وی اعتماد به نفس را حالتی روحی برای اعضای جامعه و در عین حال یک عنصر فردی خواند و گفت: کشورهای استعمارزده روحیه خودکم بینی و حقارت دارند و کشورهایی که به بلوغ رسیدهاند از اعتماد به نفس برخوردارند و مسلما وجود چنین روحیاتی در شهروندان یک جامعه در وضعیت کنونی کشور آنان مؤثر بوده است.
توجه به نقش آموزش و پرورش
وی از آموزش و پرورش تا عوامل سیاسی و اجتماعی حاکم بر جامعه را بر تقویت احساس هویت و اعتماد به نفس و توانایی شهروندان مؤثر خواند و اظهار کرد: وقتی شهروندان یک شهر بجای خودباوری و تکیه بر باورهای ملی خود به دنبال جستجوی هویت خود در سایر فرهنگها باشند جامعهای مقلد و ترسو را ایجاد میکنند.
نوربخش با بیان اینکه در جوامع وابسته تولید و کار شکل نمیگیرد و یک جامعه مصرف زده به وجود میآید، تصریح کرد: استقلال از شعارهای انقلاب اسلامی بوده است و در سالهای ابتدایی نیز با قدرت دنبال میشد، اما هر چه از سالهای ابتدایی انقلاب دور میشویم روحیه جهادگری کم رنگ و مصرف گرایی افزایش یافته است.
این استاد دانشگاه تهران در تعریف جامعه مصرفی گفت: چنین جامعهای بجای اینکه به تولیدات داخلی خود افتخار کند از مصرف لذت میبرد. کالاهای لوکس و واراداتی بازار داغی دارد و تلاش از ارزش و اهمیتی برخودار نیست. در چنین شرایطی اعتماد به نفس ملی کاهش مییابد.
وی ادامه داد: اعتماد به نفس ملی، زمانیکه یک فرد در برابر تلاشهای خود برای تولید داخلی و کار بهینه پاداش نمیبیند و از ارج و منزلت برخوردار نشود، پایین میآید و بجای اینکه درصدد تولید باشد ترجیح میدهد واردکننده و واسطهگر باشد تا سود بیشتری ببرد. در چنین شرایطی نیروهای مولد، کشور را ترک میکنند و عرصه را برای نیروهای دلال که به دنبال گسترش مصرف هستند باز میکنند.
نوربخش بر ضرورت بارور کردن روحیه امید در میان مردم یک جامعه تأکید و تصریح کرد: نتیجه چنین فعالیتی، باور مردم نسبت به استعدادهای داخلی است. برای رسیدن به توسعه پایدار نیاز به تقویت فرهنگ خودباوری به صورت ملی داریم.
ضرورت درک تفاوتهای خودباوری با خودبینی
وی میان خودباوری و خودبینی نیز تمایز قائل شد و گفت: اعتماد به نفس کاذب نیز سبب میشود خود را از ارتباط بهینه بینالملل محروم کنیم. اعتماد به نفس کاذب و بینصیب ماندن از تجربیات دیگران سبب محرومیت میشود.
وی تقویت عدم اعتماد به نفس ملی در یک جامعه اسلامی را از خطرات بیشتری برخوردار دانست و گفت: وقتی اعتماد به نفس ملی کم شود رابطه دولت و ملت آسیب میبیند. در چنین شرایطی به باورهای دینی و انقلابی مردم نیز ضربه زده میشود.