به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، امروز روز هشتم محرم، یادبود سبط اکبر امام حسین(ع) حضرت علی اکبر (ع) است. ایشان فرزند ابی عبدالله الحسین(ع) بنا به روایتی در یازدهم شعبان، سال43 قمری در مدینه منوره دیده به جهان گشودند؛ پدر گرامیاش امام حسین بن علی بن ابی طالب(ع) و مادر محترمهاش لیلی بنت ابی مرّه بن عروه بن مسعود ثقفی است؛ او از طایفه خوش نام و شریف بنی هاشم بود و به بزرگانی چون پیامبر اسلام(ص)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امیرمؤمنان علی بن ابی طالب(ع) و امام حسین (ع) نسبت دارد.
ابوالفرج اصفهانی از مغیره روایت کرد: روزی معاویه بن ابی سفیان به اطرافیان و همنشینان خود گفت: به نظر شما سزاوارترین و شایستهترین فرد امت به امر خلافت کیست؟ اطرافیان گفتند: جز تو کسی را سزاوارتر به امر خلافت نمیشناسیم! معاویه گفت: این چنین نیست.
بلکه سزاوارترین فرد برای خلافت، علی بن الحسین(ع) است که جدّش رسول خدا(ص) است و در وی شجاعت و دلیری بنی هاشم، سخاوت بنی امیه و فخر و فخامت ثفیف تبلور یافته است.
نقل است روزی علی اکبر(ع) به نزد والی مدینه رفته و از طرف پدر بزرگوارشان پیغامی را خطاب به او میبرد، در آخر والی مدینه از علی اکبر سؤال کرد نام تو چیست؟ فرمود: علی، سؤال نمود نام برادرت؟ فرمود: علی، آن شخص عصبانی شد، و چند بار گفت: علی، علی، علی، «ما یُریدُ اَبُوک؟» پدرت چه میخواهد، همهاش نام فرزندان را علی میگذارد، این پیغام را علی اکبر(ع) نزد اباعبداللهالحسین(ع) برد، ایشان فرمود: والله اگر پروردگار دهها فرزند پسر به من عنایت کند نام همه آنها را علی میگذارم و اگر دهها فرزند دختر به من عطا نماید نام همه آنها را نیز فاطمه میگذارم.
درباره شخصیت علی اکبر(ع) گفته شد، که وی جوانی خوش چهره، زیبا، خوشزبان و دلیر بود و از جهت سیرت و خلق و خوی و صباحت رخسار، شبیهترین مردم به پیامبر اکرم(ص) بود و شجاعت و رزمندگی را از جدش علی ابن ابی طالب(ع) به ارث برده و جامع کمالات، محامد و محاسن بود. در روایتی به نقل از شیخ جعفر شوشتری در کتاب خصائصالحسینیه آمده است: اباعبدالله الحسین هنگامی که علی اکبر را به میدان میفرستاد، به لشگر خطاب کرد و فرمود: «یا قوم، هولاءِ قد برز علیهم غلام، اَشبهُ الناس خَلقاً و خُلقاً و منطقاً برسول الله ... ؛ ای قوم، شما شاهد باشید، پسری را به میدان میفرستم، که شبیهترین مردم از نظر خلق و خوی و منطق به رسول الله(ص) است بدانید هر زمان ما دلمان برای رسولالله(ص) تنگ میشد نگاه به وجه این پسر میکردیم.
بنا به نقل ابوالفرج اصفهانی، آن حضرت درعصر خلافت عثمان بن عفان (سومین خلیفه راشدین) دیده به جهان گشود. این قول مبتنی بر این است که وی به هنگام شهادت بیست و پنج ساله بود. در برخی روایات هم سن ایشان را 28 ساله ذکر کردهاند، وی در مکتب جدش امام علی بن ابی طالب(ع) و در دامن مهرانگیز پدرش امام حسین(ع) در مدینه و کوفه تربیت و رشد و کمال یافت.
