رسالت معلمان صیانت از دانش‌آموزان برابر آسیب‌های اجتماعی است

لیلا مقتدایی، عضو هیئت علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه اصفهان، در گفت‌وگو با ایکنا از اصفهان، اظهار کرد: نقش معلم از دیدگاه اسلام، دارای جلوه‌ای خاص است، از این رو که نوع رابطه معلم با شاگرد رابطه‌‌ای معنوی است، به گونه‌ای که معلم با اثرگذاری بر روح و جان کودک می‌تواند او را به بالاترین درجه انسانیت سوق دهد. در این زمینه می‌توان به تفسیر آیه 32 سوره مائده اشاره کرد که خداوند می‌فرماید: «وَ مَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعًا»؛ در این آیه منظور از زنده کردن یک فرد، هدایت و پرورش اوست، یعنی اگر کسى جوانى را به راه درست هدایت کند و وظیفه انسان‌سازى را برعهده بگیرد، گویی دنیا را زنده کرده؛ پس منظور از زنده کردن، پرورش و هدایت کردن است.
وی افزود: مقام معظم رهبری در این زمینه فرموده‌اند: «حقیقت این است که معلم با بار معنایی که در این کلمه هست، در همه جوامع نقش تعیین‌کننده دارد، زیرا در هر جامعه‌ای آنچه تضمین کننده بقاء حرکت آن جامعه و در اختیار آن جامعه است، نسل‌های رو به رشدی هستند که اداره امور آن جامعه را در آینده بر عهده خواهند داشت. پس جهت آینده هر جامعه جهت نوباوگان آن جامعه است و نوباوگان در اختیار معلمان هستند. لذاست که نقش معلم حسّاس است...».

آموزش و پروش؛ لازمه توسعه جامعه
عضو هیئت علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه اصفهان بیان کرد: آموزش و پرورش عنصر کلیدی در توسعه جوامع محسوب می‌شود که اهمیت آن به طور روز افزون آشکار شده است، به‌گونه‌ای که می‌توان آینده هر کشور را از طریق وضعیت کنونی آموزش و پرورش آن و کیفیت تعلیم و تربیت آن قضاوت کرد. کیفیت تعلیم و تربیت هر جامعه به عواملی بستگی دارد که یکی از مهم‌ترین این عوامل، معلمان آن جامعه است.
مقتدایی ادامه داد: معلمان نقش حساسی در فرآیند تعلیم و تربیت ایفا می‌کنند و نقش و ارزش آن‌ها در تربیت نیروی‌های کارآزموده و زبده در راه اعتلای جامعه، به بالاترین حد پیشرفت و توسعه همه جانبه بر عموم مردم جامعه پوشیده نیست. مردم ما نیز به نقش حساس این طبقه فرهیخته، واقف هستند، به گونه‌ای که در منابع دینی و ملی، شاهد ضرورت بزرگداشت احترام و ارتقای جایگاه و منزلت نقش معلم هستیم. اما باید گفت این زمینه هنوز جای کار دارد، چرا که بزرگداشت و اعتلای مقام و منزلت معلمان به اندازه خود تعلیم و تربیت حائز اهمیت است.

معلمان وارثان رسالت تعلیم و تربیت انسان‌ها هستند
وی در پاسخ به این سؤال که نقش و وظایف معلم چقدر در جامعه تفهیم شده و جامعه چقدر به نقش معلم آگاه است؟ گفت: دید و نگرشی که جامعه نسبت به نقش و کارکرد معلم و حتی جایگاه و منزلت او دارد، متأثر از معیارها و ملاک‌هایی است که آن جامعه برای حرفه معلمی و میزان مفید بودن آن قائل است. مردم جامعه با در نظر گرفتن مجموعه‌ای از عوامل، ملاک‌ها و معیارها، پایگاه اجتماعی حرفه معلمی را شکل داده‌اند. آن‌ها معتقدند که معلمان بعد از انبیاء و اولیای خداوند وارثان رسالت تعلیم و تربیت انسان‌ها بوده و مسئول پرورش روح و جان آدمی و سوق دادن عقل او به سمت بالاترین حد کمال و انسانیت هستند.
وی بیان کرد: معلمی از مشاغلی است که در بعد فرهنگی جامعه ایفای نقش می‌کند و همیشه در سلسله مراتب اجتماعی، جایگاه اجتماعی آن مورد تمجید و توجه قرار می‌گیرد. معلم که در تربیت انسان‌ها، نقش اساسی و بی‌بدیلی را ایفا می‌کند، مهم‌ترین عضو برآمده از متن جامعه‌ای است که مسئولیت‌های بزرگی برای تحقق اهداف فردی و اجتماعی برعهده گرفته، به گونه‌ای که تأثیر آن در پیشرفت جامعه بر کسی پوشیده نیست.
عضو هیئت علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه اصفهان در پاسخ به این سؤال که انتظارات و مطالبات جامعه از معلمان چیست، آن هم در شرایطی که بچه‌ها امروزه در جامعه در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار دارند؟ تصریح کرد: آسیب‌های اجتماعی، پدیده‌ای است مختص همه ادوار و همه جوامع بشری، که اگر در هر جامعه‌ای بروز پیدا کند، منجر به پیامدهای ناخوشایندی برای آن جامعه می‌شود و در صورت عدم کنترل آن، می‌تواند میان اعضای جامعه سرایت پیدا کرده و زمینه‌ساز آسیب‌های جدی جبران‌ناپذیری باشد. همانطور که عوامل مختلفی در بروز این مسائل دخالت دارند، عوامل اساسی دیگری هم هستند که می‌توانند برای حفظ و حراست از سلامت جامعه و افراد آن به ایفای نقش بپردازند، بی‌شک آموزش و پرورش و دست‌اندرکاران آن از جمله این عوامل مهم هستند که می‌توانند موجبات کاهش بروز آسیب‌های اجتماعی را فراهم کنند.

رسالت معلمان
مقتدایی اظهار کرد: مدرسه و به طور خاص معلمان موظفند تا با اقدامات لازم و مفید و با ارتقاء سطح دانش و آگاهی دانش‌آموزان، آنها را برابر رفتارهای ناسالم و آسیب‌های اجتماعی مصون نگاه دارند. اگر امروزه برای پیشگیری و کنترل آسیب‌های اجتماعی اقدامات لازم را انجام ندهیم، بی‌شک در آینده‌ای نه چندان دور، سرمایه‌های انسانی و اجتماعی ارزشمندی را که همان فرزندان‌مان هستند، از دست خواهیم داد.
وی ادامه داد: جامعه از معلمان می‌خواهد تا به حفظ و صیانت از دانش‌آموزان به عنوان یکی از مهمترین سرمایه‌های انسانی و اجتماعی کشورمان بپردازد. همان‌طور که می‌دانید مفهوم سرمایه انسانی ناظر به این واقعیت است که انسان‌ها در خود سرمایه‌گذاری می‌کنند که این کار با کمک ابزارهایی از جمله آموزش انجام می‌شود. از آنجایی که امروزه هر کشوری به دنبال دست‌یابی به سطوح بالای توسعه است، سرمایه‌گذاری در آموزش نیروی انسانی را در اولویت برنامه‌های خود قرار داده، زیرا قابلیت‌ها و ظرفیت‌های وجودی افراد تحت‌تاثیر آموزش توسعه می‌یابند و جامعه می‌تواند به رشد و پیشرفت و در نهایت عملکرد برتر رقابتی میان کشورها دست یابد.
انتهای پیام