انفاق و بهرهمندی از هدایت قرآن
گروه فعالیتهای قرآنی: در آیات نخست سوره بقره میخوانیم متقین از تعالیم هدایتبخش قرآن بهرهمند میشوند و در ادامه یکی از ویژگیهای مهم در تحقق تقوی را انفاق و دستگیری از نیازمندان معرفی میکند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، در آیات اولیه سوره بقره میخوانیم قرآن کتابی برای هدایت افراد متقی است و در ادامه با اشاره به چند ویژگی مهم، متقین را به ما معرفی میکند: «الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَیُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ؛ آنان که به غیب ایمان مىآورند و نماز را بر پا مىدارند و از آنچه به ایشان روزى دادهایم انفاق مىکنند.»
در این آیات، انفاق در کنار ایمان به غیب و نماز، یکی از ارکان تقوی معرفی شده است. با این توضیح فردی که ایمان به خداوند دارد، نماز برپا میدارد و از داراییهایی که خداوند او را روزی بخشیده به نیازمندان میبخشد، از هدایت قرآن بهرهمند میشود، یعنی موفق میشود قدم در راهی بگذارد که معارف قرآن انسانِ مستعد را به سوی آن سوق میدهد(کمال و قربالی الله).
در تفسیر تسنیم آمده است هر یک از این اوصاف بیانگر شاخه و شعبهای از تقوای الهی است؛ جمله(یؤمنون بالغیب) بیانگر تقوای اعتقادی است، جمله(یقیمون الصّلاة) نشانه تقوای عبادی و جمله(ممّا رزقناهم ینفقون) مبیّن تقوای مالی و غیر مالی است.
چنانکه تقوی را خدا مداری بدانیم، رعایت تقوی در ارتباط با داراییهای که خداوند ما را از آنها بهرهمند ساخته، به گفته مفسران مستلزم آن است که از آنها به نیازمندان انفاق کنیم و در این راه آنچه را انفاق میکنیم «روزی خدا» بدانیم، نه مال خود و این بینش توحیدی را قرآن کریم به انسانها میدهد: (وما بکم من نعمة فمن الله)، انسان مالک حقیقی چیزی نیست، بلکه نماینده مالک حقیقی است و باید مطابق فرمان او در مال خود تصرّف کند: (وأنفقوا مما جعلکم مستخلفین فیه).
در کیفیت انفاق در سخنان بزرگان میخوانیم: چون رزق دارای معنای جامعی است که همه کمالهای علمی و عملی را در برمیگیرد، انفاق رزق نیز معنای جامعی دارد که هر گونه کمک علمی و عملی را شامل میشود. از این رو در مبحث «صَدَقه» که مناسب با انفاق است گفته میشود: هر کار خیر و معروفی صدقه است؛ ارشاد جاهل، اصلاح بین افراد متنازع و متخاصم، امر به معروف و نهی از منکر، برداشتن تیغ و خار و خاشاک از سر راه و عیادت بیمار و... همه از مصادیق صدقه است. در نتیجه، مشمول عنوانِ «انفاق از روزیهای گوناگون» خواهد بود.
در تفسیر تسنیم آمده است: مثَل انفاق در اینجا مَثَل برداشتن آب از نهر جاری است که هر مقدار از آن نهر برداشته شود، جای آن با آب پر میشود و خالی نمیماند: (وما أنفَقتُم مِن شیءٍ فَهُوَ یُخلِفُهُ وهُوَ خَیرُ الرّازِقین).
