«شمع‌مجسمه»؛ هنری بديع و مهجور

شمع در تمامی فرهنگ‌ها نمادی از زيبای‌هاست كه هميشه در كارهای هنری به اشكال مختلف مورد توجه قرار می‌گيرد. در اين ميان در فرهنگ ايرانی علاوه بر استعاره‌های زيبايی كه برای شمع به كار برده می‌شود، معنای ارزشی نيز برای آن در نظر می‌گيرند، آن هم مفهوم ايثار و از خودگذشتگی است كه در قالب شمع نمود پيدا می‌كند. در اين ميان بارها اين گفته را شنيده‌ايم كه شهيدان چون شمع‌هايی هستند كه از وجود خودشان وقت می‌گذارند تا بتواند برای جامعه پيرامون خود آسايش و روشنی به همراه آورند.
نكته ديگر اينكه در ادبيات ما نيز به وفور از شمع به عنوان تمثيل‌های زيبا استفاده شده است، همانگونه كه در رفتارهای دينی و اجتماعی هم جايگاهی ويژه دارد، اما بحث ما درباره جايگاه شمع در هنر است؛ اگر بخواهيم ارزيابی آماری از اين موضوع داشته باشيم بايد بگوييم كه در نقاشی بيش از هر هنری از شمع به عنوان يكی از الگوهای اصلی استفاده شده است. گواه اين ادعا نيز تابلوهايی بسياری است كه در آن تصويری از شمع مشاهده می‌شود.
اما يكی از هنرهايی كه كمتر از شمع به عنوان ابزار كار استفاده كرده، مجسمه‌سازی است، چون ذات اين هنر طوری است كه با اشيای سخت در ارتباط است، خصيصه‌ای كه هيچ وجه در شمع وجود ندارد، بنابراين اينكه بتوان از اين هنر در مجسمه‌سازی استفاده كرد، كاری سخت و دشوار است. در نمايشگاهی كه در فرهنگسرای قرآن برپا شده چنين اتفاقی روی داده بود؛ در نمايشگاه «شمع‌مجسمه» با عنوان «طرح ماه»، آثار «يوسف عابدی» به نمايش گذاشته شده است؛ نمايشگاهی كه در آن كلمات قرآن و تمثال شهدا با استفاده از موم خلق شده است.
اين نمايشگاهی كه تبليغات درستی برای معرفی آن صورت نگرفته، نمايشگاهی است كه می‌تواند علاقمندان بسياری را جذب خود كند، چون اين هنر جديد است و كمتر كسی تا به امروز كار با شمع را ديده است، به ويژه اينكه در اين نمايشگاه از هنر تذهيب هم استفاده شده و حدود 30 تابلو تذهيب به ديوارهايی اين نمايشگاه نصب شده است.
در ادامه اين گزارش لازم است كه با خالقان اين آثار هم سخن گوييم. در اين راستا «يوسف عابدی» كه كارهايی را با شمع خلق كرده درباره كارهای خود چنين گفت: هنر اصلی من خوشنويسی و نقاشی است كه در رابطه با آنها نمايشگاه‌های مختلفی نيز برپا كرده‌ام، اما در مجسمه‌سازی اين دومين نمايشگاهی است كه برگزار می‌كنم.
وی درباره هدف خود از استفاده از شمع در كارهايش گفت: شمع هم نشانه گريستن است هم نماد ايستاده مردن كه از آن به عنوان تنديسی برای روشنايی استفاده می‌شود. اين معنای زيبا به عقيده من الگوی زيبايی برای كارهای هنری است كه من از آن برای خلق كارهای مد نظرم بهرده بردم. در اين ميان خوشحالم كه توانسته‌ام با آثارم در انتقال و جذب تماشاگر موفق باشم.
