به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، اين دفتر در آغاز با نام «دايره تبليغات امام» سپس «دفتر تبليغات امام» و سرانجام «دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم» شروع به فعاليت كرد و به عنوان نهاد پيشگام در عرصههای نو و پاسخگو به نيازهای نظام و جامعه اسلامی شناخته شد.
در سال 1362 ضرورت بازگشت به منابع اصيل و گران سنگ اسلامی و بازشناسی و بازسازی فرهنگ دينی متناسب با شرايط و نيازمندیهای زمان، سبب شد تا نخستين مركز پژوهشی دفتر با عنوان «مركز مطالعات و تحقيقات اسلامی» شكل گيرد.
اين مركز در روند تكاملی خود توانست با ايجاد چهار پژوهشكده(پژوهشكده فلسفه و كلام اسلامی، پژوهشكده فقه و حقوق، پژوهشكده علوم و انديشه سياسی و پژوهشكده تاريخ و سيره اهل بيت(ع)) و سه واحد پژوهشی (واحد احيای آثار اسلامی، واحد اصطلاحنامه و واحد پاسخ به پرسشهای دينی) فعاليتهای گستردهای را در دستور كار خود قرار دهد.
در سال 1380 همزمان با برنامهريزی جامع دفتر تبليغات اسلامی و تدوين بيانيه مأموريت آن، معاونت پژوهشی نيز به بازنگری و اصلاح ساختار، اهداف و خط مشیهای خود پرداخت و سرانجام، چشمانداز و سياستهای كلان پژوهشی و همچنين اهداف و برنامههای پژوهشكدهها و گروههای پژوهشی خود را تنظيم و تدوين كرد.
در ساختار جديد دفتر مقرر شد كه كليه مراكز پژوهشی در قالب يك پژوهشگاه(پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی) جامع سازماندهی شوند. به دنبال ادغام معاونت اطلاعرسانی سابق ــ وابسته به معاونت پژوهشی دفتر كه عهدهدار تحقيق و مطالعه و پيادهسازی اطلاعرسانی دينی و مديريت اطلاعات اسلامی در بستر فنآوریهای نوين اطلاعاتی بود ــ و واحد اصطلاحنامه علوم اسلامی ــ وابسته به معاونت پژوهشی دفتر كه در زمينه توليد ابزارهای استاندارد مديريت بهينه اطلاعات و مدارك اسلامی از جمله اصطلاحنامهها و فرهنگنامهها و بومیسازی استانداردهای بينالمللی در حوزه اطلاعات و مدارك علمی اسلامی فعاليت میكرد ــ مركز اطلاعات و مدارك اسلامی در مهرماه سال 1384 به طور رسمی فعاليت خود را آغاز كرده و با توجه به پتانسيل و ظرفيتهای بالای خود توانسته در طی زمان كوتاه فعاليتهای خود، دستاوردهای چشمگيری را در زمينه مديريت اطلاعات اسلامی داشته باشد.
در حال حاضر به يكی از فعالترين مراكز پژوهشی دفتر تبليغات اسلامی مبدل شده كه از نظر سازمانی زير مجموعه معاونت پژوهشی آن دفتر (پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی) است. از جمله بخشهای فعال در مركز اطلاعات و مدارك اسلامی میتوان به اصطلاحنامه، نمايهسازی، فرهنگنامه، كتابخانه ديجيتالی، پايگاه پاياننامههای حوزوی، ويكیهای علوم اسلامی و نشر الكترونيك اشاره كرد.
دفتر تبليغات اسلامی هماكنون با ايفای نقش واسط فعال ميان حوزههای علميه از يك سو و نظام اسلامی و نيازهای دينی مردم از سوی ديگر، به تبيين و گسترش باور، بينش و ارزشهای انقلابی و تعميق و توسعه دانش و معرفت اسلامی میپردازد و اولين نهاد فرهنگی است كه به تدوين و تصويب بيانيه مأموريت و سند چشمانداز 20 ساله خود همت گمارده است.
دفتر تبليغات اسلامی، كه از سوی مقام معظم رهبری(مدظله العالی) به عنوان «نماد روشنفكری حوزه» معرفی شده، خود را در افق چشمانداز 20 ساله كشور به عنوان «اصلیترين تأمين كننده نيازهای معرفتی و انسانی(نرمافزاری) عرصه فرهنگ، جهت توسعه و تعميق دينمداری» تعريف كرده است.
همچنين «نظريه پردازی و انديشهسازی در عرصه علوم و معارف اسلامی به منظور تأمين نيازهای فكری جهان معاصر» از دغدغههای اين مركز علمی و فرهنگی است.