تکفیری‌ها توسل به ذات نبی(ص) را شرک می‌دانند/ تفسیر به رأی باعث خروج حدیث از اعتبار می‌شود

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، آیت‌الله‌العظمی جعفر سبحانی، از مراجع تقلید شیعه روز گذشته، سوم شهریور‌ماه در آخرین روز از سلسله نشست‌های «کلام و اندیشه اسلامی» که در مدرسه علمیه سلیمانیه مشهد برگزار شد، با اشاره به مباحث روزهای گذشته گفت: از موضوعات دیگری که باعث شده تا تکفیری‌ها شیعیان و اهل سنت را مشرک قلمداد کنند، مسئله توسل آنها به انبیاء و اولیای الهی است؛ آنها توسل را منکر نیستند بلکه برایش اقسامی قائلند که برخی را تجویز و برخی را هم تجویز نکرده و آن را علامت شرک می‌دانند.

آیت‌الله سبحانی در ادامه اظهار کرد: یکی از مواردی که توسط این گروه‌ها تجویز شده، توسل به اسماء و صفات الهی است که آنها این موضوع را جایز می‌دانند و ما هم آن را جایز می‌دانیم.

وی توسل انسان به اعمال نیک خودش را دومین مسئله مورد تأیید تکفیری‌ها دانست و افزود: ما اگر در زندگی عمل نیکی را برای رضای خداوند انجام داده‌ایم، ممکن است همان عمل نیک در درگاه خدا، وسیله استجابت دعا قرار گیرد، برای مثال؛ فردی در جوانی خودش را از شر مناظر گناه آلودی در امان نگه داشته، بعدها که وی صاحب فرزندی می‌شود ممکن است که فرزندش دچار بیماری سختی شود و خدمت خداوند عرضه بدارد: خداوندا به خاطر آنکه آن روز از آن صحنه گناه آلود فرار کرده‌ام، فرزندم را شفا بده که بر اساس روایات ما چنین عملی هم جایز است.

این مرجع عظام تقلید، توسل به دعای فرد مؤمن در قید حیات را سومین مسئله مورد تأئید تکفیری‌ها دانست و ابراز کرد: برای مثال ما به فردی مؤمن می‌گوئیم که امشب هنگام خواندن نماز شب ما را هم دعا کن، این مورد را هم ما رد نکرده و تأیید می‌کنیم.

سه موضوع مورد انکار تکفیری‌ها
وی با اشاره به سه موضوع مورد انکار تکفیری‌ها، بیان کرد: اولین موضوع؛ توسل به دعای انبیای الهی است و اولیائی که از این دنیا رفته‌اند، برای مثال شما نمی‌توانید به شخصیت نبی مکرم اسلام(ص) متوسل شده و بگوئید «یا وَجیهاً عِنْدَ اللّهِ اِشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّهِ»، دومین موضوع؛ توسل به مقام و منزلت است زیرا ایشان در مقام ربوبی دارای منزلتی هستند، برای مثال در دعاهایمان بگوئیم که خداوندا به حق مقام حضرت محمد و آلش(ص) مریض ما را شفا بده و سومین موضوع؛ توسل به ذات و نفس پیامبر(ص) است.

آیت‌الله سبحانی با اشاره به آیه 64 سوره نساء «وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ لِیُطَاعَ بِإِذْنِ اللّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُواْ أَنفُسَهُمْ جَآؤُوکَ فَاسْتَغْفَرُواْ اللّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُواْ اللّهَ تَوَّابًا رَّحِیمًا، و ما هیچ پیامبرى را نفرستادیم مگر آنکه به توفیق الهى از او اطاعت کنند و اگر آنان وقتى به خود ستم کرده بودند پیش تو مى‏‌آمدند و از خدا آمرزش مى‌‏خواستند و پیامبر [نیز] براى آنان طلب آمرزش مى‌‏کرد قطعا خدا را توبه‏‌پذیر مهربان مى‏‌یافتند»، گفت: این آیه تنها شامل زمان حال و حیات فعلی نیست، بلکه حال معادی را هم شامل می‌شود؛ رسول مکرم اسلام(ص) می‌فرماید: «بر من سلام بفرستید، سلام شما بر من می‌رسد»، زیرا ایشان جزو شاهدان اعمال امت هستند و در روز قیامت نسبت به ساحت افرادی که به ایشان ستم کرده، بر آئین او عمل کرده و یا عمل نکرده‌اند، شهادت می‌دهند.

وی همچنین با اشاره به دومین آیه سوره حجرات «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَکُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِیِّ ...، اى کسانى که ایمان آورده‌‏اید صدایتان را بلندتر از صداى پیامبر مکنید ...»، اظهار کرد: با توجه به این آیه می‌توان فهمید که حیات پیامبر(ص) هنوز هم ادامه دارد؛ زیرا پس از وفات پیامبر(ص)، صحابه ایشان در کنار قبر پیامبر(ص) می‌آمدند، از رسول خدا(ص) تقاضای دعا کرده و از ایشان توسل می‌جستند.

