به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، آيتالله مهدی هادویتهرانی، مدرس عالی خارج فقه و اصول حوزه علميه قم، در نشست «بررسی انديشه مدون اسلامی» كه چهارشنبه، 27 بهمنماه، در محل خبرگزاری قرآنی برگزار شد، با اشاره به ولادت پيامبراكرم(ص) اظهار كرد: بسيار خرسندم كه ايامی كه نزديك ولادت نبی اكرم(ص) است، در خبرگزاری قرآنی حضور دارم؛ قرآنی كه آخرين پيام هدايت الهی بشر است.
وی ادامه داد: جای خوشبختی است كه امروز علوم كامپيوتر در ايران پيشرفت كرده است و زمانی كه بنده در اروپا و از طريق شبكه «اِرن» پاسخ سؤالات را بر روی اين شبكه میگذاشتم، آن زمان در ايران هيچ شناختی از اينترنت وجود نداشت؛ حتی اساتيد هم در اين زمينه اطلاعاتی نداشتند؛ اما امروز جای خوشبختی است كه اين فضا در ايران گسترش پيدا كرده است.
عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بيت(ع)، با اشاره به تاريخچه نظريه «انديشه مدون اسلامی» بيان كرد: تاريخچه «انديشه مدون اسلامی» و رابطه آن با علوم انسانی برمیگردد به سال 1368 كه با محوريت قرآن شكل گرفت. بيش از دودهه قبل كنفرانس «علوم و مفاهيم قرآن» با موضوع قرآن و جامعه برگزار شد و بنده، آيتاللهالعظمی سبحانی، آيتالله معرفت و آيتالله آصفی به عنوان عضو هئيت علمی اين كنفرانس هركدام يك كمسيون برعهده داشتيم.
وی افزود: كمسيونی كه برعهده بنده بود، «جامعه و اقتصاد از منظر قرآن» بود كه در اين رابطه تلاش شد بهوسيله قرآن در حوزه اقتصاد بتوانيم اموری را به دست بياوريم. بنابراين با اين رويكرد، دوستان همكار مكلف شدند يكسری سؤالات را در حوزه اقتصاد طراحی كنند و با توجه به آن سؤالات به قرآن مراجعه كرده و به همين خاطر يك دور قرآن را مطالعه كردند تا بتوانند پاسخ سؤالات خودشان را پيدا كنند.
آيتالله هادوی تهرانی تصريح كرد: اين نكته قابل تأملی است كه برای فهم قرآن با داشتن سؤال به آن رجوع شود، زيرا اگر بدون داشتن سؤال به قرآن رجوع شود، ممكن است خيلی از نكاتی كه در قرآن است، نتوان بهدست آورد. به عبارت ديگر قرآن مملؤ از نكاتی است كه در طول قرون اعصار ناديده گرفته شده است به جهت اينكه سؤالهای مختلفی در آن مطرح نبوده است و اگر اين سؤال به قرآن عرضه شود، قطعاً پاسخ مناسب خودش را پيدا میكند.
وی اضافه كرد: چندين بار قرآن براساس پرسشها مدنظر مطالعه شد و در همين راستا به مجموعهای از آيات كه در زمينههای اقتصادی بود، دست يافتيم. وقتی با اين مجموعه از آيات مواجه شديم، با مشكل پراكندگی اطلاعات روبرو بوديم؛ يعنی با مجموعهای از اطلاعات روبرو بوديم كه نمیدانستيم با آنها بايد چكار كرد؟ آنچه در ابتدا به ذهن ما رسيد اين بود كه با توجه به موضوع ما كه «جامعه و اقتصاد از ديدگاه قرآن» بود به كتاب «اقتصادنا» شهيد صدر رجوع كرديم و اين كتاب را الگو قرار داديم.
آيتالله هادوی تهرانی بيان كرد: تلاش شد كه بر اساس «اقتصانا» شهيد صدر اين مجموعه آيات را طبقهبندی كنيم. بعد از اين پيادهسازی اين مجموعه از آيات با كتاب «اقتصادنا» شهيد صدر، بخشی از آيات باقی ماندند كه نتوانستيم آنرا در الگوی «اقتصادنا» پياده كنيم و آنها هيچ رابطهای با الگوی اقتصادی شهيد صدر نداشتند. به تعبيری ديگر اين آيات خارج از الگو كتاب قرار میگرفتند.
