نامه رئیس دانشکده الهیات دانشگاه تهران به پاپ لئو چهاردهم درباره صلح و مسئولیت ادیان

به گزارش ایکنا، متن نامه عباس یزدانی، رئیس دانشگاه الهیات تهران به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

عالیجناب پاپ لئو چهاردهم، رهبر عالی‌مقام کلیسای کاتولیک‌

با نهایت احترام و فروتنی، این نامه را تقدیم حضور ارجمندتان می‌کنم. آغاز سخن را با دعا برای سلامتی و طول عمر حضرتعالی و همچنین برای رهبری خردمندانه و الهام‌بخش شما در هدایت جامعه جهانی، از درگاه خداوند متعال مسئلت دارم. همان‌طور که مستحضرید، در مارس 2026 برای چندمین بار در میانه مذاکرات صلح، آمریکا و اسرائیل با نقض صریح قوانین بین‌المللی خصوصاً فصل هفتم منشور سازمان ملل و نیز برخلاف قانون اساسی آمریکا به ایران حمله کرده‌اند، در حالیکه ماده 2 منشور ملل متحد، مداخله در امور داخلی کشورها را ممنوع می‌کند.

هم‌چنین ماده 24 منشور سازمان ملل متحد بیان می‌کند: «به منظور تأمین اقدام سریع و مؤثر از سوی ملل متحد، اعضای آن مسؤولیت اصلی حفظ صلح و امنیت بین‌المللی را به شورای امنیت واگذار می‌نماید». شورای امنیت، عالی‌ترین رکن اصلی سازمان ملل متحد به‌شمار می‌رود که اساسی‌ترین وظیفه آن جلوگیری از جنگ و پاسداری از صلح و امنیت بین‌المللی است. استفاده از زور در روابط بین کشورها صرفاً در دو حالت طبق قوانین بین‌المللی مجاز است: اول، در حالت دفاع مشروع بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد و دوم، در صورت مجوز شورای امنیت سازمان ملل متحد که تحت فصل هفتم منشور ملل متحد تعریف شده است. بدیهی است که تجاوز آمریکا و اسرائیل مصداق هیچکدام از این دو مورد نیست. 

امروز بر کسی پوشیده نیست که شورای امنیت سازمان ملل به عنوان مهمترین رکن تصمیم‌گیر و حافظ صلح جهانی بخاطر نفوذ قدرت‌های استکباری و به خاطر حق وتو تبعیض‌آمیز برخی قدرت‌ها کارآمدی خود را از دست داده و در خدمت قدرت‌های استکباری است و نمی‌تواند نقش تاثیرگذاری در ایجاد صلح جهانی ایفا کند.

رئیس جمهور آمریکا با دروغ به مردم خود در مورد جنگ علیه ایران گفت توان هسته‌ای ایران تهدیدی علیه امنیت آمریکا است، در صورتی که بعد از حمله ژوئن 2025 آمریکا علیه تأسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای ایران، ترامپ اعلام کرده بود که تاسیسات هسته‌ای ایران به طور کامل نابود شده است. اگر تاسیسات هسته‌ای ایران را به طور کامل نابود کرده‌اند پس چگونه بعد 8 ماه دوباره به بهانه فعالیت هسته‌ای به کشور ایران حمله کردند؟

آمریکا در اولین روز جنگ علیه ایران بر خلاف همه موازین بین‌المللی و برخلاف همه موازین اخلاقی، با حمله گسترده تروریستی به ایران بسیاری از مردم بی‌دفاع، کودکان، فرماندهان نظامی، مسئولین کشوری، خصوصاً رهبر عالی‌قدر کشور ایران را به شهادت رساند. مدرسه شجره طیبه میناب را مورد حمله قراد داد که 168 نفر دختران معصوم مدرسه آموزش ابتدایی که اغلب زیر 10 سال بودند به شهادت رساند. 

همان‌طور که مستحضرید، هر گونه حمله‌ به زیرساخت‌های آشکار غیرنظامی مانند تأسیسات برق، صنعتی، دانشگاه‌ها، ساختمان‌های فرهنگی، ورزشی، بیمارستان‌ها، مراکز درمانی و مناطق مسکونی طبق قوانین بین‌المللی بشردوستانه سازمان ملل ممنوع است و کنوانسیون چهارم ژنو (۱۹۴۹) و پروتکل الحاقی اول (۱۹۷۷)، کشورها را از هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی منع می‌کنند.

این شرم‌آور است که آمریکای جنایتکار و اسرائیل غاصب برخلاف قواعد و قوانین بین‌الملل و حقوق بشردوستانه مبادرت به حمله ددمنشانه به مرکز آموزشی و پژوهشی می‌کنند. که توسط هر انسان آزاده‌ای محکوم می‌شود. امروز افکار جامعه جهانی نیز جنگ غیرقانونی و ظالمانه آمریکا و اسرائیل را تقبیح نموده و محکوم می‌کند.