این مرجع عظام تقلید در تأیید توسل به ذات رسول خدا(ص)، با اشاره به روایتی از ایشان گفت: «مرد نابینایی به محضر رسول‌الله(ص) رفت و گفت دعا کن که من بینایی خود را به دست بیاورم؛ پیامبر اکرم(ص) به او فرمود وضو بگیر و این دعا را بخوان: «ألّلهُمَّ اِنّی اَسئَلُکَ وَ اَتَوَجَّهُ اِلَیکَ بِنَبِیکَ مُحَمَّد نَبِی الرَّحمَةِ یَا مُحَمَّد اَتَوَجَّهُ بِکَ اِلی رَبِّی فِی حَاجَتِی»، این حدیثی را رفاعی، ابن ماجد و مسند احمد نیز آن را تصدیق کرده‌اند.

وی در ادامه افزود: تکفیری‌ها از پیش، عقیده را مشخص کرده‌اند که توسل به ذات نبی شرک است و حال وقتی که به این حدیث می‌رسند، آن را تفسیر به رأی می‌کنند، اگر این‌چنین نیز باشد باید در بقیه موارد نیز که به ذات پیامبر(ص) اشاره‌ شده کلمه دعا نیز مقدر شود، که این کار باعث خروج حدیث از اعتبار می‌شود.

عقیده را از حدیث بگیریم نه این‌که حدیث را بر عقیده خود تطبیق دهیم

آیت‌الله سبحانی در ادامه اظهار کرد: ما باید عقیده را از حدیث بگیریم نه این‌که حدیث را بر عقیده خود تطبیق دهیم، همچنین ما باید شاگردان واقعی قرآن و حدیث باشیم تا بالعکس آن اتفاق نیفتد.

وی با اشاره به آیاتی از قرآن گفت: در این کتاب الهی آمده است، بنی‌اسرائیل گفتند ما برای پس گرفتن شهرهای خود باید فردی را داشته باشیم که زیر پرچم او جهاد کنیم اما وقتی خداوند، طالوت را قرار داد گفتند، این فقیر است و به درد نمی‌خورد؛ از این بخش آیه می‌توان فهمید که بنی‌اسرائیل همیشه معترض بوده‌اند و تا کوبیده نشوند زیر بار نمی‌روند.

این مرجع عظام تقلید در ادامه بیان کرد: به آنان گفتند اگر زیر پرچم این فرد بروید تابوت موسی(ع) که صندوقچه‌ای از وسایل حضرت موسی همچون کفش‌ها، پیراهن و عصای او در آن قرار داشت و برای بنی‌اسرائیل مقدس بود، بازمی‌گردد؛ بنی‌اسرائیل در جنگ‌ها برای غلبه بر دشمنان به تابوت موسی(ع) متوسل می شدند لذا وای بر ما اگر هرکس بگوید پیامبر اکرم (ص) به‌ اندازه پیراهن، عصا و تابوت موسی نباشد؛ تکفیری‌ها می‌گویند توسل به پیغمبر(ص) شرک است اما خداوند به خاطر تابوت و آنچه در آن است آن قوم را پیروز می‌کرد.

وی درباره وجوهی که شیعه را تکفیر می‌کنند، با اشاره به آیه 39 سوره رعد «یَمْحُوا اللَّهُ ما یَشاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ، خدا آنچه را بخواهد محو یا اثبات مى‏کند و اصل کتاب نزد اوست»، اظهار کرد: خدا وحی می‌کند، آنچه را که نوشته، ثابت می‌دارد، آنچه را بخواهد پاک می‌کند و آنچه را بخواهد ثابت می‌کند؛ این معنای همان شب قدر است که ممکن است من جزو گناهکاران باشم اما در شب قدر اعمال خود را پاک‌ کنم و یا در شرایطی برعکس آن اتفاق بیفتد، کسانی بوده‌اند که یک‌عمر خدا را پرستش کردند اما فردی همچون «بلعم باعورا» در یک‌شب مشرک شد و شیطان را ستایش کرد.

آیت‌الله سبحانی در پایان درس در پاسخ به پرسشی مبنی بر اعتقاد وهابیت برای رد توسل گفت: انسان که بمیرد رابطه‌اش با این دنیا قطع می‌شود، جز در مواردی؛ اول این‌که بچه‌ای داشته باشد، دوم صدقه و سنت جاریه‌ای داشته باشد که مردم به آن عمل کنند و ثوابش به او برسد، این امر در مورد اعمال شخصی‌ فرد صادق است.