به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) در مشهد، «دو اثر در علوم قرآنی» نام كتاب ارزشمندی است كه توسط مركز تحقيقات ايران و پاكستان منتشر شده است.
اين كتاب نفيس مجموعه كاملی از دو نسخه خطی موجود در كتابخانه گنج بخش است كه در سال 1361 شمسی در اسلام آباد پاكستان به چاپ رسيده است.
نسخه اول، كتاب «المستخلص» تأليف حافظالدين محمد بخاری است كه در سال 722 قمری نوشته شده و لغات قرآن كريم را از اول سوره حمد تا آخر سوره ناس به فارسی سليس ترجمه كرده و در واقع يك فرهنگ واژهنامه قرآنی است كه با توجه به قدمت آن، از منابع غنی ادب فارسی قديم نيز به شمار میرود.
المستخلص كه «جواهر القرآن» نيز ناميده شده، در سال 1365 شمسی يكبار با همت مرحوم «مهدی درخشان» توسط انتشارات دانشگاه تهران و يكبار به تصحيح «محمد علویمقدم» و «رضا اشرفزاده» توسط مركز نشر فرهنگی رجاء به چاپ رسيده است.
نسخه خطی ديگر كه نام كتاب و نويسنده آن مجهول است، به زبان عربی نوشته شده و به ذكر قواعد دستوری آيات از اول تا آخر قرآن كريم پرداخته است.
«محمودرضا نژادصداقت» پژوهشگر علوم اسلامی در گفتوگو با خبرنگار افتخاری ايكنا درباره ويژگیهای اين كتاب، گفت: گذشته از ارزش تاريخی و خصايص ادبی، رسمالخطی، لغوی و ... كتاب، از ويژگیهای منحصر به فرد اين كتاب، انتشار نسخه خطی يك متن كهن به همان صورت اصلی آن است كه در نوع خود كمنظير و ابداعی درخور توجه محسوب میشود.
وی در توضيحات خود افزود: چاپ و نشر عكسی نسخ خطی، هم موجب حفظ واقعی آن نسخه خطی میشود حتی اگر اصل نسخه هم از بين برود يا سرقت شود و يا آسيب ببيند و هم اينكه از آفت سوءاستفاده برخی دلالان و كتاب بازان جلوگيری بهعمل میآورد و مهمتر آنكه از حقوق مادی و معنوی مالك كتاب صيانت شده و به نام آن ثبت و ضبط میشود چنانچه از سرنوشت برخی كتب وقفی و... معلوم است. ضمن آنكه از نظر اقتصادی بسيار كم هزينه و حتی قابل درآمدزايی است.
نژاد صداقت اظهار كرد: از طرف ديگر پروهشگران و اهل فن نيز به آسانی به نسخ متعدد يك كتاب دست يافته و چه بسا در غوامض تحقيقات و موارد اختلاف راهگشا باشد. به علاوه كتابخانهها و مراكز پژوهشی را در سطح كشور حتی مناطق دوردست، از حيث نسخ عكسی به عنوان يك ماده مهم كتابخانهای غنی میكند.
اين پژوهشگر علوم اسلامی تصريح كرد: همانگونه كه مركز تحقيقات ايران و پاكستان با اين اقدام ابتكاری خود، موجب انتشار امروزی اين كتاب و احيای آن نسخه خطی و مآلا خدمتی شايسته به ساحت مقدس قرآن كريم و نيز حوزه ادب فارسی شد.
وی در پايان گفت: چقدر شايسته است در كشور ما نيز گنجينههای خطی همچون كتابخانه آستان قدس، كتابخانه آيت الله نجفی مرعشی، كتابخانه مجلس، كتابخانه ملك و... به انتشار عكسی نسخ خطی خود اقدام كنند، چنانچه در سالهای اخير نسخ خطی برخی كتابخانههای نجف اشرف مانند كتابخانه كاشف الغطاء در دهها لوح فشرده منتشر شده است.