معارف - اندیشه

برگزاری شورای راهبری پایتخت نهج‌البلاغه، بازخوانی انتقادی سیره رضوی و دیدگاه‌های سیاسی معصومین، نشست تخصصی مشروطه و مسئله توسعه در ایران، بررسی تحقق بندگی حقیقی در سایه ولایت و معرفی یک سیره پژوهی را در بسته خبری این هفته سرویس اندیشه و معارف ایکنا بخوانید.

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، امام رضا(ع) را نماد بی‌بدیل هویت ملی و وجه مشترک تمامی اقوام و ادیان در ایران دانست. وی با اشاره به آمار میلیونی زائران غیرایرانی و تأثیرات اقتصادی و اجتماعی بارگاه رضوی، این جایگاه را سرمایه‌ای جهانی برای ایران برشمرد. وی همچنین با تبیین جایگاه امام رضا(ع) به عنوان «عالم آل‌محمد»، موفقیت‌های علمی معاصر ایرانیان در عرصه‌هایی چون هوش مصنوعی و ریاضیات را ریشه در تمدن ایران و آمیختگی آن با فرهنگ رضوی دانست و تأکید کرد که خصلت‌های «علم» و «رئوف بودن» ایشان، به بخشی جدانشدنی از منش و فرهنگ جامعه ایرانی تبدیل شده است.

یک پژوهشگر قرآن و حدیث، با بررسی روایات کتاب «علل الشرایع» اثر شیخ صدوق، تأکید کرد که آموزه‌های دینی بر پایه عقلانیت استوار است و تعبد در دین، در مقابل تعصب قرار دارد، نه در مقابل تعقل. وی با تحلیل فلسفه احکام شرعی و نقد دیدگاه‌هایی که تعقل را در امور تعبدی نفی می‌کنند، تصریح کرد که حتی در مقام مدیریت و حکمرانی، ائمه(ع) بر اساس تعامل میان «آرمان» و «واقعیت‌های اجتماعی» عمل کرده‌اند.

حجت‌الاسلام خوش‌نما در سالروز شهادت هشتمین اختر تابناک امامت در حسینیه حضرت رباب(س) گفت: امام رضا(ع) به دلیل مغلوب کردن جریان‌های فکری معاند در مناظرات، به لقب «عالم آل‌محمد» مفتخر شدند.

در دنیای امروز که تضاد میان حقوق قانونی و تکامل انسانی به شدت احساس می‌شود، بازگشت به سیره امام رضا(ع) راهگشای پیوند میان «عدالت» و «اخلاق» است. اخلاق در سیره امام رضا(ع) تنها یک توصیه فردی نیست، بلکه یک نظام جامع است که از تکامل روح انسان آغاز شده و به اخلاق حکمرانی ختم می‌شود. حجت‌الاسلام مهریزی در این گفت‌وگو، از طریق کالبدشکافی آموزه‌های رضوی، تبیین می‌کند که چگونه اخلاق نه تنها مکمل عدالت، بلکه شرط لازم برای تحقق واقعی آن در جامعه است.

یک استاد حوزه با تبیین حقیقت «ولایت» و با استناد به زیارت جامعه تأکید کرده است که دین‌داری راستین نه در مناسک ظاهری، بلکه در پذیرش قلبی حاکمیت امام بر امور عالم خلاصه می‌شود؛ حاکمیتی که نه خارج از قدرت خداوند، بلکه عین تحقق مشیت الهی است. از همین رهگذر، او پرسش بنیادین دین‌داری را مطرح کرد که آیا ما در دشواری‌های زندگی، همچنان به مدرک اعتقادی ولایت تکیه کرده‌ایم یا تنها به پذیرش لفظی آن قناعت کرده‌ام؟

سیره و سنت پیامبر اکرم(ص)، فراتر از یک الگوی اخلاقی، یک دستورالعمل جامع برای حیات جوامع اسلامی در برابر چالش‌های دوران معاصر است. در روزگاری که جهان با سلطه‌گری استکبار و تفرقه‌های داخلی دست‌ و پن می‌کند، بازخوانی دقیق مفاهیمی چون «وحدت»، «ظلم‌ستیزی» و «عزت اسلامی» ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. این گفت‌وگو به بررسی این موضوع می‌پردازد که چگونه می‌توان میان رحمت نبوی در برابر مؤمنان و سخت‌گیری در برابر کفار و محاربان توازن ایجاد کرد و چگونه «بعثت» به‌عنوان یک مفهوم پویا، می‌تواند امروز در قالب آگاهی فطری مردم و مقاومت در برابر ظالمان، تجلی یابد. در ادامه این مصاحبه، محورهای کلیدی از جمله نقد رویکردهای متناقض برخی کشورهای منطقه و راهکارهای تقویت اعتماد متقابل میان دولت و ملت در فضای داخلی مورد واکاوی قرار گرفته است.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: در فضای عرفی سکولار عملا امکان رسیدن به انسجام پایدار و ماندگار وجود ندارد؛ تیلور می‌گوید ما در غرب قرن‌ها بر سر عقاید مشترک، زندگی مشترک داشتیم ولی بعداً دیدیم که نمی‌توانیم عقاید مشترک داشته باشیم لذا سراغ اخلاق و ارزش‌های مشترک رفیتم و بعد دیدیم که ارزش مشترک هم نمی‌توان داشت لذا سراغ قرارداد و قانون مشترک رفتیم و امروز دنیای سکولار بر اساس قرارداد مشترک زندگی می‌کند ولی در الهیات عملی همچنان مناسبت انسانی و پیوند اجتماعی بر اساس ارزش‌ها و اخلاق مشترک را شاهدیم.