اين هنرمند درباره اسقبالی كه از اين نمايشگاه به عمل آمده، گفت: متأسفانه وضعيت فعلی جامعه به شكلی است كه استقبال از كارهای هنری به ويژه نمايشگاه‌هايی كه در آن هنرهای تجسمی به نمايش در می‌آيد به شدت پايين است. اين اتفاق نيز درباره نمايشگاه من به نوعی روی داده است. دليل اين مخاطب كم نيز اين است كه تبليغات بسيار كمی برای اين نمايشگاه‌ها انجام می‌شود، پس زمانی كه كسی از برگزاری اين نمايشگاه خبر ندارد چگونه می‌توان انتظار پر مخاطب بودن آن را داشت.
عابدی ادامه داد: رسانه‌ها می‌توانند به چنين جشنواره‌هايی كمك بسيار كنند تا مردم بيشتر با آنها آشنا شوند، زيرا هنرمندانی چون من كه پول ندارند برای كارشان تبليغات شخصی كنند، نيازمند اين حمايت هستند، بنابراين رسانه‌ها قادرند به امثال من در معرفی كارهايشان كمك كنند. اين كار خبرگزاری ايكنا نيز جای تقدير دارد كه با پوشش دادن چنين نمايشگاهاهی به معرفی هنرهای ارزشی كمك می‌كند.
وی در پايان سخنان خود تصريح كرد: توقع من اين است كه از هنرمندان گمنام حمايت شود، چون معتقدم بسياری از آنها توانايی‌های بالايی دارند كه هنوز به درستی درك نشده است. در ضمن بخش‌هايی چون حوزه هنری هم با حمايت‌هايی از كارهايی ارزشی به اعتلايی اين دسته آثار كمك كند؛ حمايتی كه جز رسالت‌هايش است.
مطلب ديگری كه در اين گزارش بايد به آن اشاره كرد، آثار تذهيبی بود كه در اين نمايشگاه به معرض ديد بازديدكنندگان گذاشته شده بود. اين آثار را زهرا اسدی خلق كرده است. وی نيز درباره ويژگی‌های آثارش گفت: من حدودا نزديك به 3 سال است كه هنر تذهيب فرا گرفتم. اين هنر را نيز با قلبم انتخاب كردم، چون زيبايی آن را دوست دارم به ويژه اينكه اين هنر ارتباط نزديكی با قرآن دارد.
وی ادامه داد: كارهای من آثاری هستند كه با دغدغه ساخته شده و برای پول يا سفارش جايی توليد نكرده‌ام، البته اين بدان معنا نيست كه منكر نقش پول در هنر شوم، چون در عالم واقعيت توانايی مالی نقش بسيار تعيين‌كننده‌ای در موفقيت يك هنر دارد، اما زمانی كه می‌خواهم موضوعی را برای كار كردن انتخاب كنم به دغدغه‌هايم رجوع می‌كنم، چون در اين شرايط كارم از كيفيت بهتری بهره خواهد برد؛ كيفيتی كه سبب سود مالی نيز می‌شود.
اين هنرمند در انتهای سخنانش درباره امكاناتی كه برای هنر تذهيب فراهم است، گفت: متأسفانه برای تمام زير مجموعه‌های نگارگری كه تذهيب نيز بخشی از آن است، امكانات آنگونه كه لازم است فراهم نيست. اين كمبود از امكانات توليد آغاز شده و به برگزاری نمايشگاه‌های ختم می‌شود. هرچند در اين ميان هستند جاهايی چون فرهنگسرای قرآن كه با حمايت‌های خود از كارهای قرآنی حمايت می‌كنند.
در انتهای اين گزارش بايد به ياد داشت كه هنر قرآنی تنها آثاری كه در قالب خوشنويسی خلق می‌شود نيست، بلكه هنرهای نو و تازه‌ای وجود دارند كه قادرند با جذابيت‌های خود جوانان را به سمت خود بكشانند، تنها نياز است كه اين هنر با زبانی زيبا به مخاطبان معرفی شود، آنگ‌اه می‌توان انتظار خلق آثاری زيبا در حوزه هنر قرآنی را داشت.