گروه حوزههای علمیه: رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه ضمن برشمردن آسیبهای عدالتپژوهی به تشریح سه رویکرد در مواجهه با عدالت پرداخت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) حجتالاسلام والمسلمین احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی امروز ششم اسفندماه در همایش آسیبشناسی عدالتپژوهی در ایران معاصر، که در سالن همایشهای پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد در سخنانی گفت: وقتی سخن از آسیبشناسی میشود ما با انباشتی از فعالیتهای علمی پژوهشی روبرو هستیم که می خواهیم آسیب شناسی کنیم اما در زمینه عدالت پژوهی اساسا با انباشت دانش و فعالیت پژوهشی و تولید و نظریهپردازی روبرو نیستیم که بخواهیم به آسیبشناسی آوردههای علمی بپردازیم. وی عنوان کرد: تولیدات ما در این عرصه در حوزه علمیه آنقدر زیاد نیست که بخواهیم مجموعه قابل توجهی از تولیدات داشته باشیم و بخواهیم آسیب شناسی کنیم و بهتر است از واژه کمیها و کاستیها بهره ببریم. واعظی بیان کرد: عدالت خواهی خواست فطری انسان است و در میان شیعه نیز از جایگاه والایی برخوردار بوده و هست و در انقلاب مشروطه نیز ملت ایران به دنبال عدالتخانه بودند و با وجود این جایگاه متقن و محکم دینی و فطری و اهمیت زیاد آن در انقلاب اسلامی و تاکیدات رهبر معظم واقعیت این است ک در بستر اجرا، مدیریت کلان کشور در طی بیش از 35 سال عملا ما عدالت را آنطور که باید و شاید جدی نگرفته ایم نه در حوزه های علمیه به عنوان پشتوانه تئوریک نظام و نه در دولت های مختلف. نظریه جامع عدالت اسلامی منقح نشده است وی تاکید کرد: البته شعار عدالت را همه دولت ها می دهند اما ضعف مشهود این است که ما نظریه جامع عدالت اسلامی را منقح نکردهایم که ضعف حوزه و دانشگاه است و آنچه وارد بستر اجرا می شود دارای پشتوانه تئوریک قوی و تدوین شده نیست. رئیس دفتر تبلیغات اسلامی اظهار کرد: برخی دولت ها عدالت را در توزیع عادلانه امکانات میدانستند و برخی نیز رونق اقتصادی که سرریز آن به فقرا برسد را عدالت میدانند از این رو متاسفانه در سطح کلان جامعه، به این مقولات توجه نشده و حتی مجلس قبلی ما در تصویب برنامه پنجم گنجاند که برنامه ششم باید براساس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تصویب شود البته الگوی پایه به عنوان نطفه کار ممکن است 20 سال طول بکشد ولی قانونگذار ما خیلی سطحی با این مسئله برخورد و در برنامه ششم می خواهند آن را بگنجانند یعنی وقتی قانونگذار سطحی برخورد کرد مجری نیز به همین شکل رفتار می کند لذا عدالت آنطور که باید و شاید جدی گرفته نمی شود. واعظی تصریح کرد: حوزه علمیه و بدنه نخبگانی جامعه اهتمام لازم به نظریه پردازی در زمینه عدالت را نداشته است از این رو دور باطل در حال تکرار است و مقوله عدالت مظلوم واقع شده است. وی افزود: ما در سطح مدیریت دانشی حوزه های علمیه هم با نقص جدی مواجه هستیم و برای پرکردن این خلاها ریل گذاری و سیاستگذاری لازم نشده است. عدالت و معنویت منحصر به بخشی از الگوی پیشرفت نیست و این دو عنصر باید مانند خون برهمه شئون اداره جامعه سرایت پیدا کند اما متاسفانه ریلگذاری در این جهات صورت نگرفته است. عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: در عرصه هنر، دنیا موفق شده برای کشور ما از طریق فستیوال های جهانی سیاستگذاری کند و از این طریق ذائقه هنرمندان ما را جهت می دهند که مثلا اگر تصویر تلخی از ایران ارایه کردید و با ارزش های انقلاب مواجهه کردید جایزه خواهید برد و حتی این مسئله را به داخل جامعه نیز دیکته کرده اند و در جشنواره فیلم فجر شاهد هستیم و حتی این مسئله در برخی از فیلم های تولید شده در حوزه نیز دیده شده است. وی افزود: آیا ما در کتاب سال حوزه و بخش هایی که به مدیریت دانش میپردازد مانند پایاننامهها و طراحی رشتههای حوزوی و ... آیا مدیریت دانش کرده و میکنیم؟ آیا عدالت پژوهی در این عرصه ها اشراب می شود یا نمی شود؟ آسیب جدی در این است که در کلان حوزه، مدیریت دانش و سیاستگذاری نمی کنیم و منفعلانه نگاه می کنیم که چه تحقیقاتی صورت می گیرد از این رو شناخت برترین ها به دقت علمی و رعایت استانداردهای پژوهشی خلاصه شده و توجه به مدیریت دانش نداریم. عدم مدیریت دانش در حوزه عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: یکی از آسیبهای جدی عدالت پژوهی که مشکل عام است عدم مدیریت دانش در سطح حوزه های علمیه است و به سمت نیازمندی های نظام جهت نداده ایم البته در سطح کلان این اسیب مطرح است وگرنه در برخی مراکز و پژوهشگاه ها این کار انجام می شود اما در سطح کلان کشور در محیط دانشگاه و حوزه این سیاستگزاری نیست و عدالت پژوهی مظلوم است. همچنین مسعود معینیپور، دبیر علمی این نشست، در سخنانی بیان کرد: در استخراج نظریه اسلامی عدالت مشکلات فراوانی داریم و هنوز به این مسئله نرسیده ایم؛ در این مسئله سه رویکرد در نظریه عدالت داریم اول وضعیت پیشینی عدالت، که هنوز مجموعه متون مدون که نظام مسایل را بررسی کرده باشد نداریم؛ رویکرد دوم مدیریتی و تحقق مقوله عدالت است اعم از ساختارها، نهادها و قوانین، زمینه ها و امکانات که نیاز به بحث پژوهشی دارد. وی با بیان اینکه رویکرد سوم در این باب، رویکرد پسینی به عدالت است افزود: اگر نظریه را داشتیم و ساختارها را براساس آن به وجود آوردیم پیامدسنجی باید در مجموعه منظم تری صورت گیرد ولی ما در هر سه حوزه ضعف جدی و مفرط داریم و مواجهه ما با این مقولات نیز این مسئله را نشان میدهد.