در آستانه مراسم تحليف رئيسجمهور منتخب و اعلام اسامی هيئت وزيران، تاكنون گمانهزنیهای فراوانی درباره اعضای كابينه دولت تدبير و اميد صورت گرفته است كه رئيسجمهور منتخب نيز همه آنان را نوعی حدس و گمان رسانهای دانسته است. يادداشت حاضر میخواهد بر مبنای گفتمان اعتدال ارائه شده بر اساس قرائت خود شخص رئيسجمهور، نه تفاسير متعدد ارائه شده از سوی جناحهای مختلف كه به طور پنهان و آشكار آلوده به نگاههای جناحی است، ويژگیهای اساسی كابينه آينده را بيان كند.
فارغ از ويژگیهای كلی اعضای كابينه مانند اعتقاد و پايبندی به اسلام، نظام، ولايت فقيه و آرمانهای انقلاب اسلامی كه بايد در هر دولتی لحاظ شود و مدنظر قرار گيرد، معمولا هر دولت به واسطه گفتمان پيشبرنده آن در انتخابات و شرايط خاص كشور در آن برهه زمانی، ويژگیهای خاصی را برای اعضای كابينه خود مورد توجه قرار میدهد. براين مبنا قاعدتا كابينه دولت آينده بايد برآمده از گفتمان اعتدال ارائه شده توسط شخص رئيس جمهور منتخب باشد.
لذا براساس تعريفی كه رئيس جمهور منتخب از اعتدال در خلال سخنرانیها و اظهارنظرها و مصاحبههای خود در قبل و بعد از انتخابات داشته میتوان سه ويژگی اساسی را برای اعضای كابينه دولت آينده مطرح كرد:
در درجه اول مهمترين ويژگی اعضای كابينه آينده آن است كه سابقه روشنی از اعتدالگرايی و دوری از افراط و تفريط در كارنامه كاری خود داشته باشند؛ به عبارتی اين افراد به رفتار و منش معتدل در ميان نخبگان و تودههای مردم مشهور باشند. يعنی با آن كه ممكن است هر يك از آنها عضو يكی از جناحها و گروههای سياسی باشند اما نگاه جناحی و گروهی در سابقه رفتاری و عملكردیشان كمتر ديده شده باشد.
نكته بعد اينكه بايد توجه كرد كه گفتمان اعتدال از يك سو به آرمانها نظر دارد و از سوی ديگر واقعيتها را ناديده نمیانگارد، يعنی از مسير واقعيتها رسيدن به آرمانها را مطمح نظر خود قرار میدهد. لذا برنامهريزی و سياستگذاری در حوزههای اقتصادی، سياسی، اجتماعی و فرهنگی را در راستای آرمانهای انقلاب اما بر مبنای واقعيتها، توانايیها و ظرفيتهای حقيقی و نه شعاری طراحی میكند.
براين اساس ويژگی دوم كابينه آينده اين است كه بايد از وزيرانی باجسارت و نه محافظهكار برخوردار باشد كه در عين پايبندی به آرمانهای انقلاب اسلامی، هراسی از بيان واقعيتها، نقطهضعفها، كمبودها، خطاها و اشتباهات نداشته باشند و تصويری واقعی از وضعيت كشور در حوزههای گوناگون ارائه دهند تا مردم نيز توقعات و مطالباتی واقعبينانه براساس وضعيت ترسيمی داشته باشند. البته رئيس جمهور منتخب وعده ارائه اين تصوير واقعی از شرايط كشور را در صد روز ابتدايی كار دولت آينده دادهاند كه اين امر میتواند نقش به سزايی در افزايش سطح اعتماد ملت به دولت آينده داشته باشد كه تحقق اين امر مستلزم انتخاب وزرايی با جسارت به ويژه در بيان خطاها و اشتباهات و نقاط ضعف در عين بيان دستاوردها دارد.
اما ويژگی سوم اساسی كابينه دولت آينده ان است كه وزرای آن از ميان افرادی گزينش شوند كه حقيقتا اعتقاد راسخ قلبی و عملی به بهرهگيری از تجربيات نخبگان با هر گرايش فكری داشته باشند و از ظرفيتهای مغفول مانده افراد متخصص و با تجربه در هر حوزه استفاده شود.
اين بدين معنی است كه وزرای دولت تدبير و اميد نبايد افرادی تكمحور و عقلكل پندار بوده و از سرمايههای نخبگی فراموش شده يا به كار گرفته نشده در طی اين سالها در حوزه های گوناگون استفاده كنند.