به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، مرحوم سیدعلی کمالیدزفولی هفدهم ذیالحجه سال 1330 هـجری قمری در شهر دزفول به دنیا آمد. استاد کمالی دزفولی و پدران ایشان همگی روحانی بودند؛ جد وی حاج سیدظهیر از طلاب استاد فیروزآبادی در شهر نجف بود.
وی دوران دبستان را در دزفول گذراند و برای ادامه تحصیل به اهواز رفت. عمویش او را به دزفول آورد و با پوشاندن لباس روحانیت به امامت مسجد خانوادگی منصوب کرد و سیر تازهای به روی وی باز شد.
در سن 58 سالگی با امیدواری و با هدف خدمت به قرآن، شروع به نوشتن کرد که حاصل آن دهها کتاب است از جمله «قانون تفسیر»، «تاریخ تفسیر»، «قرآن؛ ثقل اکبر»، «شناخت قرآن»، «قرآن و مبارزات»، «قرآن و دستورات اجتماعی»، «قرآن و جامعه»، «قرآن و شعارها»، «قبسات قرآن»، «قرآن و مقام زن» و... .
کمالی دزفولی در کتاب «قانون تفسیر»، به مقدمات تفسیر اشاره دارد. این کتاب در یک مقدمه، دوازده بخش و دو پیوست است. بخش اول شامل تعریف علم، قرآن، علوم قرآن، تفسیر، تأویل و...است. سایر بخشهای کتاب به ترتیب عبارتند از قابل فهم بودن قرآن، مصونیت قرآن از تحریف، جمع و فراهم ساختن قرآن، قراءات، اسبابالنزول، تفسیر به رأی، محکم و متشابه، ظهر و بطن قرآن، نسخ، بداء، مصادر تفسیر و شراط تفسیر. در بخش دهم، تاریخ نزول و در بخش دوازدهم قصص و اسرائیلیات به عنوان ملحق افزوده شده است. در آخر کتاب نیز مستدرکات قانون تفسیر آمده است.
کتاب «قرآن؛ ثقل اکبر»، در دو قسمت تنظیم شده در قسمت اول، شامل بخش اول«معانی ادوات» نام دارد و بخش دوم «علوم بلاغت» شامل مباحثی مانند عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، تشبیه و استعاره، کنایه و امثال قرآن است. «شناخت قرآن»؛ این کتاب، در زمینه تاریخ و علوم قرآن کریم است و نویسنده بر اساس سه اثر قبلی خود، یعنی «قانون تفسیر»، «تاریخ تفسیر» و «قرآن، ثقل اکبر»، به شیوهای مختصر و آسان، به معرفی موضوعات علوم قرآن پرداخته است.
حجتالاسلام والمسلمین حسنرضا رضایی، مدیر گروه علوم قرآنی و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با بیان اینکه استاد کمالی دزفولی روحانیزاده و پرورشیافته خانواده روحانی بود، گفت: پرورش و تربیت استاد کمالی دزفولی در خانوادهای روحانی وی را به ویژگیهایی در اخلاق و شخصیت در عرصههای مختلف زندگی و به ویژه عرصه قرآنی متمایز میکند.
استاد کمالی دزفولی چه ویژگیهایی داشت
مدیر گروه علوم قرآنی و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم به ویژگیهای استاد کمالیدزفولی اشاره و عنوان کرد: ویژگیهای استاد را در چندین مورد میتوان دستهبندی کرد که از آن جمله جدیت و پشتکار، پشتکار فراوان در تدریس، اهمیت به قرآن و معارف قرآن، توجه به درختکاری، توجه به شبهات و اهتمام به پاسخگویی آنها و ... است.
رضایی توضیح داد: استاد کمالی دزفولی در هر کاری جدیت و اراده قوی داشت و در هر کاری جدیت و پشتکاری بینظیر را رقم زدهاند. از حضور در محضر اساتید بهره کافی میبرد و در مسیر تحقق این بهرهوری تمام گفتهها و ناگفتههای استاد را جمعآوری میکرد؛ به نحوی که جمعآوریهای استاد کمالی دزفولی به رقم مجلدات میرسد.
