به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، کتاب «درسنامه اخلاق اسلامی» تألیف حجتالاسلام والمسلمین علی نصیری، مدیر مؤسسه معارف وحی و خرد، توسط انتشارات وحی و خرد وابسته به این مؤسسه منتشر شد.
براساس این گزارش، این کتاب، جدیدترین اثر مؤلف است که در پی دو سال تحقیق و پژوهش فراهم آمده است. مباحث این کتاب در چهار بخش و دوازده فصل با عناوین «مفهومشناسی و جایگاه علم اخلاق»، «گستره اخلاق»، «ضرورت اخلاقی زیستن»، «معرفت نفس»، و «کرامت و عزت نفس»، تدوین شده است.
«همت والا و تلاش مستمر»، «خداباوری»، «عبودیت الهی »، «دنیاگریزی»، «مهرورزی»، «رعایت حقوق برادری»، و «عفتمنشی»، دیگر فصول این کتاب را تشکیل میدهند.
این گزارش میافزاید: بخش اول این کتاب، به بررسی مفاهیم و مبانی اخلاق اختصاص یافته و شامل سه فصل با عناوین «مفهومشناسی و جایگاه علم اخلاق»، «گستره اخلاق»، و «ضرورت اخلاقی زیستن» است. بخش دوم نیز در سه فصل با عناوین «معرفت نفس»، «کرامت و عزت نفس» و «همت والا و تلاش مستمر»، به بررسی اخلاق فردیاختصاص دارد. در بخش سوم کتاب، سه فصل با عناوین «خداباوری»، «عبودیت الهی» و «دنیاگریزی» انعکاس یافته و در آن، مسئولیت بندگان در برابر خداوند، مورد بررسی قرار گرفته است. بخش چهارم کتاب، به بررسی اخلاق اجتماعی اختصاص یافته و شامل سه فصل با عناوین «مهرورزی»، «رعایت حقوق برادری»، و «عفتمنشی» است.
براساس این گزارش، در مقدمه این کتاب میخوانیم: سعادتطلبی و کمالجویی، از جمله امور فطری است که در همه آدمیان به ودیعت گذاشته شده است. بر اساس فطرت سعادتطلبی، انسانها در تمام دوران حیات خود به دنبال سعادت و کمال خود بوده و همه توشه و توان خود را بکار میگیرند تا به این سعادت و کمال نایل گردند. آنچه باعث پراکندگی رفتارها در این زمینه شده است، تفسیر و تعبیری است که انسانها از سعادت و کمال دارند؛ به این معنا که شماری کمال و سعادت را در لذایذ و خوشیهای این دنیا میبینند. در میان این دسته نیز یکصدایی نیست؛ زیرا گروهی سعادت را در لذات شهوانی، گروهی در ثروت و مال و شماری در جاه و مقام میانگارند.
در مقابل، شماری دیگر با الهام از عقل و وحی، سعادت و کمال را در ترک و مهار خوشیها و لذایذ این جهانی میدانند و معتقداند که سعادت در رستن از خاک و رسیدن به افلاک است. از نظر آنان باید چشم دل باز کرد و از اقلیم زمین به سوی اقلیم عشق روی آورد. در بخش دیگری از مقدمه کتاب آمده است، تاریخ تفکر بشر نیز نشان میدهد که فلاسفه و اندیشمندان از آغاز تا کنون کوشیدهاند تا در سایه ژرفاندیشی خود و به زعم خویش، سعادت حقیقی را برای انسان ترسیم کرده و تعریفی روشن از آن ارایه دهند.
به رغم چنین تلاشی، آنچه از آنان در این باره گزارش شده، جز به حیرت و سرگردانی بشریت نیفزوده است؛ زیرا سعادت در اندیشه متفکران بشری، چنان دچار فراز و نشیب حیرتآور شده که گاه تا پستترین سرخوشیهای جنسی و شهوانی سقوط میکند.
نویسنده عنوان میکند: آنچه در این بین، جا دارد که به گوش جان نیوشیده شود، رهنمون متون وحیانی است که از آبشخور دانش بیکران الهی مایه میگیرد. البته باید اذعان کرد که در میان متون الهی و آسمانی که عموماً دستخوش تحریف و تغییر شدهاند، قرآن در همه زمینهها و عرصهها، هنری دیگر دارد و نمیتوان آن را با هیچ یک از متون دیگر آسمانی مقایسه کرد.
وقتی به سراغ قرآن میرویم و از این کتاب آسمانی میپرسیم که سعادت را در چه چیز میداند، پاسخ قرآن آن است که فلاح و رستگاری در تزکیه نفس است. تزکیه به معنای پاک کردن و پیراستن جان از هر گونه آلودگی و رذیلتهای اخلاقی است؛ اعم از آلودگیهای فکری همچون کفر، شرک و نفاق یا آلودگیهای رفتاری همچون کبر، بخل و حسادت.
مؤلف میافزاید: باری، هنگامی که برنامههای پیامبران آسمانی از آدم تا خاتم، به عنوان پاکترین انسانها که در سراسر عمر جز درستی، راستی و خیرخواهی چیزی از آنان مشاهده نشد، را بررسی میکنیم، درمییابیم که دعوت به تزکیه نفس، تحصیل اخلاق الهی و تشویق به خداگونه شدن، پس از دعوت به توحید، در سرخط این برنامهها و جزو اصلیترین آموزههای آنان قرار دارد.
در بخش دیگری از مقدمه این کتاب آمده است، دانشی که با واکاوی رذایل و فضایل، سعادت انسان را تبیین میکند و راههای نیل آن را بازمیشناساند، «اخلاق» نام دارد که در متون دینی پس از عقاید، در جایگاه دوم قرار دارد و بخش فراوانی از آموزههای قرآنی و روایی را به خود اختصاص داده است.
براساس این گزارش، کتاب « درسنامه اخلاق اسلامی »، به قلم حجتالاسلام والمسلمین علی نصیری، مدیر مؤسسه معارف وحی و خرد، توسط انتشارات وحی و خرد وابسته به این مؤسسه، در چاپ نخست خود، در ۲۸۸ صفحه منتشر شده است.