بنابراین، افکار جامعه جهانی علیه جنگ‌طلبی‌های ترامپ و نتانیاهو است. اسرائیل در غزه دست به نسل‌کشی زده و بیش از 72 هزار نفر را کشته و بیش از یک میلیون مردم لبنان را آواره کرده است.

حمله تجاوزکارانه و پیش‌دستانه مطابق مبانی کتاب مقدس مسلمانان، قرآن، غیراخلاقی بوده و دفاع در مقابل آن نه تنها طبق آیات متعدد قرآن برای مسلمانان به رسمیت شناخته شده، بلکه وظیفه هر انسانی است که در قبال حمله ظالمانه از خود دفاع نماید.

اسلام ترغیب به جنگ نمی‌کند اما دفاع در مقابل تجاوز را می‌ستاید. آموزه‌های اسلام مردم را به زندگی صلح‌آمیز براساس خداباوری، عدالت و پاکی دعوت می‌کند. بنابراین، صلح در اسلام یک قانون اولیه و همیشگی است. خداوند در قرآن انسان‌ها را به صلح دعوت می‌کند: «خداوند مردم را به سرای صلح و آرامش دعوت می‌کند و هر که را بخواهد به راه راست هدایت می‌کند» (قرآن، 10: 25).

خداوند فرمان می‌دهد داخل در فرهنگ صلح شوید و از خشونت بپرهیزد که رویکرد شیطانی است: «اى کسانى که ایمان آورده‏ اید، همگى در صلح و آشتى درآیید و از گام‌هاى شیطان، پیروى نکنید که او دشمن آشکار شماست»(قرآن، 2: 208). حتی ماهیت جنگ در اسلام یک ماهیت دفاعی است نه تهاجمی، چون اصل در اسلام صلح و همزیستی مسالمت‌آمیز است نه تعارض، خشونت و جنگ.

در آیات متعدد قرآن، خداوند فقط در موارد دفاع اجازه جنگ به مسلمانان داده است. خداوند در قرآن می‌فرماید: «به کسانی که جنگ بر آنان تحمیل شده، اجازه‌ی جنگ داده شده است؛ زیرا مورد ستم قرار گرفته‌اند و قطعاً خداوند بر یاری آنان بسیار توانا است». (قرآن، 22: 29).

در ادیان آسمانی دیگر نیز اصل، صلح و همزیستی مسالمت‌آمیز است، چون حقیقت همه ادیان واحد است و هیچ اختلاف ذاتی در ادیان الهی وجود ندارد. پيروان اديان الهی مي‌بايست به حقيقتی كه در پس تمام اديان نهفته است و آن تسليم‌شدن در برابر خداوند متعال است، ارج نهند و از آن پيروی نموده و آن را سرلوحه‌ اعمال خويش قرار دهند.

حضرت‌عالی به‌عنوان عالی‌ترین مقام مسیحیان کاتولیک با شجاعت تمام و با تبعیت از حضرت عیسی مسیح (علیه السلام) که پیام‌آور صلح، رحمت و دفاع از مظلومان بود، جنگ غیرقانونی و ظالمانه آمریکا و اسرائیل را تقبیح نموده و محکوم کردید. این اقدام پسندیده شما توسط افکار جامعه جهانی مورد ستایش و تقدیر قرار گرفته است. اینجانب، از طرف اعضای هیئت علمی دانشکده الهیات دانشگاه تهران، وظیفه خود می‌دانم که ضمن محکوم کردن اظهارات توهین‌آمیز ترامپ، رئیس جمهور آمریکا نسبت به آن مقام عالی، مراتب عمیق‌ترین سپاس و قدردانی خود را نسبت به مواضع شجاعانه و انسان‌دوستانه جنابعالی در دفاع از صلح جهانی و حمایت از مظلومان در سراسر عالم ابراز نمایم. بدون شک رسالت همه ادیان الهی برقراری صلح، عدالت در جوامع و ترویج اخلاق، محبت، شفقت و زندگی مسالمت‌آمیز در میان همه انسان‌هاست. شما رسالت اجتماعی و معنوی خود را به بهترین وجه به منصۀ ظهور رسانده‌اید و گامی بسیار موثر در نزدیک‌تر کردن پیروان مختلف ادیان الهی برداشتید؛ امری که ملت ایران هرگز آن را فراموش نخواهد کرد.

امید است که آموزه‌های انسان‌دوستانه و پیام‌های صلح‌طلبانه جنابعالی، همواره چراغ راه بشریت در دستیابی به جهانی عادلانه‌تر و آرام‌تر باشد. برای جنابعالی، توفیق روزافزون و سلامتی ابدی را از خداوند متعال مسئلت دارم.

با تقدیم عمیق‌ترین احترامات

عباس یزدانی

رئیس دانشکده الهیات دانشگاه تهران

19 آوریل 2026