رئيس گروه فقه و حقوق شورای بررسی متون وزارت علوم، تحقيقات و فناوری، با تشريح چگونگی شكلگيری نظريه «انديشه مدون اسلامی» گفت: با توجه به آنچه گفته شد، متوجه يك خلأ تئوريك شديم؛ به اين معنی كه ما نيازمند به يك الگو جامع هستيم كه بتوانيم اطلاعات مختلفی را كه از اسلام به دست میآوريم داخل اين الگو طبقهبندی كرده و به همديگر مرتبط كنيم. در چنين شرايطی نظريه «انديشه مدون در اسلام» متولد شد. روايت اول اين نظريه در حاشيه همين اجلاس شكل گرفت و با ارائه يك مقاله مفصلی اين الگو معرفی شد. و در سال 1388 اين مقاله را به صورت يك كتاب مستقل تحت عنوان «ساختار كلی نظام اقتصادی اسلام در قرآن» منتشر كردم.
عضو هيئت امنای انجمن حكمت و فلسفه ايران عنوان كرد: درخصوص اين نظريه با مشاهير دينی و علمی بحثهای مفصلی داشتيم. آن بحثها باعث شد كه اين نظريه يك تغيير شكلی پيدا بكند، به همين دليل روايت دوم اين نظريه در كنفرانس «زمان و مكان در اجتهاد از ديدگاه امام خمينی(ره)» كه از طرف دفتر نشر آثار امام خمينی برگزار شد، تحت عنوان «انديشه مدون در اسلام» عرضه كرديم كه به صورت مقالهای در سال 1374 منتشر شد و ترجمه آن به زبان عربی و فارسی در جاهای مختلف منتشر شد.
وی افزود: به جهت اينكه ما به الگويی رسيده بوديم كه میشود آن را در زمينههای مختلف آن را تطبيق داد، به همين خاطر سعی شد اين نظريه را در زمينههای مختلفی تطبيق بدهيم. برای مثال در زمينه هنر، سياست و تعليم وتربيت آنرا تطبيق داديم و در كنفرانسی كه در هنرهای تجمسی برگزار شد كه با ارائه مقالهای با عنوان «نظام هنری اسلام» كه مقاله برتر هم شناخته شد، سعی شده اين نظريه در زمينهای مختلف كاربرد خودش را نشان بدهد.
مدرس عالی خارج فقه و اصول حوزه علميه قم بيان كرد: به جهت اينكه زادگاه اين نظريه اقتصاد بوده است، رسالههای كارشناسی ارشد و دكتری زيادی در اين خصوص تدوين شده است. بعد از تغييرات مجدد در اين نظريه كه در كتاب «ولايت فقيه» تجلی پيدا كرد، در زمينه سياسی اين نظريه را تطبيق داديم. و در ادامه اين نظريه روايات جديدی پيدا كرد كه در كتاب مبانی كلامی اجتهاد بيان شد و زمانی كه اين كتاب منتشر شد به عنوان كتاب سال معرفی شد و به تعبير برخی دوستان علم جديدی به فهرست علوم اسلامی اضافه شد، چون علمی با عنوان مبانی كلامی در اجتهاد مطرح نبود.
وی ادامه داد: برای دومين بار اين نظريه را در حوزه اقتصاد تطبيق داديم كه كتاب «مكتب و نظام اقتصادی اسلام» حاصل بيش از ده سال تلاش در حوزه اقتصاد است. اين كتاب گزارشی از تطبيق نظريه انديشه مدون در حوزه اقتصاد است كه سعی شده بعد از كتاب شهيد صدر كه مرجع اصلی اقتصاد اسلامی است بحث تازهای مطرح كند.
آيتالله هادوی تصريح كرد: اين نظريه در حوزه مديريت هم تطبيق داده شده، به اين صورت كه در حاشيه برنامه سوم توسعه كشور به دولت تكليف شد كه مديريت حضرت امام(ره) را به مديران كشور آموزش بدهند. برای اين كار يك طرح كلان پژوهشی طراحی شد كه مجموعهای از كارشناسان برجسته مديريت كشور بر اساس همين انديشه مدون به سيره حضرت امام(ره) مراجعه كردند كه در 15 مجلد يكسری دستاوردها را تدوين كردند. اين كتب حاصل تطبيق اين نظريه با مديريت ومحوريت انديشه امام خمينی.
وی با اشاره به اهداف اين نظريه بيان كرد: هدف ما از اين نظريه اين است كه يك الگويی را ارائه بدهيم كه بتوانيم در حوزههای مختلف حيات انسان ديدگاههای اسلام را مطرح كنيم؛ برای مثال اگر در حوزه اقتصاد، سياست، هنر، تعليم و تربيت و اخلاق زيستی اسلام بحث میشود با استفاده از اين نظريه آنرا سازماندهی كنيم. مقام معظم رهبری در رابطه اين نظريه تأكيد دارند و معتقدند كه بر روی آن بايد بيشتر كار كرد و بر روی حوزههای مختلف بر روی آن كار كرد.