علی اکبر ضیایی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مالزی، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) با بیان چگونگی اعتقادات مسلمانان مالزی گفت: تعدادی از پژوهشگران اجتماعی زير نظر اين رايزنی فرهنگی اقدام به انجام تحقيقاتی ميدانی در خصوص انگيزههای فردی و اجتماعی مسلمانان مالزيایی در انجام فرايض دينی چون حجاب و نماز پرداختهاند كه بر اساس اين پژوهش تعهد به انجام فرايض دينی دارای انگيزههای مختلفی چون آداب و رسوم اجتماعی، و تربيت خانواده ابراز شده است و تعدادی هم جنبههای اعتقادی بر اساس مطالعه را ذكر كردهاند.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ادامه افزود: صحنه فرهنگی مالزی از طرفی با رويكرد به فرهنگ غرب و از طرفی احساس خطر از بیهويتی در ميان مسلمانان روبرو است اين بی هويتی آثاری سلبی در صحنه سياسی كشور در رقابت با ديگر نژادها را به دنبال خواهد داشت بنابراين اگر ایران در سه قرن گذشته با فرهنگ غربی آشنا شده و هزاران دانشجو و متفكر ايرانی تحت تأثيرات مثبت و منفی فرهنگ غرب قرار داشته اند و همين امر سبب بروز شكل گيری جريانات روشنفكری دينی با توجه به ارزشهای اسلامی از يك طرف و جريانهای فكری غربزده و فراماسونری و روشنفكری وابسته به شرق و غرب شده است، در سالهای آينده مالزی با چنين پديدههای متعارضی روبرو خواهد شد و دولتمردان اين كشور بايد به دنبال راهكاری باشند تا بتوانند ضمن بهرهبرداری از منافع ارتباطات فرهنگی با غرب از هويت دينی خود نيز دفاع كنند.
علی اکبر ضیایی تصریح کرد: به نظر بنده تجارب سه قرن گذشته ایران در اين زمينه میتواند راهكارهای عملی را به دولت مالزی برای تقويت هويت دينی و ارزشهای معنوی جامعه ارائه نمايد هيچ كشوری در حوزه كشورهای اسلامی در قرون گذشته چنين تجاربی را همچون ايران نداشته و متفكران اسلامی جهان اسلام در كشورهای عربی و آسيای دور میتوانند از اين تجارب در رويارویی فرهنگ غرب و نابودی سرمايههای اسلامی و ارزشی و ملی بهره ببرند و به اعتقاد من روزی فراخواهد رسيد كه دولتمردان كشورهای آسيای دور از تجارب ما در لحظات حساس و بحرانی اين كشورها كه با آينده ای مبهم در برنامه ريزی اعتقادی نسل جديد روبرو هستند بهره خواهند برد و متفكران ايرانی راهكارهای عملی خود را برای برنامه ريزی شالوده فرهنگی دينی بر اساس ارزشهای اسلامی و مدرنيته ارائه خواهند داد.
وی همچنین در خصوص تاریخ ورود اسلام به مالزی گفت: مداركی متعلق به قرن 14 ميلادی در ایالت ترنگانو پيدا شده است كه بيانگر حضور اسلام در شبه جزيره ملايو در آن قرن است، اما برخی گفتهاند كه مهاراجا دربار راجا در اوائل قرن دوازدهم ميلادی به اسلام روی آورده و نامش را به مظفرشاه تغيير داده است.
وی در ادامه افزود: اعتقاد غالب مردم اين شبه جزيره در هزاره اول ميلادی هندوئيسم و بودائيسم و زبان آنان سانسكريت بوده است تا اين كه به علت حضور گسترده بازرگانان مسلمان از مشرق زمين در بندرگاههای مالزی همچون ملاكا مردم اين سرزمين به اسلام روی آوردند بنابراين اسلام به مالزی به صورت مسالمتآميز وارد شده و هيچگاه ترويج و تبليغ اين آيين آسمانی با زور و تطميع همراه نبوده است.
