به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، بقعه امامزاده شاهزاده زينالعابدين از نوادگان امام زينالعابدين(ع)، در فاصله 4 كيلومتری جاده اصلی باشت به چرام و 22 كيلومتری غرب شهر باشت و 55 كيلومتری شرق شهر گچساران واقع شده است.
در كتاب دائرةالمعارف شجرهآل الرسول(ص) جلد سوم نوشته سيدعلی موسوینژاد سوق اين چنين آمده است: بقعه منوره آن در ضلع جنوبی روستای تنگ سادات(شاه زينعلی) از توابع بخش مركزی باشت بابويی شهرستان گچساران در ميان كوهی، معتدل و مرطوب، در فاصله 4كيلومتری جاده اصلی باشت به چرام و 22 كيلومتری غرب شهر باشت و 55 كيلومتری شرق شهر گچساران واقع شده است.
كوه خامی(چين چين) در شمال، كوه «گردكی» در شرق، كوه «دشت» در غرب و تنگ «شاه زينعلی» در جنوب آبادی قرار دارد.
با استناد به شجرهنامهای جديد، مزار مطهر امامزاده شاهزينعلی تا سال 700 (ه.ق) فاقد قبه و بنا بوده است، اينكه به دستور سلطان محمود غازانخانايلخان پسر ارغونخان كه به مذهب تشيع گرويده بود، توسط وزيرش خواجه رشيدالدين قبه و بارگاهی بر روی آن مزار بنا شده است كه به اعتباری چنين بنظر نمی رسد و هيچ يك از كتب تواريخ و انساب اين گفتار را تأييد نكردهاند، و لذا عقيده سالخوردگان بر اين است كه اين بنا در زمان اتابكان فارس ساخته شده و از قدمت بيشتری برخوردار است، لذا اينگونه گفتار محلی اگر آميخته با افسانهها و روايات گوناگون نباشد، خود سند و مصداق است.
به هر تقدير از قديمیترين عمارت اين زيارتگاه اطلاعی در دست نيست اما قسمتی از عمارت قديم، قبل از تجديد بنا متعلق به دوره صفويه است، آثاری هم بعدا در دوره قاجاريه به آن افزوده شده است.
گويند، گنبد هلالی اين بقعه در اواخر دوره قاجاريه بدليل ريزش قسمتی از آن بازسازی و بازپيرايی شد.
در رابطه با شجره طيبه ايشان به استناد اقوال معمرين محلی و اعتقادات منطقهای و اسناد موجود از احفاد امام سجاد(ع) است و به اعتباری مینويسند: شاه زينعلی به غايت فاضل و عظيمالقدر بود و به مزيد فضل و تقوا بر ابناء زمان خود امتياز داشت و گفتار گذشتگان دراين بلاد حكايت از اين دارد كه امامزاده مزبور از مجاهدين بزرگوار و شهدای عاليقدر خاندان رسالت است، و نسبش بر اساس شجرهنامهای معتبر با تاريخ صفر المظفر سال 1203 (ه.ق) با چهار سال واسطه به حضرت امام سجاد (ع) میرسد و سلسله نسب او بنا به اين شجرهنامه چنين است: « . . . سيد شاه زينعلی ابن سيد محمد ابن سيد اسحق محمد ابن سيد عبدالله ابن امام سجاد (ع) . . . »
در اين نسبنامه از امامزاده سيدشاه نظر مؤمن تا سيديوسف 13 واسطه ثبت شده است، كه نگارنده از سيد يوسف تا ميرمحمد شريف و ميرامين و ميرسليمان فرزندان ميرعلی 14 واسطه ديگر بررسی و تدوين كرده كه در كتاب بحرالانساب امامزاده شاه زينعلی نوشته سيدعلی موسوینژاد سوق آمده است.
در نسبنامه فوق چنين آمده است: كه فرزند ارشد عبدالله امامزاده «سيد اسحاق محمد» است كه در روستای كريك بويراحمد مدفون و دارای اولاد و احفاد است و فرزند بلافصل آن، امامزاده «سيد محمد(ع)» كه در روستای سرآبيز مدفون و دارای اولاد و احفاد است و فرزند بلافصل آن، امامزاده شاهزينعلی است كه در تنگ سادات باشت مدفون و فرزند ارشد آن، امامزاده عبدالمؤمن است كه به نقلی در كنار امامزاده شاه زينعلی مدفون است و فرزند آن، امامزاده «سيد شاه نظر مومن» است كه در روستای پيرسبز گچساران مدفون است. ظهر اين شجرهنامه ممهور به مهر اللهورديخان و پنج تن از علما و حكمای دوره زنديه و اوايل عصر قاجاريه (شايد مهر ملا محمد زمان ارچين و هموم بيك سلطان باشد) است كه به علت ناخوانا بودن متن برخی از مهرها شناسايی نشد.
امامزاده شاهزينعلی از جمله بقاع معتبری است كه در آن سامان دارای كشف كرامات زيادی بوده و از قديمالايام مردم روستاهای اطراف و شهرهای همجوار اين مكان آمده و در هنگام برگشت از برگ درختان تنگ سادات به نيت شفاء و رفع بلا با خود میبردند.
به نقلی سادات شاه زينعلی عموما از اولاد ميرعبدالله مؤمن هستند كه دارای 3 فرزند به نامهای مير جلال، مير سراج و مير محمد هستند، كه در روستاهای تنگ سادات، شهر باشت و گچساران، سرآبيز، كله گان، بوستان و مناطق مصيری، نوآباد و كازرون، شيراز و . . . اسكان دارند.
فعاليتهای عمرانی و فرهنگی در اين بقعه متبركه به طور مداوم در طول سال توسط هيئت امنای حرم مطهر و اداره اوقاف و امورخيريه شهرستان گچساران در حال اجرا است كه جهت تكميل هر چه سريعتر ساختمان حرم مطهر نيازمند كمك جدی مسئولان استانی و كشوری است.