اختصاص 25 مورد به شادی و نشاط در قرآن کریم
وی با تأکید بر اینکه تفریح و نشاط آفرینی در سیره پیشوایان دینی و نگاه اسلامی از جایگاه ویژهای برخوردار است، گفت: در مورد اهمیت شور، نشاط و سرور 25 مرتبه با الفاظ مختلف در قرآن سخن به میان آمده است. از مجموع شش هزار آیه قرآن کریم، 500 مورد آیة الاحکام هستند. در این میان 25 مورد به موضوع شادی و نشاط اختصاص یافته است.
حجتالاسلام مریجی ادامه داد: در کتابهای روایی نیز به موضوع ادخال السرور اشارات فراوانی شده است و جنبه اجتماعی آن مدنظر قرار گرفته است. بنابراین در مبانی اسلامی نه تنها به موضوع شادی بلکه به شادی آفرینی اجتماعی در کنار نشاط فردی نیز تأکید شده است.
وی در ادامه افزود: امام کاظم(ع) فرمودند: تلاش کنید که زمان شما به چهار بخش تقسیم شود: یک ساعت برای مناجات با خداوند. یک ساعت برای مسئله معیشت. یک ساعت هم برای معاشرت با برادران و افراد مورد اعتماد. همانهایی که عیوبتان را به شما معرفی میکنند و در باطن، خود را برای دوستی با شما مخلص میکنند و بالاخره ساعتی را نیز برای لذّتهای غیر حرام خود و لذتجویی از حلال خالی کنید.
این جامعه شناس ایجاد نشاط در خانواده را یکی از لذتجوییهای حلال برشمرد که زمینه ایجاد سه رکن دیگر مد نظر امام کاظم(ع) را مهیا میکند و گفت: اگر نشاط در خانواده به درستی تعریف و عملیاتی شود تأثیرات مثبتی نیز بر سایر افراد جامعه و روابط اجتماعیشان دارد.
وی کتاب اصول کافی جلد یک را دربرگیرنده روایات متعددی در زمینه سرور و شادی برشمرد و اظهار کرد: فصلی از این کتاب ادخال السرور نام گرفته است و به موضوع نشاط اجتماعی اختصاص یافته است.
حجتالاسلام مریجی یکی از راههایی که سبب ایجاد نشاط پایدار در بستر جامعه میشود را استفاده از رهنمودهای دینی در ارتباطات اجتماعی دانست و گفت: به طور مثال عدم رعایت احترام و حق پدر و مادر سبب آق والدین میشود. در این میان آق دوست نیز وجود دارد که به واسطه عدم رعایت حق و حقوق دوستان و انجام وظایفی که در قبال آنان بر دوشمان است رخ میدهد.
آق دوست نشویم
وی تصریح کرد: اگر انسان عمل خیری را در مورد دوستان خود ترک کند و یا حقوق آنان را نادیده گیرد به صورت ناخودآگاه تحت تأثیر عمل خود دچار حزن و اندوه میشود. بنابراین یکی از عوامل شادی آفرینی، ارتباط مناسب و مبتنی بر آموزههای دینی با سایرین است در صورتی که امروزه افراد در ارتباط با دوستان خود حتی در کلام نیز جانب احترام و عفت کلام را ایجاد نمیکنند و این عمل باعث میشود شادی حقیقی به قلب انسان رسوخ نکند.
حجتالاسلام مریجی با تأکید بر اینکه شادی حقیقی اثر وضعی بر رفتار و گفتار انسان دارد، اظهار کرد: اگر فردی پس از شرکت در مراسمی شاد و یا در ارتباط دوستانه با سایرین احساس نشاط نکند و یا بدخلق و بیحوصله باشد باید به ماهیت مراسم و یا ارتباطی که داشته است شک کند، چرا که به طور حتم نتوانسته است شرایط یک شادی حقیقی که در برگیرنده لذتهای حلال است را برای خود ایجاد کند.
این جامعهشناس همچنین عباداتی که منجر به بروز رفتارهای محترمانه و با نشاط نشود را نیز از اصالت کافی برخوردار ندانست و گفت: فردی که نماز شب میخواند و صبح جواب مادر را با پرخاش میدهد به طور حتم نتوانسته است به درک یک عبادت کامل برسد.ساختمانهای بلند جایگزین درختهای نشاط آفرین شدهاند
وی تفرج را عامل دیگری در ایجاد نشاط از دیدگاه اسلام برشمرد و گفت: درختکاری سبب ایجاد فضای سبز دل انگیز و محلی برای تفرج میشود. پیامبر اکرم(ص) هر دو مورد شکستن نماز و شاخه درخت را سبب شکسته شدن کمرشان بیان میکنند. این امر حاکی از اهمیت درخت در جامعه است که گاهی مورد غفلت قرار میگیرد و ساختمانهای غول پیکر جای پارکها و فضاهای سبز را میگیرد.
وی ورزش و بازی را طبق روایات عاملی برای شادی آفرینی برشمرد و گفت: پیامبر اکرم(ص) حق ولد بر والد را آموزش تیراندازی، اسب سواری و ورزش بیان کردهاند. ورزش از جمله معیارهایی است که در زندگی فردی و اجتماعی افراد تأثیرگذار است و باید از سوی والدین در تربیت فرزندان لحاظ شود تا آثار جانبی آن به زندگی فردی و اجتماعی افراد حیات ببخشد.
حجتالاسلام مریجی برپایی مجالس شادی حلال که میتوان به مناسبتهای ملی و مذهبی برپا کرد را از اهمیت به سزایی برخوردار دانست و گفت: اگر شادیهای حلال ترویج نشود مردم به سوی شادیهای کاذب حرام میروند که آثار مطلوب وضعی بر فرد و اجتماع به دنبال ندارد.
وی در پایان سخنان خود گفتار و رفتار طنزآمیز و خوش طبعانه را در روایات و سیره ائمه معصومین(ع) از اهمیت ویژهای برخوردار دانست.