حجتالاسلام و المسلمين مهدی رستمنژاد، عضو هيئت علمی جامعةالمصطفی(ص)، در گفتوگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، اظهار كرد: امام هادی(ع) در دعای شريف و بسيار قیّم جامعه كبيره مقام و جايگاه امام را تبيين كرده است؛ با اينحال در عين حالی كه امام(ع) در اين زيارت به معرفی شأن امام و بيان كمالات ائمه(ع) پرداخته، تأكيد میكند كه با دانستن اين كمالات نيز هرگز به درك نهايی مقام امام نخواهيد رسيد.
وی با اشاره به فرازهايی از اين دعای شريف افزود: امام در بخشی از اين دعا به تبيين مقام ائمه(ع) در پرتو آيه تطهير پرداخته و میفرمايد: «عصمكم الله من الذلل و آمنكم من الفتن و طهركم من الدنس و اذهب عنكم الرجس و طهركم تطهيرا؛ خداوند شما را از لغزشها حفظ كرد و از فتنه انحرافات در امان داشت، و از آلودگیها پاك ساخت و پليدى را از شما دور و كاملاً تطهير كرد».
اين محقق و پژوهشگر جامعه كبيره را زيارتنامه و شناسنامه اهل بيت(ع) و آيه تطهير خواند و گفت: تمام اين زيارت شريف عصاره آيه تطهير است و تأكيد میكند كه خداوند ائمه اطهار(ع) را از ناپاكیها، گمراهیها و لغزشها پاك كرده است: «طهركم تطهيراً».
وی ادامه داد: «تطهيراً» در اين بيان به صورت مفعول مطلق آمده و اين معنا را تبيين میكند كه حدّ پاكی ائمه(ع) از قدر تصور، عقول و دانشهای انسانها خارج است. تنكير (حالت نكره) اين كلمه در نقش مفعول مطلق دلالت بر اين مشئله میكند كه عظمت ائمه(ع) گفتنی نيست و در وصف نمیگنجد و خيال كسی را يارای پی بردن به اين جايگاه والا نيست.
عضو هيئت علمی جامعةالمصطفی(ص) در بخش ديگری از سخنان خود درباره اهانت صورت گرفته به ساحت مقدس امام علی النقی الهادی(ع) اظهار كرد: اين حركات از كسانی كه به تعبير قرآن سفيهان جامعه هستند، سر میزند و مشابه آن را در طول تاريخ و اقوام گذشته نيز شاهد بودهايم؛ دشمن با اين حركت خود سبب شد كه ما بيش از پيش امام(ع) را بشناسيم و به ميراث علمی و معنوی ايشان مراجعه كنيم.
وی زيارت جامعه كبيره را دريايی از معرفت دانست و خاطرنشان كرد: عبارات اين زيارت شريف حاكی از آن است كه تنها میتواند برخاسته از دهان معصوم(ع) باشد؛ وگرنه انسان غير معصوم حتی نمیتواند تا اين حد و مقدار از اين زيارت را ـ كه قطعاً عمق آن بيان نشده ـ را بيان يا درك كند و ما اگر چيزی جز همين زيارتنامه از امام هادی(ع) نداشتيم، به نظر میرسد كه امام هادی(ع) تمام و حقيقت مطلب را بيان كرده است.
اين استاد حوزه و دانشگاه در پاسخ به ادعای برخی از كجفهمان كه زيارت جامعه كبيره را زيارتنامه شيعيان غالی برشمردهاند، بيان كرد: در روايات ما مرز غلوّ از كلمات اميرالمؤمنين(ع) گرفته تا ائمه ديگر از اهل بيت(ع) معرفی شده است؛ مرز غلوّ «خروج از دايره عبوديت» معرفی شده است؛ يعنی هرچه كه امام را به اندازهای بالا ببرد كه او را از دايره عبوديت و بندگی خداوند خارج كند؛ بهگونهای كه ديگر عبد نباشد.
