به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، متأسفانه در جامعه امروز با پیشرفت تکنولوزی و رسانه جمعی اساس و پایه طنز چه در صنعت تلویزیون و سینما و چه در کتاب و فضای مجازی دستخوش تحریف و تمسخر و لودگی شده است که گاه توهین و تحقیر به قومیت و یا ملیت یک جامعه را در بر میگیرد.
نوشتن آن هم در زمینه طنز، نوشتهای که با حفظ رعایت اخلاقیات بر دل بنشیند و خنده بر لبها بنشاند و نکاتی را متذکر شود، کار بسیار دشواری است. در این خصوص با نویسنده و طنزپرداز موفقی که توانسته با نوشتههای خلاقانه خود شکاف بین دو نسل را از بین ببرد به گفتوگو پرداختیم، امیرعلی نبویان، مجری، نویسنده و طنزپرداز در گفتوگو با ایکنا در این زمینه گفت: قطعا هر نویسنده طنز باید برای نوشتن با یک کارشناس مذهبی در ارتباط باشد تا آن کارشناس با اطلاعاتی که در اختیارش قرار میدهد، هدایتگر مسیر درست نویسنده طنز در نوشتن باشد.
طنز اسلامی، طنزی به دور از فریب، دروغ، تمسخر
نویسنده قصههای «امیرعلی» در پاسخ به این سؤال که ویژگی خنده حلال و طنز دینی چیست، عنوان کرد: یک طنزپرداز حق ندارد با نوشتهاش به ناحق مردم را ناراحت کند و یا عدهای را به تمسخر بگیرد زیرا به هر قیمتی خندیدن به بهانه طنز درست نیست.
وی با بیان اینکه طنز اسلامی، طنزی است که به دور از تمسخر، فریب و دروغ باشد، ابراز کرد: نویسنده طنز باید به انتقاد از کجرویها بپردازد اما نباید آن را با توهین و تمسخر به اشتباه بگیرد، از همین رو در مذهب، آیات و روایات هم اجازه نقد در طنزنویسی با رعایت تمام اصول داده شده است.
وی ادامه داد: یک طنزپرداز برای نقد یک اتفاق یا پدیده باید با استفاده از دانش و اطلاعات کافی، به نقد یک مجموعه بپردازد اما رفتار غیراخلاقی و توهین و تمسخر در هیچ جای دنیا جایز نیست.
ما شوخی و طنز را با لودگی و جوک اشتباه گرفتهایم
مجری و نویسنده «رادیو هفت» با بیان اینکه ما شوخی و طنز را با لودگی و جوک اشتباه گرفتهایم، اظهار کرد: همه مردم دنیا ایرانیها را به شوخترین آدمهای روی زمین میشناسند در حالیکه این طور نیست ما اصلا آدمهای شوخطبعی نیستیم ولی با هر پدیدهای جوک درست میکنیم.
وی جامعه شوخطبع را جامعهای دانست که مردم آن جنبه شوخی، نقد درست و بهجا و سازنده را داشته باشند و ادامه داد: کمتحمل و بیانعطاف بودن مردم موجب میشود تا یک کمدی که با توجه به مستندات ساخته شده و دستخوش کمی اغراق آن هم با فاکتور طنز شده است، موجب ناراحتی مردم شود.
این نویسنده طنز ادامه داد: ما هنوز نتوانستیم مفهوم شوخی را به خوبی درک کنیم، شوخی و طنز با برخی از پدیدههای اجتماعی یا اتفاقاتی که در جامعه میافتد، مورد تمسخر و لودگی یک عدهای در فضای مجازی قرار گرفته است.
حمله مستقیم به یک پدیده درست نیست
بازیگر سریال «نوشدارو» با اشاره به اینکه طنز صاحب تفکر و عقیده و بن مایه قوی است، بیان کرد: نوشتهای ماندگار میشود که برای همه اقشار و دورهها حرفی برای گفتن داشته باشد، در حقیقت معتقدم تاریخ مصرف و پارامتر زمان در تعریف طنز ادبی و کمدی تصویری وجود ندارد لذا اصول طنز از یک نویسنده میخواهد وقایع تلخ و ناگوار را با زبان طنز و شوخی روایت کند به گونهاای که مخاطبت هم بخندد و هم ته قلبش بغض کند.
بازیگر سینما و تلویزیون دلیل متمایزبودن آثار چارلی چاپلین با دیگر هنرمندان طنز را داشتن تفکر و عمق و ریشه دانست و اظهار کرد: آثار چاپلین را هر فرد در هر دوره زمانی که ببیند، همان حس و حالی را پیدا میکند که افراد در دهه چارلی چاپلین داشتند زیرا طنزی که در آثار چاپلین وجود دارد، طنزی به دور از لودگی و مسائل غیراخلاقی و در عین حال مجموعهای تربیتی و اجتماعی محسوب میشود که برای چند دقیقه با بن مایهای طنز مخاطب را به فکر فرو میبرد.
وی با بیان اینکه اساس طنز در تلویزیون دستخوش تغییراتی شده است، عنوان کرد: یک سلیقه مسموم، جریانهای لودهگرا، مجموعهای از شوخیهای بیمایه و چیزهایی که حرفی برای گفتن ندارد و به انسان چیزی نمیافزاید، باعث از بین رفتن تعریف شاخص طنز در ذهن مردم شده است.
این بازیگر سینما و تلویزیون با اشاره به اینکه قائل به ممیزی داشتن در نوشته و فیلمنامه نیستم، عنوان کرد: چیزی تحت عنوان ممیزی درون، در نوشتن نباید وجود داشته باشد چراکه خط قرمزها از آنچه که فکر میکنیم بزرگتر هستند.
وی رعایت ملاک و معیار اخلاقی در نوشتن را یکی از فاکتورهای اصلی در طنزنویسی دانست و گفت: یک سری چیزها در دنیا وجود دارد که به دلیل مسائل فرهنگی و عرفی نمیتوانیم در نوشتن بیاوریم به عنوان نمونه برای اینکه نوشته ما رنگ و بوی طنز بگیرد حق نداریم فرهنگ و آداب و رسوم قوم و قبیلهای را به سخره بگیریم زیرا شوخیکردن با قومیتها و آداب و رسوم، تمامیت عرضی این سرزمین را هدف گرفته است.
عدم خلاقیت؛ عامل اصلی کلیشه بودن طنزها
وی یکی از دلایل کلیشهای بودن بعضی از طنزها را عدم خلاقیت در طرح سوژه دانست و عنوان کرد: یک طنز پرداز برای خلق یک اثر موفق نیازمند سوژه، خلاقیت و نوآوری در نوشتن است، ضمن اینکه نویسنده باید امکان و قدرت طرح یک سوژه را داشته باشد.
نبویان ادامه داد: نویسندهای که بخواهد از خیلی طرحها و سوژهها به صرف اینکه مجموعه و یا صنفی ناراحت میشود، بگذرد این مسئله موجب تکرار و عدم جذابیت در طنز میشود.
استاد نبویان موفق باشید دست گل تون درد نکنه