گروه انديشه: امر متين بايد از چند ويژگی برخوردار باشد كه يكی از آنها عدم تعارض با عقل و استناد آن به برهان قاطع و دوم مبتنی بودن بر حكمت و سومين ويژگی آن متوازن و به دور از افراط و تفريط بودن است.
حجتالاسلام والمسلمين مسعود صلواتیزاده، قرآنپژوه و مدرس حوزه علميه در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خوزستان، در توضيح اسماءالحسنی الهی به واژه «متين» اشاره كرد و گفت: اين واژه از صفات خداوند و صفت مشبهه است؛ بدين معنا كه اين صفت هميشه در خداوند وجود دارد و هيچ موقع تغيير و تحولی در آن ايجاد نمیشود. واژه متين به معنای قوی و محكم و در برخی مواقع به معنای استوار، سخت و نيرومندی است كه محكم كاری او بینهايت است.
وی بيان كرد: واژه متين غالباً همراه با اسم و كلمهای ديگر میآيد؛ مانند «حبلالمتين»، «ذوالقوه المتين» يا «إنّ كيدی متين» و ... . كلمه متين در آيات قرآن در سه جا مطرح شده است كه يك مورد در آيه «وَأُمْلِی لَهُمْ إِنَّ كَیْدِی مَتِينٌ، و به آنان مهلت مىدهم كه تدبير من استوار است»(اعراف/183)، ديگری در آيه 45 سوره قلم و مورد سوم نيز آيه «إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ،خداست كه خود روزى بخش نيرومند استوار است »(ذاريات/ 58) است. متين در اين سه آيه به همراه اسم ديگر آمده است.
اين مدرس حوزه افزود: در نهجالبلاغه نيز اين واژه در خطبه 156 و 176 آمده است. در جايی كه درباره قرآن صحبت میكند و چنين میگويد: «عليكم بكتابالله فإنه حبلالمتين» (بر شما باد عمل كردن به قرآن كه ريسمان محكم الهی است). لذا اين كلمه به شكل مستقل در قرآن و نهجالبلاغه نيامده است.
صلواتیزاده در خصوص كاربرد كلمه ميتن گفت: زمانی گفته میشود امری متين، استوار و محكم است و دگرگونی در آن راه ندارد كه چند خصوصيت در آن وجود داشته باشد؛ يكی از اين خصوصيات آن است كه نبايد آن امر با عقل و منطق تعارضی داشته باشد بلكه بايد همراه با برهان قاطع باشد تا بدان وسيله شك در آن راه نيابد و متزلزل نشود. اگر چنين بود و محكم و مستند و مستدل و پیريزی شده بود، در اين صورت، شك و ترديد و تزلزل در آن راه نخواهد داشت.
وی ادامه داد: ويژگی دوم متين آن است كه بايد مبتنی بر حكمت و هدفی باشد؛ يعنی اگر هدفی بر آن متصور نبود و نهايت آن به چيزی وصل نمیشد باز هم در معرض شك و تزلزل قرار میگيرد و سومين ويژگی آن است هر چيزی كه متين، محكم و استوار استد، بايد متوازن باشد؛ بدين معنا كه به دور از افراط و تفريط و به گونهای باشد كه حد وسط را رعايت كرده و دارای اعتدال باشد. در اين صورت است كه استوار خواهد ماند.
اين قرآنپژوه در پايان تصريح كرد: در باب متين، اين بحث مطرح شده كه آيا اين اسم از اسماءالحسنی به شمار میرود يا خير؟ لذا در برخی روايات جزء اسماءالحسنی ذكر شده و در برخی ذكر نشده است و علت آنكه در برخی روايات از آن به عنوان اسم الحسنی ذكر نشده اين است كه استقلاليتی در معنا نداشته، بلكه بايد همراه واژه و معنای ديگر بيايد.