ما هم برای استفاده بهتر و راحتتر خوانندگان همه مطالب حديثی را از اصول كافی كتاب دعا برداشت و گلچين كرديم كه هم به سهولت قابل دسترسی است و هم منبع خوبی برای وثاقت حديث و روايات است (هرچند بر عدّهای از احاديث اصول كافی هم میتوان به ديده نقد نگاه كرد ولی دست تجاوزكار زمان «اعم از نگارندگان و اشتباهات تاريخی نسخ» را نبايد دور از انتظار داشت).
ولی با اين همه اكثر احاديث اين كتاب شريف از وثاقت كامل و منتقنی برخوردارند كه ساير كتابها از آن بیبهرهاند و به همين دليل هم از كتاب ممتاز حديثی به شمار میرود و در نگاه اهل سنّت و شيعه مورد وثوق و اعتماد بوده است.
بنابراين ماهم برای سهولت دسترسی دوستان و سبقت اين كتاب نسبت به ساير منابع حديثی، از اين كتاب جلد( 3) كتاب دعا برداشت و گلچين كردهايم كه تقديم میشود:
1ـ پيامبر خدا(ص): هيچ بندهاى به وقتهاى نماز و جايگاههاى خورشيد، اهتمام نمىورزد، جز اينكه براى او راحتى هنگام مرگ، قطع پريشانىها و اندوهها و نجات از آتش را ضمانت مىكنم.
2- نماز، ستون دين و در آن ده ويژگى است: زينت چهره، نور دل، آسايش تن، انس گورها، فرو آورنده رحمت، چراغ آسمان، سنگينى ميزان، خشنودى پروردگار، بهاى بهشت و پردهاى از آتش است. هر كس آن را برپا كند، دين را برپا داشته و هر كس آن را رها كند، دين را نابود كرده است.
3- امام صادق (ع): درباره آيه « و آنان كه بر نمازهایشان مواظبت مىكنند» فرمود: يعنى بر وقتها و حدود نماز
4ـ مالك ابن انس از ياران رسول خدا (ص): هنگام وفات پيامبر خدا (ص)، در كنارش بوديم. پس به ما گفت: درباره نماز، تقواى الهى پيشه كنيد، درباره نماز، تقواى الهى پيشه كنيد ـ تا سه بار ـ .
5 ـ پيامبر خدا (ص): بيشتر همّ و غمّت، نماز باشد كه آن، سر اسلام پس از پذيرش دين است.
6ـ پيامب(ص) : مواظبت بسيار شخص بر انجام نمازها، در ديندار بودنش كفايت مىكند.
7 ـ پيامبر(ص) هنگام ياد كردن نماز، فرمود : هر كس بر نماز مواظبت ورزد، روز قيامت برايش نور و حجّت و نجات از آتش مىشود و هر كس مواظبت نورزد نه نور است و نجات و نه حجت.
8 ـ پيامبر اكرم(ص) فرمود: هر كس به سوى نماز بشتابد، از اين رو كه مىترسد به آن نرسد، خداوند بهشت را برايش واجب مىكند و هركس آن را ترك كرده كار ديگرى را مقدم دارد، تا يك سال با عمل ديگرى بهشت را درنمىيابد.
9 ـ پيامبر (ص): پرچم برافراشته اسلام، نماز است، پس هر كس به آن دل بسپارد و آن را با واجبات و مستحباتش انجام دهد، با ايمان است.
10- پيامبر (ص): پنج چيز است كه هر كس همراه با ايمان بياورد، وارد بهشت مىشود: هر كس بر نمازهاى پنجگانه مواظبت ورزد، بر وضو و ركوع و سجود و وقتهاى آن و ...
11 ـ پيامبر (ص): هرگاه كسى از شما به نماز برمىخيزد، به مناجات با پروردگارش برخاسته است. پس بنگرد، چگونه با او مناجات مىكند.
12ـ پيامبر (ص) : نماز ترازو است، هر كس تمام بياورد، تمام مىبرد.
13 ـ پيامبر (ص) : نماز پيمانه يا ترازو است، هركس تمام بياورد، تمامش مىدهند و هركس كم گذارد، مىدانيد كه خداوند درباره كم فروشان چه نازل كرده است[2].
14 ـ پيامبر (ص): خداوند پنج نماز را بر بندگان واجب كرده است. پس هر كس آنها را بياورد بدون اينكه از روى سبك شمردن، كم بگذارد، خداوند تعهد مىكند او را روز قيامت به بهشت ببرد.
