سایه اطمینان‌بخش توحید بر قلب مؤمنان

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، همه ما بارها و بارها از آرامش‌بخش بودن یاد خداوند سخن گفته و شنیده‌ایم؛ موضوعی که با تأکید در آیه 28 از سوره رعد: «الَّذِینَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِکْرِ اللَّهِ أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوب» مطرح شده است.

مفسران در توضیح این آیه از تلازم میان «توحید»(یا ایمان به خدا) و «امن و آرامش» سخن گفته‌اند. تلازم دو امر، به معنی همراهی و وابسته بودن آنها است؛ چنانکه خورشید و نور ملازم هم هستند؛ مطابق آیه شریفه، ایمان به حق‌تعالی نیز منشأ امنیت و اطمینان یافتن قلب فرد مؤمن است و میان این دو تلازم وجود دارد. 

علامه طباطبایی این معنا را بیشتر برای ما روشن می‌سازد و چنین بیان می‌کند: دل‌هاى آدمیان هیچ هدفى جز رسیدن به سعادت و امنیت یافتن از شقاوت ندارد، به همین جهت است که دست به دامن اسباب می‌زند و چون تنها سبب غالب و غیرمغلوب خداى سبحان و خداى غنى و ذو‌الرحمه است، پس تنها به یاد او دل‌ها آرامش مى‏‌یابد و اگر دلى به یاد غیر او آرامش یابد، دلى است که از حقیقت حال خود غافل است و اگر متوجه وضع خود بشود بدون درنگ دچار رعشه و اضطراب می‌گردد.

به عبارتی ایمان به منشأ و سلسله جنبان همه اسبابی که خوشبختی یا نگون بختی انسان در گروی آن است، قلب انسان را نسبت به جمیع عواملی که به زعم او می‌توانند در زندگی او اثرگذار باشند و خطری را متوجه او سازند، آرام می‌کند. به گفته یکی از علما: «اگر کسی بداند در خدمت کسی است که همه کاره است و به او عنایت دارد، چنین کسی آرام است».

یادآوری و روشن شدن این معنا، اثر شگفتی در فرونشاندن طوفان‌هایی که قلب انسان را در زندگی دچار تشویش می‌سازد، دارد؛ چنانچه دقایقی بر این معنا درنگ کنیم که ورای همه حوادثی که ممکن است ما را نگران و مضطرب کند و خاطرمان را آشفته سازد، مقام عالی «وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِه» قرار دارد، جریان قدرت و غالب بودن او بر همه موجودات و تحت نفوذ او قرار داشتن، باعث می‌شود انسان در پرتو ایمانی که به این رکن وثیق دارد، با قلبی مطمئن بحران‌های زندگی را پشت سر بگذارد.

در کتاب «سروش هدایت» با اشاره به ملازمت توحید و اطمینان قلبی در انسان، درباره کسانی که از این اصل حیاتی بی‌بهره‌اند، چنین آمده است که کسانی‌که از موهبت بی‌بدیل توحید طرفی نبستند؛ «و چون خدا به تنهایى یاد شود دل‌هاى کسانى‌که به آخرت ایمان ندارند منزجر مى‏‌گردد و چون کسانى غیر از او یاد شوند به ناگاه آنان شادمانى مى‏‌کنند»‌(زمر، 45) همواره در تنگنا و اضطراب و تردید به سر می‌برند.