امیدی که ما را دلگرم میکند
گروه فعالیتهای قرآنی: آیه ۱۰۴ از سوره نساء را که بخوانیم، نقطه روشنی میبینیم که خداوند آن را نقطه فارق بین فرد مؤمن به خداوند و فرد بیایمان معرفی میکند؛ نقطهای که خداوند میخواهد با تکیه بر آن در اوامرش تردید نکنیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، در آیه 104 سوره نساء میخوانیم: «وَلاَ تَهِنُواْ فِی ابْتِغَاء الْقَوْمِ إِن تَکُونُواْ تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یَأْلَمُونَ کَمَا تَأْلَمونَ وَتَرْجُونَ مِنَ اللّهِ مَا لاَ یَرْجُونَ وَکَانَ اللّهُ عَلِیمًا حَکِیمًا؛ در پیگرد قوم مشرک، سستى نورزید [زیرا] اگر شما درد و رنجى کشیده باشید، آنان نیز همانند رنجى که شما مىبرید، رنج بردهاند، وانگهى شما امیدى به خداوند دارید که آنان ندارند، و خداوند داناى فرزانه است.»
این آیه پس از جنگ اُحد و در شرایطی نازل شد که مسلمانان از میدان جنگ با زخمهای فراوان بازگشتند و از حوادث دردناک احد سخت ناراحت بودند. دشمن با لحنى فاتحانه فریاد پیروزی سر میداد و نقشه حمله مجدد را در سر میپرورانید. در این هنگام آیاتی از سوره نساء نازل شد و به مسلمانان هشدار داد که در تعقیب مشرکان کوتاهى نکنید و از این شکست ناراحت نشوید. در پی نزول آیه، مسلمانان با همان حال به تعقیب دشمن برخاستند و هنگامى که خبر به مشرکان (که میخواستند مجددا به مسلمانان حمله کنند) رسید با سرعت از مدینه دور شدند و به مکه بازگشتند.
آیه خطاب به مسلمانان توجه آنها را به نقطه روشنی معطوف میکند که دشمن از آن محروم است. به گفته علامه طباطبایی آیه میفرماید: اگر شما رنجی کشیده باشید، مسلما دشمن شما هم دچار درد و رنج و ملال هستند، اما شما حال بدتری از دشمن خود ندارید، چون شما از ناحیه خدا امید فتح و مغفرت و اجر جزیل دارید، چون خدا ولی شماست، اما دشمنان مولایی نداشته و امیدی که آنها را دلگرم کند، ندارند تا در عمل خود نشاط بیابند و فردی نیست که رسیدن آنان به هدفشان را تضمین کند و خداوند متعال دانای به مصالح است، پس در انجام اوامر الهی تردید نکنید.
خطاب آیه متوجه همه افرادی است که در راه پایداری بر ارزشهای الهی در معرض سستی هستند. آیه شریفه توجه انسان مؤمن را متوجه وجود خدای سبحان میکند؛ آن هنگام که از شکستهای خود دردمند است. خداوند میفرماید(با وجود شکستی که متحمل شدید) سستی نکنید و مقابله با دشمن را ادامه دهید، چرا؟ زیرا دشمن نیز از این ناراحتیها سهمى دارند، اما شما پشتوانهای دارید که با وجود ایمان به آن همیشه پیروز هستید، شما امید به یاری و رحمت وسیع پروردگار عالم دارید و آنها این چنین امیدى ندارند.
این آیه، نگاه مؤمنان را به خداوند که مقصد سیر یک مؤمن در زندگی است، معطوف میکند؛ خداوندی که هیچ قدرتی نمیتواند او را عاجز کند و وعده یاریاش برای مؤمنان حتمی است و مؤمن در پرتو این وعده محقق همیشه پیروز است: «وَلاَ تَهِنُوا وَلاَ تَحْزَنُوا وَأَنتُمُ الأَعْلَوْنَ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ» (آلعمران،۱۳۹﴾ و سستى نورزید و اندوهگین نباشید چرا که شما اگر مؤمن باشید، برترید.