15 ـ امام علىّ (ع) « پيامبر خدا فرمود: نماز در چهار پاره نوشته مىشود؛ پارهاى براى نيكو وضو گرفتن، پارهاى براى ركوع، پارهاى براى سجود و پارهاى براى خشوع است. گفته شد: اى پيامبر خدا، خشوع چيست؟ فرمود: فروتنى در نماز و اينكه بنده با همه دل به خدا رو كند. پس هنگامى كه ركوع و سجودش را تمام آورد و ديگر بخشها را هم كامل كرد، نماز با نورى درخشنده به سوى آسمان اوج مى گيرد، درهاى آسمان براى آن گشوده مىشود و [خطاب به نمازگزار مىگويد: مرا حفظ كردى، خدا تو را حفظ كند و فرشتگان مىگويند: خدا بر صاحب اين نماز درود فرستد و هنگامى كه بخشهاى نماز را تمام نياورد، نماز با تاريكى بالا مىرود و درهاى آسمان بر روى او بسته مىشود و [ خطاب به نمازگزار ] مىگويد: مرا تباه كردى، خدا تو را تباه گرداند و نماز را به صورتش مىكوبند.»
16ـ عقيل خزاعى: اميرمؤمنان، هرگاه براى جنگ آماده مىشد، چند كلمهاى به مسلمانان سفارش مىكرد و مىگفت: به نماز پايبند باشيد و بر آن مواظبت كنيد، آن را زياد بهجا آوريد و بدان تقرب جوييد كه آن بر مؤمنان نوشته و مفروض است و اين را كافران هم مىدانند، آنگاه كه پرسيده مىشوند: چه چيز شما را به دوزخ درآورد؟ مىگويند: ما از نمازگزاران نبوديم.
17 ـ امام صادق(ع): محبوبترين بنده نزد خداى جلّجلاله، فردى است كه در گفتارش راستگو و بر نمازش مواظب باشد.
18 ـ ادريس قمى: از امام صادق عليه السّلام نيكیهاى ماندگار را پرسيدم. فرمود: نماز، پس بر آن مواظبت ورزيد.
در سجدههای طولانی، بايد از خداوند تشكر كرد، سپس تار وجود خويش را نواخت.
در فرهنگ عرفان هميشه سخن از سحر است و سجده شكر. آسمانيان و زمينيان، همه بايد با آواز بلند، خداوند را بخوانند.
« وَ النّجمُ و الشَّجرُ یَسجُدان/ گياه و درخت سجده میكنند.»
تشكر زيبا به جا میآورند. سجده كن صدبار میگو: ای خدا نيست اين غم غير در خورد و سزا.
سجده، شيرينترين سرودی است كه هر موجودی، توسط آن خودش را به توحيد ناب و حق محض نزديك میكند.
سوختن عاشقانه را در سجدهگاه بايد تمرين كرد و پرواز عارفانه را در سجده بايد تجربه نمود. «پرّ من بگشای تا پرّان شوم در حديقة ذكر و سيبستان شوم».
* فرع چهارم، استكبار زدايی
373 حضرت علی (ع) میفرمايند: «فَاللهَ فَاللهَ فی عاجِلِ الْبَغْیِ، ...»
«پس خدا را! پس خدا را! بپرهيزيد از سركشی در اين جهان و بترسيد از كيفر ناخوشايند ستم در آن جهان و پايان زشت خودبينی كه دامی است نهادة شيطان. دامی بزرگ و فريفتنی سترگ. بر دل مردان راه يابد، چون زهر كشنده كه در اندامها شتابد. هيچگاه از كار باز نماند و به خطا كس را از مكر خود نرهاند. نه دانشمندی را به خاطر دانش و نه مستمندی را در فرسودگی پوشش؛ و خدا بندگان با ايمان خود را از اين آسيب بركنار میدارد، با نمازها و زكاتها و روزه گرفتنهای دشوار، در روزهايی كه واجب است تا اندامهاشان بيارمد با اين كار و ديدههاشان خاشع شود و جانهاشان خوار و سبك ساختن دلهای آنان و بردن خودبينی از ايشان، به فروتنی كه در عبادتها است: از چهرههای شاداب را به تواضع برخاك سودن و با چسبانيدن اندامهای پاكيزه بر زمين خويش را نمودن و رسيدن شكمها به پشت به فروتنی و خواری به خاطر روزهداری و آنچه در زكات است از دادن بهرههای زمين و جز آن، به مستمندان و بيچارگان.