امام حسین(ع) در تربیت وی و آموزش قرآن و معارف اسلامی و اطلاعات سیاسی و اجتماعی به آن جناب تلاش بلیغی به عمل آورد و از وی یک انسان کامل و نمونه ساخت و شگفتی همگان، از جمله دشمنانشان را بر انگیخت.
به هر روی علی اکبر(ع) در ماجرای عاشورا حضوری فعال داشت و در تمام حالات در کنار پدرش امام حسین(ع) بود و با دشمنانش به سختی مبارزه میکرد. شیخ جعفر شوشتری در خصائص نقل میکند: هنگامی که اباعبداللهالحسین(ع) در کاروان خود به سمت کربلا حرکت میکرد، حالتی به حضرت(ع) دست داد به نام نومیه و در آن حالت مکاشفهای برای حضرت(ع) رخ داد، از آن حالت که خارج شد استرجاع کرد و فرمود: «انا لله و انا الیه راجعون» علی اکبر(ع) در کنار پدر بود و میدانست امام بیهوده کلامی را به زبان نمیراند، سؤال نمود، پدرجان چرا استرجاع فرمودی؟: حضرت بلادرنگ فرمود: الان دیدم این کاروان میرود به سمت قتلگاه و مرگ درانتظار ماست، علی اکبر(ع) سؤال نمود: پدر جان مگر ما بر حق نیستیم؟ حضرت فرمود: آری ما بر حق هستیم. علی اکبر (ع) عرضه داشت: پس از مرگ باکی نداریم.
گفتنی است، با این که حضرت علی اکبر(ع) به سه طایفه معروف عرب پیوند و خویشاوندی داشته است، با این حال در روز عاشورا و به هنگام نبرد با سپاهیان یزید، هیچ اشارهای به انتسابش به بنی امیه و ثفیف نکرد، بلکه هاشمی بودن و انتساب به اهل بیت(ع) را افتخار خویش دانست.
وی نخستین شهید بنی هاشم در روز عاشورا بود و در زیارت شهدای معروفه نیز آمده است: السَّلامُ علیکَ یا اوّل قتیل مِن نَسل خَیْر سلیل. علی اکبر(ع) در نبرد روز عاشورا دویست تن از سپاه عمر سعد را در دو مرحله به هلاکت رسانید و سرانجام مرّه بن منقذ عبدی بر فرق مبارکش ضربتی زد و او را به شدت زخمی نمود. آن گاه سایر دشمنان، جرئت و جسارت پیدا کرده و به آن حضرت هجوم آوردند و وی را آماج تیغ شمشیر و نوک نیزهها کردند و مظلومانه به شهادتش رسانیدند.
امام حسین(ع) در شهادتش بسیار اندوهناک و متأثر شد و در فراقش فراوان گریست و هنگامی که سر خونیناش را در بغل گرفت، فرمود: ولدی علی عَلَی الدّنیا بعدک العفا؛ فرزندم علی، دیگر بعد از تو اف بر این دنیا.
در مورد سنّ شریف وی به هنگام شهادت، اختلاف است. برخی میگویند هجده ساله، برخی میگویند نوزده ساله و عدهای هم میگویند بیست و پنج ساله بود. اما از اینکه وی از امام زینالعابدین(ع)، فرزند دیگر امام حسین(ع) بزرگتر یا کوچکتر بود، اتفاقی میان مورخان و سیرهنگاران نیست. روایتی از امام زینالعابدین(ع) نقل شده که دلالت دارد بر اینکه وی از جهت سن کوچکتر از علی اکبر(ع) بود. آن حضرت فرمود: کان لی اخ یقال له علیّ اکبر منّی قتله الناس ... .
مقبره حضرت علی اکبر(ع) در کربلای معلی پایین پای اباعبداللهالحسین(ع) است و در سلام زیارت عاشورا منظور از و علی علی ابن الحسین، آقا علی اکبر(ع) هستند.