به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) منطقه شمالغرب كشور، بنای بقعه، متعلق به قيدار ابن اسماعيل ابن ابراهيم(ع) از پيامبران الهی است كه اين مسأله با استشهاد 65 نفر از علمای طراز اول مورد تأئيد قرار گرفته است، همچنين در كتاب جلاء العلوم، تأليف «محمد باقر مجلسی» نيز به همين منوال شجره قيدار نبی را به حضرت ابراهيم و آدم(ع) نسبت داده شده است.
در تاريخ يعقوبی آمده است كه حضرت اسماعيل (ع) دوازده پسر داشت كه بزرگترين آنها حضرت قيدار (ع) بود و برخی آوردهاند: «قيدار يعنی سياه پوست، پسر دوم اسماعيل است، او پدر مشهورترين قبايل عرب بود، بلاد و مملكت ايشان نيز، قيدار خوانده شده است»، «فرزندان اسماعيل در جستجوی آب پراكنده شدهاند، برخی هم ماندن در جوار حرم را بر خود لازم شمردند.»
مرقد حضرت قيدار در مجموعۀ تاريخی خدابنده در دره كوه قيدار قرار گرفته است كه اين مجموعه صحن و مسجد جامع خدابنده را تشكيل داده و از نظر قدمت تاريخی از قديمیترين مناطق تاريخی به شمار میرود.
نخستين و قديمیترين سند، متعلق به سال 719 هجری قمری است و حكايت از تجديد بنای بقعه به دستور بلغان خاتون، زن غازان خان ايلخانی دارد و دومين كتيبه متعلق به سال 751 هجری قمری است و كيفيت احداث گنبد را بازگو میكند.
مفاهيم و سبك گچبریهای شبستان قابل مقايسه با كارهای دوران صفوی است، بنابراين به روشنی میتوان گفت كه اين بقعه در اوايل قرن هشتم هـجری قمری سال 719، به دستور بلغان خاتون تجديد بنا شده، سپس گنبد آن در سال 751 هـجری به دست استاد تيمورخان سلطانيهای احيا و در قرن 11هـجری نيز گچبری شده است.
گنبد اين بقعه در عين سادگی بسيار جالب و به سبك خاصی ساخته شده و از نوع گنبدهای زنگولهای است.
بقعه قيدار نبی از نظر اموال فرهنگی يكی از بقاع معتبر است كه اموال موجود در آن به شرح ذيل است:
قرآن: يكی ديگر از اموال فرهنگی بقعه، شش جلد نسخه تاريخی قرآن مجيد و قسمی از آيات سورۀ مباركه نخل است، ابعاد خط 6× 15 سانتیمتر و نوع خط ثلث خفی بوده و كل آيات با خطی به رنگ قرمز محاط شده است، جلد جزوات چرمی و جنس كاغذ پاپيروس است، اين قرآن توسط نويسنده نامعلومی در سال 1030 هـجری قمری نوشته شده و واقف آن مشهدی يوسف ساكن زنجان است.
كتيبهها: دو كتيبه سنگی در بقعه وجود دارد كه يكی در ضلع جنوبی شبستان و ديگری در ضلع فضای نخستين نصب شده است.
ضريح: اين بقعه دارای ضريح است كه از چوب گردو ساخته شده و طول آن در حدود 2 متر و عرض تقريبی 70/1 متر است، نقوش در آن به روش حكاكی نشان داده شده و سطح جانبی اين ضريح با استفاده از موتيفهای اسليمی مزين شده و در قسمت فوقانی ضريح كتيبهای به خط نسخ نوشته شده است.
علاوه بر اموال مزبور، در اين بقعه دو عدد سر علم نقرهای متعلق به سال 1252 هـجری و تعدادی شمعدانی روسی از دوران نيكلا و دوران صفويه وجود دارد.