به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، 12 ارديبهشتماه هر سال، يادآور روزی است كه تير كينهی آكنده از نادانیها بر پيشانی كسی نشست كه تنها گناهش دانستن خوبیها و خواستن گفتوگوها بود.
متن زير بخش نخست گفتوگوی خبرنگار ايكنا با دكتر «منصور پهلوان»، عضو هيئت علمی دانشكده الهيات دانشگاه تهران است كه از خاطر شما مخاطبان عزيز میگذرد.
«منصور پهلوان» در ابتدای اين گفتوگو گفت: «درباره ارتباط انديشه استاد شهيد مطهری و قرآن كريم نكات بسيار زيادی مطرح است كه میتواند برای نسل جديد راهگشا باشد. نخستين پرسش قابل طرح، نقش قرآن كريم در حيات فكری و بالندگی انديشه استاد مطهری است؟ برای پاسخ به اين سئوال میتوان گفت كه محور و مبنای افكار شهيد مطهری٬ قرآن بوده است و كتابها و سخنرانیهای ايشان نيز از اين قاعده مستثنی نبوده است.»
«پهلوان» افزود: «استاد در اثبات صحت مطالب مطروح در آثارشان به قرآن استناد میكردند و آثار خود را تكميل میكردند. ايشان به اين پيام الهی بسيار معتقد بوده و آن را درمانی برای ابنای بشر در همه اعصار میدانستند و قرآن را به عنوان برنامهای عملی برای زندگی انسان تلقی میكردند. در سراسر زندگی استاد و در حين تدريس در دانشگاه و يا مجالس سخنرانی وی به تفسير قرآن میپرداخت و حتی جلسات هفتگی تفسير قرآن داشتند. قرآن در حيات فكری استاد مرتضی مطهری محوری اساسی است و حضوری پررنگ دارد.»
عضو هيئت علمی دانشكده الهيات دانشگاه تهران٬ توجه به نيازهای جديد و مراجعه به قرآن در راستای حل مشكلات و تعالی مسلمانان را شيوه استاد مطهری دانست و گفت: «ما بايد امروز به قرآن توسل بجوييم و جلوههای قرآنی در آثار شهيد مطهری را كشف كنيم. وی در كتاب «آشنايی با قرآن» به اين مسأله تأكيد كرده و میگويد: شناخت قرآن به عنوان مهمترين كتاب در تكوين تمدن و انديشه بشری٬ حياتی و ضروری و امری مهم است.»
«منصور پهلوان» دغدغه استاد را روش برداشت از قرآن برشمرد و گفت: «استاد شهيد در تبيين روش صحيح برداشت از قرآن اصرار میورزيد تا برداشتهای ناروا به قرآن تحميل نشود. وی در مقدمه كتاب «علل گرايش به ماديگری» به شدت از برداشتهايی ناصحيح از قرآن گلهمند است و آنها را منهدمكننده هدايت قرآن میداند. او بر افشا و انذار اشخاص مغرض و ناآگاه در تفسير قرآن تأكيد زيادی داشت.»
«پهلوان» با اشاره به شيوه رجوع استاد شهيد به قرآن گفت: «شيوه بسيار ارزشمند استاد در مواجهه با قرآن، نگاه مكتبی وی به قرآن بود؛ در واقع او قرآن را كتاب حيات و زندگی طيبه میدانست و آن را برای زندگی میخواست.»
عضو هيئت علمی دانشكده الهيات دانشگاه تهران اظهار داشت: «وی قرآن را كتابی علمی به معنای عام تلقی میكرد و در اين مورد از مبتكرين بود. نگاه موضوعی ايشان به قرآن مانند طرح مسايل توحيد، تاريخ انبيا، هدايت، رسالت و امامت، اخلاق و حجاب، جهاد، فلسفه، تاريخ، ايثار و .. به همراه مطالعات روشمند باعث تزريق پيام قرآن به صحنه زندگی واقعی امت بود. ايشان در تحقق اين هدف كاملا موفق بود. روش ايشان در فهم و به كارگيری گستره معنايی بيكران قرآن بسيار مفيد است و به محك تجربه نيز ثابت شده است. ايشان در مجموعه آثار، جلد دوم، صفحه 220 پس از بيان اين مطلب كه تفسير موضوعی قرآن امری مشكل است و مطالب فراوان اين كتاب به راحتی دستهبندی نمیشود، خود فهرستی شامل 26 عنوان از مباحث قرآن را تقسيمبندی میكند. بررسی بيشتر اين تقسيمبندی توسط پژوهشگران امروز ضروری است.»
وی افزود: «نكته ديگری كه در ديدگاه شهيد مطهری بسيار اساسی است، نقش «عقل» در شناخت و فهم قرآن كريم است. برخی از مفسرين «نقل گرا و نص گرا»، برداشتهای خود را منسوب به منقولات و متون میكنند اما شهيد مطهری كه انديشمندی حاذق و فيلسوف بود و به معقولات فلسفی نيز تسلط كافی داشت، با تركيبی سازنده از عقل و نقل به قرآن مینگريست و همچنانكه اعتقاد داشت كه با توجه به روايات معتبر معصومين و پيامبر گرامی اسلام میتوان به فهم صحيح قرآن رسيد اما در كنار آن اعتقاد شديدی به تدبر و تعقل در قرآن كريم بنابر دستور خود قرآن داشت. ايشان روشی تلفيقی در تفسير قرآن كريم داشتند كه عقل و نقل را در آميزهای هماهنگ به كار میبرد...
ادامه اين گفتوگو در خبرهای آينده خواهد آمد.