ضیایی خاطر نشان کرد: برخی از مورخين نام ملاكا را برگرفته از ملاقات يعنی محل تلاقی بازرگانان مسلمان شرق با مردم مالائی دانستهاند و گفتهاند كه شخصی به نام عبدالعزيز از جده در اوائل قرن 15 ميلادی به عنوان بازرگان به ملاكا آمده و پادشاه آن را به اسلام دعوت كرده و با مسلمان شدن آن پادشاه مردم اين سرزمين نيز به اسلام گرويدند اين گزارش در يكی از خاطرات سياحان اروپایی در اوائل همان قرن ثبت شده و صحت آن چندان معلوم نيست.
وی در ادامه در خصوص تاریخ ورود اسلام به مالزی گفت: برخی از محققان عمانی نيز عبدالعزيز را بازرگانی عمانی دانستهاند و گفتهاند كه آثاری از مسجد عبدالعزيز عمانی نيز در شهر ملاكا وجود دارد هر چند اين نقل قول نيز هنوز به اثبات نرسيده و تاكنون چنين مداركی را در آن شهر نيافتهايم به هر حال شايد بتوان گفت كه حداقل اسلام بيش از هزار سال در اين سرزمين وجود داشته و محلی برای بازرگانی مسلمانان منطقه خليج فارس بوده و مردم اين سرزمين نيز تحت تأثير اسلام قرار گرفتند و به آن گرويدند، اما اسلام به عنوان يك دين فراگير بيشتر در اوائل قرن 15 ميلادی مطرح بوده است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ادامه ضمن بیان وضعیت مسلمانان مالزی گفت: مالزی كشوری در حال توسعه و رشد است و دربهای خود را بر سرمايه گذاران غربی و عرب باز كرده و بدين روش توانسته است معيارهای توسعه را در اين كشور ارتقاء دهد و از همه مهمتر سرمايهگذاری در آموزش همگانی و توسعه خدمات اجتماعی و رفاهی از سياستهای اقتصادی دولتمردان مالزی بوده است وضعيت اقتصادی مسلمانان مالزی در حال بهبودی است و به استانداردهای جهانی نزديك میشود، اما وضعيت مسلمانان از نظر اسلامی و اعتقادی مؤلفهای بسيار پيچيده است كه نيازمند بحث و گفتوگوی فراوانی است.
علی اکبر ضیایی در خصوص گرایشات اعتقادی مسلمانان مالزی اظهار کرد: اسلام در اين منطقه بيشتر جنبه سنتی دارد و ميزان مطالعات مردم در باره تاريخ و تمدن اسلامی از منظر مذاهب و فرق مختلف دينی جای بررسی دارد و گرايش غالب مردم مالزی به اشعريه در مقابل جريان عقل گرای اعتزال است.
وی خاطرنشان کرد: گرچه تفكرات اعتقادی ماتريديه و آثار و منابعی از ابوالليث سمرقندی و عمر نسفی و ابو منصور ماتريدی نيز در مكاتب دينی نسل گذشته مورد استفاده قرار میگرفت، اما اكنون تفكرات اشعريه در عموم مردم و تعداد اندكی نيز از جريانهای سلفی در ميان اقليتی از جوانان مالزی رواج دارد كه عموما در كشورهای عربی به تحصيل پرداختهاند منظور از جريان سلفی (رويكرد حديثی اشعريه در مذهب شافعی) در اينجا به معنای حركت وهابيت نيست، زيرا وهابيت با مؤلفههائی كه ما از آن میشناسيم در ميان مردم مالزی جايگاهی ندارد.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به سؤالی در خصوص جایگاه حج در میان مسلمانان مالزی گفت: مردم مالزی از همان اوان كودكی در فهرست انتظار حج تمتع قرار دارند و در انتظار روزی هستند تا توفيق ديدار جلوههای حضرت حق تعالی در مكه مكرمه حاصل شود.
وی در خاتمه با بیان استقبال مسلمانان مالزی از حج افزود: گاهی بايد بيست سال يا بيشتر در انتظار اين روز باشند تا موفق به انجام اين فريضه الهی شوند، دولت مالزی و شركتهای خصوصی زيادی در برنامهريزی ايام حج مشاركت فعال دارند و به نظر بنده سازماندهی آنان در امور حج بسيار منسجم و دقيق است.