يهود و نصارا و فرق مختلف اسلام و ... آشنايی كامل پيدا كرد.
ضمن همين سالها موفق به اخذ فوق ليسانس در رشته فيزيك شد و به دنبال آن در سال 1339 برای ادامه تحصيل عازم فرانسه شد و پس از اخذ درجه دكترا در رشته فيزيك اتمی در سال 1342 به تهران بازگشت.
پس از بازگشت به تهران، در دانشگاه مشهد در شهر مشهد به تدريس رشته فيزيك در دانشكدههای علوم و علوم پزشكی و تدريس هيئت و فيزيك در دانشكده الهيات مشغول شد.
روش ايشان در دانشكده الهيات به گونهای بوده كه همواره سخن را از هيئت و فيزيك به بحثهای مذهبی سوق میداده است آنگونه كه كاملا تازگی داشته و دانشجويان آن زمان دانشكده الهيات هر چند سالهای زيادی از آن زمان گذشته است حتما خاطرات خوش آن دوران را به ياد دارند.
در سال 1350 از طرف دانشگاه مشهد برای تأسيس دانشكده علوم و چند دانشكده ديگر مأموريت يافت كه به كرمانشاه وطن اصلی خود عزميت كند و در واقع میبايست ايشان را مؤسس دانشگاه رازی در كرمانشاه دانست.
پس از چهار سال كه از تأسيس چند دانشكده و دو دبيرستان وابسته به آن گذشت، مجددا به مشهد بازگشته و كمتر از يك سال نگذشته بود كه به مدريت دوره شبانه دانشگاه فردوسی مشهد منصوب شد، سپس در بهمن ماه 1356 بازنشسته شد.
در سال 1357 پس از پيروزی انقلاب اسلامی ايران از طرف مقام توليت آستان قدس رضوی نظر به سابقه طولانی مذهبی كه در تهران و مشهد و كرمانشاه داشت به مديريت كتابخانه و موزه ملی «ملك» در تهران برگزيده شد و در اين سمت مشغول به كار شد.
ايشان نزديك به پانزده سال در همين سمت باقی ماند تا اين كه در آذرماه سال 1373 بنا به درخواست خود كه نشانه عدم توانايی جسمی بود از اين شغل نيز كنارهگيری كرد.
يكی از دورههای پر اهميت زندگی ايشان، همين اقامت پانزده ساله در كتابخانه و موزه ملی ملك بود كه باعث شد در ادامه مطالعات فشرده و عميق سالهای گذشته عمر، بار ديگر كتب بسياری را در زمينه احاديث و اخبار اهل بيت (ع) و مكتب شيعه مورد مطالعه قرار دهد و برخلاف ميل باطنی خود كتب فلسفی چندی را نيز از نظر بگذراند، اين امر خود از جهات بسياری مكمل مطالعات گذشته و زمينهای برای تأليفات آينده ايشان شد تا اينكه در آخرين دهه عمر خود تقريبا از سال 1360 به بعد به دلايل و انگيزههای چندی به خود اجازه داد كه قلم به دست گرفته و نتيجه و ثمره چهل سال مطالعه و غور و تفكر در مكتب شيعه را در قالب كتابهايی به جامعه شيعه تقديم كند.
خوشبختانه از اين رهگذر و در مدتی نزديك به 10-12 سال يك دوره كتاب تحت عنوان دوره معارف و عرفان معصومين (ع) تهيه و تدوين شد و در كنار ان، كتابهای جنبی ديگری نيز به رشته تحريرير درآمد كه همه درباره فضايل و مناقب و شناخت هرچه بيشتر انوارقدس الهی بوده و بر مسأله تولی و تبری پايهگذاری شده است.
سرانجام در ظهر روز يكشنبه، نهم مهرماه 1374 چشم از اين جهان فرو بست و به سرای باقی شتافت.
دكتر عبدالعلی گويا، در ايام تدريس در دانشگاه مشهد مؤفق به تأليف شش مجلد كتاب درباره فيزيك عالی در شاخه الكتريسيته و الكترونی شده است كه سه مجلد آن در شمار انتشارات چاپخانه دانشگاه مشهد آمده و دو مجلد ديگر آن با كوشش و سرمايه شخصی، اما به همان نحو در چاپخانه دانشگاه مشهد به چاپ رسيده است مجلد آخر ششم هم به دلايلی در همان زمان به چاپ نرسيد.
دوره كامل الكتريسيته جلد اول: الكتريسته ساكن و مغناطيس، دور كامل الكتريسيته جلد دوم: الكتريسيته جاری و متناروب، دوره كامل الكتريسيته جلد سوم: لامپها ـ حالت جامد ـ راديو الكترونيك، دوره كامل حل اسمائل الكتريسيته و اتميستيك، جلد اول: الكترو استاتيك ـ فيزيك جديد ـ فيزيك اتمی و دوره كامل حل المسائل الكتريسيته و الكترونيك، جلد دوم: الكتريسيته جاری و متناوب عنوان كتبی است كه ايشان در اين زمينه تآليف كردهاند.
