به گزارش خبرنگار ایکنا، رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور، امروز یکشنبه هشتم خردادماه طی نشستی خبری، لیست دوم روانشناس نماها را اعلام کرد.
در این نشست خبری محمدباقر حبی، معاون انتظامی، بازرسی و رسیدگی به تخلفات سازمان نظام روانشناسی، گفت: سازمان براساس قانون مصوب وظایفی را دنبال میکند. هدف سازمان حمایت از حق مراجعان و مشاوران است که در همین راستا دستورالعملها و قوانین لازم تنظیم و تصویب شده است. طبق ماده شش قانون سازمان نظام روانشناسی، رکن چهارم سازمان رسیدگی به تخلفات قانونی است و این معاونت موظف است از مرزهای حرفهای صیانت کند و یکی از این اقدامات پیشگیری از تخلف و عدول از اخلاق حرفهای است.
وی ادامه داد: چهار مرز مورد صیانت سازمان شامل؛ صلاحیت حرفهای، صلاحیت حرفهای به لحاظ قانونی، مرزهای فرهنگی و مرزهای اعتقادی و باورهای دینی است. بیشترین تمرکز ما بر افرادی است که پروانه حرفهای دریافت کردهاند. اگر در عمل بر اساس بازرسیها و اطلاع رسانیها از این مرزها عدول کنند، مستوجب تعلیقاتی است که در قانون بیان شده است. ما افرادی داریم که مجوز فعالیت دارند؛ بر این افراد نظارت میشود و اگر تخلفی کنند در کمیتههای تخصصی بازخواست میشوند و از تذکر کتبی تا ابطال پرونده برای آنها حکم صادر میشود.
حبی با اشاره به وجود پروندههای متعدد در حوزه روانشناسنماها، گفت: در راستای حمایت از حقوق مراجعان و مشاوران این پروندهها بررسی شده است. یکی از فعالیتهایی که با آن مواجه بودیم فعالیتهای غیر مجاز بود که آسیب زیادی به مردم زده است؛ افرادی که در رشتهها و دانشگاههای مربوطه مدرک نگرفته و بدون مجوز وارد حوزه روانشناسی شده و عناوینی را جعل میکنند.
حبی اضافه کرد: از نظر فرهنگی وقتی فردی به تولید مطالب غیر فرهنگی و توصیههای غیر فرهنگی اقدام میکند، به مردم آسیب میزند. اگر فردی ادعا کرد در حیطه فرهنگی کار میکند، کسی مانع کار وی نمیشود البته باید کمیتههای تخصصی، تخصص و توانمندی وی را بررسی و برای او مجوز صادر کنند. برخی میگویند ما مجوز از سازمان نظام روانشناسی نداریم و این سازمان فقط باید بر افرادی که مجوز دارند نظارت کند اما فشارهایی که به سازمان وارد میشود و آسیبهایی که به ذهن و روان جامعه وارد میشود باعث شده ما دخالت کنیم. حتی صلاحیتهای حرفهای افرادی که مجوز دارند نیز مدام بررسی میشود.
وی تصریح کرد: باید ضوابط حرفهای براساس فرهنگ و باورهای جامعه شکل گیرد؛ اینکه مقالهای در سایر کشورها و برخلاف باورهای ما نوشته شده، دلیل نمیشود که آن را در جامعه خودمان نیز ارائه کنیم. فشارهایی از طرف مراجع عظام تقلید به ما وارد میشود که چرا روانشناسان برخی توصیهها را ارائه میکنند؟ وقتی ما وضعیت افرادی که چنین توصیههایی را به مردم ارائه کردند بررسی میکنیم، میبینیم از بخشهای غیر مجاز هستند اما عملکرد آنها پای روانشناسان ما نوشته میشود. یک روانشناس باید مدلهای درمانی، خط قرمزهای درمان و ... را بداند و اگر قرار است بدون اطلاعات وارد این حوزه شود، سنگ روی سنگ بند نمیشود.
