هوشیاری بیش از حد در شبکه‌های اجتماعی بحران هویت به بار می‌آورد

عمار جلالی‌منش، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، با اشاره به ماهیت فضای مجازی و بحران هویت اظهار کرد: بحران هویت را می‌توان در این موضوع خلاصه کرد که افراد در فضای مجازی بدون هویت‌های واقعی حضور می‌یابند که این امر می‌تواند دو جنبه روان‌شناسانه و مجرمانه داشته باشد.

فضای مجازی بر اساس واقعیت‌های انسان شکل نگرفته است

وی افزود: طراحی فضای مجازی به ویژه شبکه‌های اجتماعی به گونه‌ای بوده که براساس واقعیت‌های انسان شکل نگرفته است و همین موضوع سبب می‌شود که افراد دچار بحران هویت شوند.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات تصریح کرد: از دیگر مشکلات شبکه‌های اجتماعی این است که کاربران زمانی که به اطلاعی دست می‌یابند به دیگران هم منتقل می‌کنند و به مرور ذهن افراد را مشغول می‌کنند که این امر را به لحاظ فلسفی می‌توان اینچنین تحلیل کرد که کاربران هوشیاری بیش از اندازه پیدا می‌کنند که البته گاهی بیش از اندازه دانستن سبب نگرانی مضاعف می‌شود.

وی بیان کرد: کاربران به اخبار و اطلاعات بسیاری دست می‌یابند که در این صورت قدرت تفکیک ندارند و نمی‌دانند که کدام مطلب مورد استفاده‌شان قرار می‌گیرد که در نهایت پس از مدتی متوجه می‌شوند که زمان بسیاری را صرف کرده‌اند و به نوعی اتلاف وقت صورت گرفته است.

جلالی‌منش اظهار کرد: بزرگترین مشکل فضای مجازی به ویژه شبکه‌های اجتماعی این است که طراحان این شبکه‌ها به ظرفیت‌های انسانی و بحث روانی آن توجه نکرده‌اند به همین دلیل کاربران دچار بحران هویت می‌شوند.

شبکه‌های اجتماعی غرب با فرهنگ‌مان سازگار نیست

وی افزود: فلسفه وجودی فضای مجازی به ویژه شبکه‌های اجتماعی با فرهنگ ما سازگار نیست و ما باید به دنبال بومی‌سازی باشیم و سعی کنیم شبکه‌های اجتماعی را براساس فرهنگ بومی‌ خودمان طراحی و راه‌اندازی کنیم.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات تصریح کرد: ما باید به دنبال شبکه‌های اجتماعی بومی باشیم که در لایه‌های مفهومی منطبق با فرهنگ بومی‌مان باشد. در این شبکه‌های اجتماعی بومی باید قابلیت‌ها را به لحاظ مفهومی و نظری تغییر دهیم و از حجم زیادی از قابلیت‌های غربی استفاده نکنیم چراکه آن قابلیت‌ها بر خلاف فرهنگ بومی‌مان است.

وی بیان کرد: در راه‌اندازی شبکه‌های اجتماعی بومی باید به لایه‌های مفهومی و نظری توجه کنیم که این امر نیازمند کار عمیقی است. پس از رسیدن به این لایه‌ها باید به فکر تأمین زیرساخت‌ها باشیم تا در برابر زیرساخت‌های جهان کم نیاوریم و در نهایت بتوانیم این شبکه‌ها را مدیریت کنیم.