به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، اولين ارائه مقاله در دومين همايش نوانديشی دينی از غلامرضا بهروزلك بود كه با موضوع «اسلام، مدرنيسم و پسامدرنيسم» به سخنرانی پرداخت. وی در ابتدای سخنانش گفت: مهمترين دغدغه كنونی جهان اسلام را بايد چگونگی تعاملی يا تقابل مسلمانان با دو پديده غربی مدرنيسم و پسا مدرنيسم دانست.
وی خاطرنشان كرد: دو جريان مذكور ريشه در تحولات سياسی ـ فكری غرب داشته و جهان اسلام به عنوان پديدهای شرقی محسوب میشود هر چند چگونگی ارتباط و نسبت اسلام با مدرنيته، طی دو سده گذشته در جهان اسلام مورد بحث و بررسی زيادی قرار گرفته است، اما نسبت اسلام با پسامدرنيسم امری نسبتا جديد است و عمده تأملات مسلمانان در اين باب به دو سه دهه اخير بر میگردد.
بهروزلك افزود: آنچه به دنبال پاسخگويی و تحليل آن هستيم بر خلاف رويكردهای ديگر كه غالبا به تحليل نسبت جزئی و بررسی تطبيقی اسلام با اين جريانها در جزئيات پرداختهاند، نسبتسنجی كلان اسلام با دو جريان فكری غرب است. اين تقابل بر اساس رقابت و غيريتسازی بررسی میشود.
اين محقق علوم اسلامی عنوان كرد: سيطره غرب باعث شده تا قرائت غرب از مدرنيته در جهان نيز مسلط شده و مدرنيسم منحصر در شيوه و روش غربی باشد. مهمترين دستاورد انتقادی پسامدرنيسم در اين زمينه مركززدايی از مدرنيته غربی و تبديل مدرنيته غربی به قرائتی از قرائتهای مدرنيته است. اين جهت پسامدرنيسم فرصت جديدی را برای اسلام فراهم كرده است.
اين محقق در ادامه سخنان خود افزود: برخلاف رويكردهای پيشين كه مسلمانان همواره تحت سيطره غرب با توجيه اسلام بر اساس مدرنيسم میپرداختند، يا به رويكرد التقاطی گرايش میيافتند، پسامدرنيسم امكان قرائت مستقل و فراتر از مدرنيته غربی را برای اسلام فراهم آورده. از اين جهت امكان مدرنيته اسلامی، متفاوت از مدرنيته غربی فراهم شده است. نمونه بارز اين رويكرد، گفتمان امام خمينی(ره) است كه بدون وامداری مستقيم به غرب، دستگاه گفتمانی خويش را مستقل از غرب تعريف و عرضه كردهاند.
وی در ادامه سخنان خود خاطرنشان كرد: اما پسامدرنيسم خود چالش جديدی نيز برای اسلام و ديگر قرائتهای كلان ايجاد كرده است، چنين چالشی غالبا مورد غفلت جدی است، طبق منطق قرآنی، هر دو گفتمان مدرنيسم غربی و به تبع آن پسامدرنيسم را محصول طغيان انسان و آثار آن است.