وقتی نشانههای الهی در پرده کوردلی به محاق میروند
گروه فعالیتهای قرآنی: در آیات فراوانی در قرآن کریم، عواقب تکذیب آیات الهی مطرح شده است؛ سرگردانی و بیبهره ماندن از نشانههای هدایت الهی یکی از این عواقب است که در آیه ۱۵ سوره بقره به آن اشاره شده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، آیه «اللهُ یَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَیمُدُّهُمْ فِی طُغْیَانِهِمْ یَعْمَهُون» آیه 15 سوره بقره است که موضوع آن منافقان است؛ افرادی که در مواجهه با مؤمنان تظاهر به ایمان کرده؛ اما در خلوت آنها را ریشخند میکنند.
خداوند در این آیه میفرماید: خدا [است که] ریشخندشان مىکند و آنان را در طغیانشان فرو مىگذارد تا سرگردان شوند. کلمه «یعمهون» از ریشه «عمه» است. در کتب لغت «عمهت الأرض» چنین معنا شده است: زمین بینشان گردید و در آن علامتی نماند تا مردم به وسیله آن هدایت شوند.
با تأمل در معنی لغوی این کلمه چنین به نظر میآید که منافقان (چرا که آیات قبل از این آیه درباره افرادی است که تظاهر به ایمان میکنند) از سوی خداوند (در دوران حیات خود) به عذابی دچار میشوند که در رفتار منافقانه خود که از حدود گذشته است، باقی بمانند و حیات آنها فاقد امکان هدایت یافتن به وسیله آیات الهی باشد و این همان اضلال الهی است.
آیتالله جوادی آملی در این باره فرمودهاند: قرآن کریم درباره منافقان سخن از غوطهور شدن در گرداب طغیان و کوردلی دارد: «فی طغیانهم یعمهون». اگر عقل میداندار صحنه ادراکی نفس نباشد، وَهم مجاری ادراک صحیح را میبندد و چنین انسانی هرگز به اندیشه صحیح راه نخواهد یافت. اندیشههای باطل صفحه نفس او را پر میکند و انسان در طغیان این اندیشههای واهی با کوردلی حرکت میکند.
این بیان نشان میدهد، انکار و تکذیب آیات الهی، اثر سوئی بر مجاری ادراکی انسان میگذارد و به مرور از دیدن حق و نشانههای آن محروم میشود. به عکس ایمان به خداوند و سخن حق، امکان دریافت هدایتهای بیشتر را از سوی خداوند فراهم میسازد. عقل در این میان یکی از برترین رحمتهای الهی بر انسان است که او را به راه صحیح هدایت میکند و به تعیبر روایات انسان به وسیله آن به بهشت رضوان رهنمون میشود.
منابع:
فرهنگ لاروس، کلمه عمه.
آیتالله جوادیآملی، تسنیم، جلد2، ص 291.
