حجتالاسلام روحالله ولدبيگی، امام جمعه مهران در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه ايلام، با بيان اينكه فعاليتهای تربيتی از جمله مسائل اساسی است كه در حيات فردی و جمعی انسان، تأثيری انكارناپذير دارد، گفت: اين فعاليتها برای تحقق اهداف مورد نظر، تابع اصل يا اصولی است، مشخصكردن اصول تربيت از جمله اقدامات اساسی است كه بايد قبل از هر كاری انجام پذيرد.
حجتالاسلام ولدبيگی با بیان اینکه تربيت يكی از مؤثرترين عوامل درشكلگيری شخصيت هر انسانی است، افزود: چنانچه مبنای نظری تربیت از صحت كامل برخودار باشد، فرد و جامعه میتوانند از آثار و پيامدهای مطلوب و مثبت آن بهرههای فراوانی ببرند.
اين كارشناس مذهبی با بيان اينكه «زندگى» و «تربيت» براى انسان دو مفهوم لازم و ملزوم يكديگرند كه بدون يكى، وجود ديگرى امكان ندارد، بيان كرد: انسان تا زمانى كه زنده است به تربيت نيازمند است و او را تربيت مىكنند تا بتواند زندگى كند؛ زيرا زندگى، سازگارى با محيط طبيعى و اجتماعى است، البته هميشه سازگارى وجود ندارد، بلكه بعضى مواقع ناسازگارى نيز هست؛ اين سازگارى، در صورتى سودمند خواهد بود كه سازنده و مثبت باشد و پيدايش اين نوع سازگاری، مستلزم تربيت صحيح است.
امام جمعه مهران در ادامه، افزود: برای موجوداتی كه در طريق تغيير و تحول، رشد و تكامل هستند معمولاً موسم مناسبی وجود دارد كه در آن به بهترين و مناسبترين رشد خود میرسند و آثار مورد انتظار از آنها تجلی میيابد.
وی با بيان اينكه موسم مناسب تربيت، در اوايل زندگی يعنی دوره كودكی نوجوانی و عنفوان جوانی است، گفت: آنگاه كه فرزندان هنوز قلبی آسمانی و بیآلايش دارند، آنگاه كه هنوز هواهای نفسانی و خواهشهای غير انسانی به سرزمين وجود او هجمه نياورده و آنگاه كه هنوز پليدیها و زنگارها ميهمان ناخواسته دل او نگشته، كشتزار دل او آماده پذيرش هر بذری است.
حجتالاسلام ولدبيگی با تبيين نقش والدين در تربيت فرزندان، بيان كرد: والدين، مهمترين مربيان فرزندان خود هستند؛ اگر از ابتدا فرصت و حوصله تربيت نمودن كه امری ظريف و در عين حال پيچيده است را نداشته باشند، آنگاه كه بهار عمرشان به روزهای آخر رسيد، دیگر توان تربيت و راهنمايی مفيد را نداشته و از ايفای نقش مربیگری برای فرزندان عاجز میگردند.
اين كارشناس مذهبی با بيان اينكه تمدّن بشری ميراثی نيست كه بدون كوشش و رنج از گذشتگان به دست آيندگان رسيده باشد، افزود: تمدن ميراثی اجتماعی است كه بشريت در به دست آوردن آن تلاش كرده و در زمينه آن كوشيدهاند و اين ميراث جز به وسيله تربيت از نسلی به نسل ديگر انتقال نيافته است، زيرا تربيت عامل انتقال اندوختههای فكری، ارزشهای والای انسانی و خصلتهای نيكو از پدران به فرزندان میباشند.
وی با اشاره به سوره نحل، آيه 78: «وَاللّهُ أَخْرَجَكُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَیْئًا وَجَعَلَ لَكُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ؛ و خدا شما را از شكم مادرانتان در حالى كه چيزى نمىدانستيد بيرون آورد و براى شما گوش و چشمها و دلها قرار داد باشد كه سپاسگزارى كنيد»، گفت: از اين آيه میتوان دريافت كه انسان بعد از تولد، آنچه را از علم و انديشه میآموزد همه از طريق اكتساب بوده و وسيله آن گوش و چشم وعقل است و قرآن در اين مطلب كه دانشمندان علم تربيت را كشف كردهاند، پيشتاز و پيشگام است.
امام جمعه مهران با بيان اينكه اگر انسان مسئله تربيت را فراموش كند، اصالت او از بين خواهد رفت، تصريح كرد: مسئله مهم آن است كه تربيت پايگاه اساسی تحول و دگرگونی انسان و عامل ارتقای فكری او است؛ تنها با پرداختن به اين امر حياتی، شخصيت وی بارور شده، خصلتهای برجسته انسانی در او رشد میيابند و صفات نيكو در وجود او ريشه میدوانند .
حجتالاسلام ولدبيگی، بيان كرد: حضرت علی(ع)، مربی بزرگ بشريت در منشور تربيتی خود به امام حسن(ع) به اين نكته مهم و ظريف این چنین اشاره نمودهاند: «فرزند دلبندم! چون ديدم ساليانی را پشت سر نهاده و به سستی در افتادهام، بدين وصيت برای تو مبادرت نمودهام و خصلتهايی را در آن بر شمردم پيش از آنكه مرگ بشتابد و مرا دريابد و آنچه در انديشه دارم به تو ناگفته ماند يا انديشهام همچون تنم نقصان به هم رساند يا پيش از نصيحت من پارهای خواهشهای نفسانی بر تو غالب گردد يا فريبندگیهای دنيا تو را بفريبد و همچون شتری گريزان و نافرمان باشی و به درستی كه دل جوان همچون زمين ناكشته است هر چه در آن افكنی بپذيرد، پس به ادب آموختنت پرداختم پيش از آنكه دلت سخت شود و خردت هوای ديگری گيرد... » و در قسمت ديگر آن میفرمايد: «چون به كار تو چونان پدری مهربان عنايت داشتم و بر ادب آموختنت همت گماشتم، چنان ديدم كه اين عنايت در عنفوان جوانیات به كار رود و در بهار زندگانی كه نيتی پاك داری و نفسی صاف و بیآلايش...».
اين كارشناس مذهبی با اشاره به روايتی از امام صادق (ع) كه میفرمايند: «كودك هفت سال بازی میكند و هفت سال خواندن و نوشتن میآموزد و هفت سال(مقررات زندگی) حلال و حرام را ياد میگيرد»، افزود: در هفت سال دوم كودك آمادگی لازم را برای فراگيری معلومات و آداب اسلامی پيدا میكند، نكتهای كه بايد در همه مراحل در نظر گرفته شود، اين است كه محتوای آموزشی و تعليم بايد با مسائل روز و مورد نياز فراگيران و نيز شرايط محيطی و اجتماعی آنها مرتبط باشد.
امام جمعه مهران در پايان با بيان اينكه از آنجا كه در تربيت اسلامی عناصر مختلفی از قبيل مربی، متربی، محيط، شيوه و محتوای تربيتی دخالت دارند، خاطرنشان كرد: شناسایی نقش هر یک از این عناصر و آسيبشناختی هر كدام از آنها میتواند به رفع موانع موجود در مسير ترویج اخلاق انسانی در جامعه كمك شايانی نماید.