19- امام علىّ(ع): پيامبر هنگامى كه ركوع مىكرد، مىفرمود« خدايا براى تو ركوع كردم و به تو ايمان آوردم و فرمان تو را بردم. تو پروردگار منى. چشم و گوش و مغز و استخوانم، رگ و پى و آنچه پاهايم تحمّل میكند( همه تنم) براى پروردگار جهانيان فروتنى و تعظيم مىكند.»
20 ـ ابن عباس: پيامبر خدا هنگام ركوع، صاف و راست بود به گونهاى كه اگر بر پشت حضرت آب ريخته مىشد، ثابت مىماند.
21 ـ امام صادق(ع): على (ع) در ركوع صاف و معتدل بود. حتى گفته مىشود« اگر بر پشت حضرت آب ريخته مىشد، در همانجا مىماند و پائين انداختن سر و شانه را در ركوع ناپسند مىداشت.»
22 ـ امام باقر(ع): هر كس ركوعش را كامل بگزارد، گرفتار وحشت قبر نمیشود.
23 ـ پيامبر خدا (ص): كسى كه ركوع و سجودش را تمام به جا نمىآورد، نمازى ندارد.
24ـ پيامبر خدا(ص): هر كس وضو و ركوع و سجودش را تمام به جا نياورد، نمازش ناقص است.
25 ـ ابو قتاده: پيامبر خدا(ص) فرمود: بدترين دزد آن است كه از نمازش مىدزدد. گفتند« اى پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله، چگونه از نمازش مىدزدد؟ فرمود: ركوع و سجودش را تمام به جا نمىآورد.»
26 ـ پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله: هرگاه يكى از شما نماز واجبش را بخواند، ولى ركوع و سجود و تكبير و دعاى آن را، تمام به جا نياورد، همچون بازرگانى است كه سود نمىبرد تا اينكه تنها سرمايه اش باقى مىماند.
27 ـ كسى كه نمازش را تمام به جا نمىآورد، همچون زن باردارى است كه در نزديكى زاييدن، بچهاش مىافتد. پس نه بچهاى مانده و نه وى مادر شدهاست.
28 ـ از نشانههاى نزديكى قيامت، تباه كردن نمازهاست.
29 ـ امام على(ع) ـ هنگامى كه از او نشانههاى طغيان دجال پرسيده شد ـ فرمود: هنگامى كه مردم نماز را بميرانند و امانت را تباه كنند.
30 ـ امام صادق (ع): فرشتهاى بر نماز گمارده شده است كه كار ديگرى غير از آن ندارد. پس هنگامى كه تمام مىشود آن را مىگيرد و بالا مىبرد. پس اگر از پذيرفتنىها باشد، پذيرفته مىشود و اگر از آن ها باشد كه پذيرفته نمىشود، به او گفته مىشود: آن را به بندهام بازگردان. پس آن را پايين مىآورد تا به صورتش بزند. سپس مىگويد« افّ بر تو، همواره عمل تو مرا به زحمت مىاندازد.»
«نماز برپا داريد و زكات بدهيد و با ركوعكنندگان ركوع كنيد.»
«و اينكه نماز برپا داريد و از او بترسيد و هم اوست كه نزد وى محشور خواهيد شد.»
«پروردگارا، مرا برپا دارنده نماز قرار ده و از فرزندان من نيز. پروردگارا و دعاى مرا بپذير.»
«همان كسانى كه چون در زمين به آنان توانایى دهيم، نماز برپا مىدارند و زكات مىدهند و به كارهاى پسنديده دستور مىدهند و از كارهاى ناپسند باز مىدارند و فرجام همه كارها از آن خداست.»
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد، ركوع و سجود كنيد و پروردگارتان را بپرستيد و كار خوب انجام دهيد، باشد كه رستگار شويد.»
«و نماز برپا داريد و زكات بدهيد و از پيامبر [ خدا ] پيروى كنيد، باشد كه مورد رحمت قرار گيريد.»
«به سويش توبه كنيد و از او پروا بداريد و نماز برپا داريد و از مشركان مباشيد.»
31 ـ پيامبر خدا(ص) در گفتارش به اسامه : پيوسته نماز بخوان كه آن برترين كار بندگان است. چون نماز سر دين و ستون و تارك آن است.
32 ـ ام سلمه: پايانبخش وصیّت پيامبر خدا، اين بود« نماز را نماز را و كنيزانتان. آن را تكرار كرد تا آنجا كه زبانش سنگين و سخنش بريده بريده شد.»
33 ـ انس: هرگاه پيامبر(ص) از رفتار مردى خوشش مىآمد، او را به نماز فرمان مىداد.