به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، علیرضا آزاد، عضو هیئت علمی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، شب گذشته، 14 مهرماه در جلسه تفسیر کاربردی این دانشگاه که بهصورت مجازی برگزار شد ضمن اشاره به تفسیر آیه ۱۴ سوره لقمان، گفت: در میان پندهای لقمان آیه ۱۴ و ۱۵ سوره لقمان حالت جمله معترضه دارد و خداوند در میان این پندها، نکاتی را بیان میفرماید.
وی افزود: آیاتی که در قرآن تأکید بر رعایت حال والدین میکند ساختار مشابهی دارند. در آیاتی که به دوران بارداری و شیردهی نیز اشاره میکنند، ساختار مشابهی دیده میشود. با توجه به این ساختارهای مشابه میتوان گفت در آیات مربوط به والدین بهویژه در سوره لقمان ابتدا اشاره به رعایت حال والدین شده، پس از آن اشاره به دوران شیردهی و سپس اشاره به مقوله شکر میشود.
آزاد ادامه داد: «وهن» در لغت به معنای ضعف و سستی آمده است، اما در این آیه سستی که باعث رنج باشد، مدنظر است. بعضی گفتهاند این سختی و رنج دوران بارداری و نیز سختی زایمان است و به هر ترتیب اشاره به مراحل تولد فرزند دارد. برخی نیز گفتهاند این رنج و ضعفی است که مادر در هنگام بارداری و کودک در هنگام تولد متحمل میشوند.
وی افزود: بهتر است این «وهن» را بهصورت اصطلاحی معنا کنیم. مسئله این است که این مادر برای تولد فرزند، انواع سختیها را تحمل میکند؛ از دوران بارداری گرفته تا پس از زایمان علاوه بر مشکلات جسمی، مشکلات روحی را نیز متحمل میشود و در واقع سختی پشت سختی را میبیند و البته لذت نیز بهدنبال دارد و یک اضطراب همراه با شادی به وجود میآید.
این مدرس دانشگاه گفت: پدر و مادر هر دو عزیز هستند، اما در میان اینها بار عاطفی بر دوش مادران است و توصیه به احترام نسبت به مادر و توجه به رنجهای مادر غلظت بیشتری دارد. در واقع کسی که کار مادرانه برای انسان انجام میدهد بهشت زیر پای او قرار میگیرد.
آزاد تصریح کرد: اگر دقت کنیم در حیوانات، مادر وظایف بیشتری را در حق فرزند خود به نسبت پدر ایفا میکند. وقتی این بحث به انسان میرسد موضوع دگرگون میشود و وظیفه پدر به شدت سنگین میشود. ما برای حل این مسئله که آیا تقسیم وظایف پدر و مادر ریشه زیستشناسانه و یا ریشه تربیتی و اجتماعی دارند، نیازمند مطالعه و پژوهش هستیم.
وی افزود: مهر مادر قابل اندازهگیری نیست. آیا ارزش مادر به بارداری و شیردهی است؟ بارداری و شیردهی بخشی از وظایف مادری است. آنچه مهر مادری نام دارد امکان این را ندارد که با فرمول ثروت و مادیات محاسبه شود، همه چیز را نمیشود با عدد و پول حساب کرد و افرادی که اینگونه محاسباتی در رابطه با مسائل کیفی دارند، گویا چشم کیفیبین ندارند.
عضو هیئت علمی دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی با پرداختن به مسئله اختلاف زمان بارداری و شیردهی در آیات قرآن اضافه کرد: این اعداد و ارقام در آیات قرآن، بیش از آن که معنای جبری و ریاضی داشته باشند، اعداد فرهنگی قلمداد میشوند و معنای فرهنگی دارند. بعضی از اعدادی که در آیات قرآن نیز آمده همانند فرهنگ عربی بهصورت حدودی بیان شده است.
آزاد ادامه داد: قرآن در رابطه با مسئله بارداری و شیردهی درصدد بیان و عرف جامعه بوده و هیچگاه در بیان خود فعل امری نیز به کار نبرده است که حتماً باید این مدت زمانها رعایت شود و نباید انتظار داشته باشیم که قرآن در موضوعات زیستشناسی و دیگر علوم اظهار نظر کند.
وی افزود: قرآن زمان دو سال را برای دوران شیردهی بیان کرده، اما بیان نکرده است که این جدایی کودک از شیر مادر چگونه باشد و این ضعف قرآن نیست بلکه ویژگی قرآن است؛ چرا که قرآن بنا نداشته تا در رابطه با جزئیات امور سخن بگوید. قرآن کتابی است که قرار است معنویت ما را افزایش دهد و از پدیدهها عبرت توحیدی بگیریم؛ لذا در مباحث مربوط به پدر و مادر اشاره به دوران بارداری و شیردهی میکند و قصد ندارد تا بیش از این به موضوع ورود کند.
این مدرس دانشگاه بیان کرد: ما هرگز نباید مستقل از فضای عصر نزول قرآن بهسوی فهم آیات قرآن برویم. ما نیازمند شناخت مخاطبان اولیه قرآن هستیم تا پیامهای جاودانه قرآن را در موارد مختلف بهتر درک کنیم.
انتهای پیام