وی با تأكيد بر اين مسئله كه قرآن و روايات مرز غلوّ را به صورت مشخصی تبيين كردهاند، ادامه داد: در قرآن آمده است كه طايفهای از يهود و نصاری درباره علمای خود انجام دادند: «اتَّخَذُواْ أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللّهِ؛ اينان دانشمندان و راهبان خود را به جاى خدا به الوهيت گرفتند»(توبه/31)؛ اين عبارت بدان معناست كه آنها دانشمندان و راهبان خود را ديگر بنده خداوند ندانستند.
عضو هيئت علمی جامعةالمصطفی(ص) در بخش ديگری از سخنان خود با اشاره به مفهوم غلوّ در كلمات اميرالمؤمنين(ع) افزود: امام علی(ع) میفرمايد: «لاتتجاوز بنا لعبوديه ثم قولوا ماشئتم و لن تبلغوا و اياكم الغلوّ كغلوّ النصاری فانی بریء من الغالين؛ ما را از حد عبوديت بالاتر نبريد، سپس هر آنچه خواستيد (درباره ما) بگوييد و بدانيد كه (به آنچه ما استحقاق آن را داريم) نخواهيد رسيد. و از غلو همانند غلو مسيحيان بپرهيزيد كه من از غاليان بيزارم».
وی اضافه كرد: اميرالمؤمنين(ع) در جای ديگری در نهی از غلوّ فرمودهاند: «لاتسمّونا ارباباً قولوا فى فضلنا ما شئتم فإنكم لا تبلغوا من فضلنا كنه ما جعله اللَّه لنا و لامعشار العشر لانّا آيات اللَّه و دلائله و حجج اللَّه و خلفاوه و امناؤه و وجه اللَّه و عين اللَّه و لسان اللَّه»؛ «ما راه «رب» و پروردگار نخوانيد ولى در فضل و برترى ما هر چه مى خواهيد بگوييد، ليكن بدانيد كه نه تنها به حقيقت فضائلى كه خدا براى ما قرار داده است، نمىرسيد بلكه به اندكى از آن نيز نمىرسيد؛ زيرا ما آيات و دلايل خدا، حجت، خليفه و جانشين، امين، وجه، چشم و زبان او هستيم».
اين استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به اين كه بنابراين بر اساس آيات و روايات تعريف غلوّ خروج از دايره عبوديت است، تصريح كرد: با نگاهی به زيارت شريف جامعه درمیيابيم كه اين زيارت مملو از «الله اكبر» و «لا اله الاّ الله» است و بيش از ساير ادعيه از كلمه «الله» استفاده كرده است: ... خداوند شما را به اين مقام رسانده است، خداوند به وسيله شما باران را میفرستد، خداوند به وسيله شما در را باز میكند و میبندد... .
وی ادامه داد: اين دعا از ابتدا صد تكبير دارد و «الله اكبر» عين توحيد است و از همين روی دعای زيارت جامعه زيارتنامه موحدان است و علامه مجلسی درباره صد تكبير زيارت جامعه آورده است: «ليدلّ علی انّ الكبرياء و العظمة لله تعالی»؛ در اين دعا امام بارها تجديد شهادت میكند: «اشهد ان لا اله الاّ الله وحده لا شريك له».
حجتالاسلام رستمنژاد خاطرنشان كرد: در همين زيارتنامه پس از توصيف اهل بيت(ع) ايشان را بهترين بندگان و مطيعان خداوند معرفی میكند: «المطيعون لله القوامون بامره العاملون بارادته» و اين عبارات عين توحيد است و از همين روی غلوّآميز خواندن اين زيارتنامه شريف، سخنی بيهوده، پوچ و غيرمنصفانه است؛ چراكه انسان منصف به عيان مشاهده میكند كه بيشترين توحيد از اين منبع میجوشد و سراسر اين دعا عبوديت و رمز بندگی است.