وی با بیان ویژگی پشتکار فراوان در تدریس، درس خواندن، تحقیق و تحلیل گفت: استاد کمالی دزفولی در امر تعلیم و تعلم، تحقیق و تحلیل پشتکار بالایی داشت و به بیان بهتر وی بسیار مسئولیتپذیر بود. در زمینه تحقیق از قلم رسا و روانی برخوردار بود.
این مدرس حوزه گفت: علیرغم اینکه استاد کمالیدزفولی در عرصههای مختلف قلم زده است، اما سخن و قلم وی در همه عرصههایی که وارد شده، روان و رسا است. استاد کمالیدزفولی در عرصه معارف قرآن، مسائل اجتماعی و شعر و.. قلم رسا و روانی از خود به یادگار گذاشته است که عامه و خاصه افراد میتوانند از آن حض و بهرهای وافر ببرنند.
وی ادامه داد: اهمیت به قرآن و معارف قرآن از ویژگیهای دیگر استاد کمالی دزفولی است. حجم زیادی از نوشتههای استاد در زمینههای قرآن و معارف قرآنی است و به تعبیر گویاتر سنگبنای نوشتههای استاد قرآن است.
رضایی گفت: علاوه بر نوشتههای قرآنی وی در یک مجلس 12 ختم قرآن داشتند، لذا در زمینههای قرآنی کتابهای زیادی تألیف کردهاند؛ قانون تفسیر، تاریخ تفسیر، قرآن ثقل اکبر، شناخت قرآن، قرآن و مبارزات، قرآن و دستورات اجتماعی، قرآن و جامعه، قرآن و شعارها، قبسات قرآن، قرآن و مقام زن و... جزء تالیفات وی است.
کاشت 120 هکتار زمین و همزمانی تألیفات قرآنی
مدیر گروه علوم قرآنی و حدیث مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم عنوان کرد: استاد کمالی دزفولی فعالیت و کار را که سنت و روش پیامبران و ائمه(ع) الهی است، هرگز رها نکرد و همزمان با پرداختن به نوشتههای قرآنی به فعالیت و کار میپرداخت. لذا وی با دست خویش کار میکرد و به امرار معاش میپرداخت.
وی ادامه داد: استاد کمالیدزفولی علاوه بر توجه به ابعاد دیگر به درختکاری توجه خاص داشته و بیش از 120 هکتار زمین را نهال کاشت؛ چندین هزار نهال را حتی در شهرهای مجاور به پیروی از سخن معصوم که هر کس درختی زنده کند، جانی را زنده کرده است کاشته است.
کمالیدزفولی و جامعیت علوم
رضایی ادامه داد: ویژگی جامعیت در همه علوم در وجود استاد کمالیدزفولی موج میزد. وی در همه موضوعات قلم زده است، درباره عرفان، تاریخ، قرآن و ادبیات و ... حتی در مورد دعبل خزاعی، گلستان سعدی و ... کتاب نوشته است. از سوی دیگر چندین کتاب از استاد در دست است که هنوز به مرحله چاپ نرسیده است.
وی گفت: استاد کمالیدزفولی توجه و اهتمام خاصی به شبهات و اهتمام به پاسخگویی آنها داشتند، لذا به شبهاتی که مطرح میکرد و به شبهات وارده به نحو جامع و مانعی پاسخ میداد. به ویژه در زمینه علوم قرآن به شبهات توجه خاص داشته که مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم، شبهات پاسخ داده شده توسط استاد را جمعآوری کرده است.
رضایی در پایان یادآور شد: استاد کمالی دزفولی به ویژگی زهد وجود نیز خویش را مزین کرده بود. دلبسته نبودن به دنیا در استاد کمالیدزفولی ویژگی متمایزی است به نحوی که وی حتی در اواخر عمر خود مالک خانه نبودند، این اهمیت مطلب را میرساند که دلبستگی به دنیا نداشتند.
استاد کمالی دزفولی،در 30 اسفند 1383 (10 صفر 1426 هـ ق) چشم از جهان فروبست و به سرای باقی شتافت. او هر چند در میان قرآن پژوهان نیست، اما آثار او تشنگان قرآنی را سیراب می کند.