/شرح ادعيه ماه رمضان(14)/
وجود تفاوتهای جسمی، روحی، اجتماعی انسانها و هر آنچه در قالب بلاها و حوادث بر سر انسان میآيد، برای آزمايش اوست و در واقع اگر آزمايش انسان را از نظام آفرينش حذف كنيم، اين نظام به هيچ عنوان توجيهپذير نیست.
گروه انديشه: وجود تفاوتهای جسمی، روحی، اجتماعی انسانها و هر آنچه در قالب بلاها و حوادث بر سر انسان میآيد، برای آزمايش اوست و در واقع اگر آزمايش انسان را از نظام آفرينش حذف كنيم، اين نظام به هيچ عنوان توجيهپذير نیست.
محمد اجلی، پژوهشگر علوم قرآنی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه زنجان، با اشاره به اينكه با توجه به مضمون دعای روز چهاردهم ماه مبارك رمضان، اين روز، زمان تسليم قلب انسان در محضر پروردگار متعال و در مقابل عزت اوست، گفت: بنده خدا با قرائت دعای روز چهاردهم ماه مبارك رمضان، تقاضاهايی را از خداوند سبحان مطرح میكند كه نشاندهنده حالت تسليم و ميل به برطرف شدن عيوب در وجود اوست.
وی افزود: با توجه به فراز نخست اين دعا كه در آن آمده است: ««اللهمّ لا تؤاخِذْنی فيهِ بالعَثراتِ»، بنده از پروردگار خود اين خواسته را دارد كه او را با لغزشهايش مورد مؤاخذه قرار ندهد؛ چراكه مؤاخذه انسان با لغزشها، تسليم را در وجود او كمرنگ میکند.
اين پژوهشگر علوم قرآنی ابراز كرد: در فراز دوم اين دعا آمده است: «واقِلْنی فيهِ من الخَطايا والهَفَواتِ» كه در آن بنده از خدا میخواهد تا از خطاها و اشتباهاتش كوتاه بيايد؛ از اينرو بيان اين واقعيت نيز خالی از لطف نيست كه با وجود اينكه اشتباهات و خطاهای انسان عمدی نبوده و مؤاخذهای در آخرت ندارد، اما آثار طبيعی فراوانی بر روان انسان بر جای میگذارد و دليل درخواست مؤمن در فراز دوم دعا نيز نگرانی از بروز اين آثار است.
اجلی با تأكيد بر اينكه غرض و هدف اصلی در نظام آفرينش، آزمايش انسان است، اظهار كرد: در آيات مختلفی همچون آيه 7 سوره مباركه هود آمده است كه «وَهُوَ الَّذِي خَلَق السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاء لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا» و در آنها به اين حقيقت اشاره شده است كه انسان برای آزمايشی خلق شده است تا روشن شود كه كدام يك نيكوكارترند.
وی ادامه داد: وجود تفاوتهای جسمی، روحی، اجتماعی انسانها و هر آنچه در قالب بلاها و حوادث بر سر انسان میآيد، برای آزمايش اوست و در واقع اگر آزمايش انسان را از نظام آفرينش حذف كنيم، اين نظام به هيچ عنوان توجيهپذير نیست.
اين مدرس حوزه و دانشگاههای زنجان با اشاره به فراز سوم دعای روز چهاردهم ماه مبارك رمضان كه در آن آمده است: «لا تَجْعَلْنی فيه غَرَضاً للبلايا والآفاتِ»، تصريح كرد: انسان مؤمن در اين فراز از دعا، از خداوند سبحان میخواهد كه او را غرض آزمايش ديگران قرار ندهد و اين امر در نظام آفرينش به اين دليل اتفاق میافتد كه گاهی انسان به دليل وضعيت اعمال خود در مرتبهای از معرفت قرار میگيرد كه خود، غرض آزمايش ديگری میشود.
اين پژوهشگر علوم قرآنی با اشاره به قرابت معنايی فتنه و آزمايش در برخی موارد، عنوان كرد: يكی از مواردی كه در قرآن كريم درخصوص غرض آزمايش ديگران قرار گرفتن انسان آده است، آيه 5 سوره ممتحنه است كه در آن آمده است: «رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلَّذِينَ كَفَرُوا» و اين نشان از سختی اين نوع آزمايش شدن افراد است.
اجلی در پايان، خاطرنشان كرد: طلب سبك آزمايش شدن در ادعيه مسلمانان فراوان بوده و اين امر به اين دليل است كه انسانها موظف هستند كه دعا كنند و در دعای خود طلب سبكی آزمايش خود را داشته باشند؛ چراكه همه در معرض آزمايش الهی قرار دارند.