معاون انتظامی، بازرسی و رسیدگی به تخلفات سازمان نظام روانشناسی در ادامه اعلام کرد: شش تا هفت هزار فرد حقیقی، حقوقی و سایت که مدعی انجام مشاورههای روانشناسی بودند، بررسی و صدها نفر را فراخوان کردیم. به برخی از این افراد تذکر دادیم و برخی را به مراکز قضایی ارجاع دادیم. برخی اصلاً صلاحیت نداشتند و نمیخواستند که وارد صلاحیتهای حرفهای شوند و ما مجبور شدیم بخشی از اسامی را اعلام کنیم. بقیه اسامی نیز به مروز اعلام خواهد شد.
در ادامه این نشست خبری، محمد حاتمی، رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور، گفت: جایگاه سازمان نظام روانشناسی، رسمی و قانونی است. در همه جای دنیا نیز ضوابط قانونی وجود دارد و هر کس بخواهد در حوزه سلامت روان کار کند باید از فیلترهای تخصصی بگذرد.
وی با اعلام این مطلب که امروز لیست 61 روانشناس غیرمجاز و 32 صفحه پیج غیرمجاز معرفی و در سایت سازمان قرار داده میشود، گفت: صفحههای روانشناسنماها در صفحه سازمان قرار داده میشود تا تشابه اسمی مشکل ایجاد نکند.
حاتمی با تأکید بر اینکه روانشناس کسی است که بعد از گرفتن مدرک دانشگاهی به سازمان نظام روانشناسی مراجعه و پس از کارورزی از این سازمان مجوز فعالیت بگیرد، گفت: اخذ مدرک دانشگاهی به تنهایی کافی نیست. ما مجوز فعالیت به روانشناسان میدهیم و تنها جایی هستیم که حق نظارت بر عملکرد روانشناسان را دارد. باید حتی بر سخنرانیها و فیلمهایی که سلامت مردم را به خطر میاندازند، نظارت کنیم.
وی ادامه داد: شکایتهای زیادی از سوی مردم و مسئولان در خصوص روانشناسان وجود دارد که سوء استفاده اخلاقی کرده، پول زیادی گرفته یا توصیه نامناسب کردهاند. بررسیهای ما نشان داد افرادی که این تخلفها را مرتکب میشوند، کسانی هستند که تحصیلات و مدرک ندارند. این افراد حتی به صدا و سیما دعوت میشوند و ما متوجه شدیم از کانالهایی وارد صدا و سیما میشوند که حتی رسانه ملی خبر ندارد که آنها مجوز ندارند.
رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور از وجود «بلبشو» در این خصوص سخن گفت و افزود: کرونا شرایط را تشدید کرد؛ چون مردم مشکل داشتند به سراغ هر فردی که مدعی روانشناسی بود رفتند و این روانشناس نماها مثل قارچ رشد کردند که موجب افزایش مشکلات روانی و سوء استفاده مالی و اخلاقی از مردم شد.
وی تصریح کرد: ما اقدامات قانونی زیادی کردیم اما چون نتیجه نگرفتیم، تصمیم گرفتیم مردم را در جریان بگذاریم و هفته قبل 146 نفر به مردم معرفی شدند.
حاتمی از مردم عذرخواهی کرد و گفت: از مردم عذرخواهی میکنم. کسانی که آسیب دیده و مورد سوءاستفاده قرار گرفتهاند قصور ما را بپذیرند. مقصر اصلی من هستم و عذرخواهی میکنم. تلاش کردیم از طریق نهادهای مسئول مشکل را حل کنیم اما به بنبست رسیدیم. بسیاری از این نهادهای دولتی به افرادی که علم ندارند مجوز میدهند و به جای اینکه در کنار ما باشند به افراد غیر متخصص مجوز میدهند.
وی ادامه داد: افرادی که هیچ تحصیلاتی نداشتند با کلمات زیبا و بر اساس نیازهای مردم توصیههایی ارائه کردند که به مردم آسیب زد. این افراد پروسه درمان مردم را به تأخیر انداختند. برای مثال کسی که افسردگی داشته و اگر به روانشناس حاذق مراجعه میکرد درمان میشد، با گوش کردن به حرفهای زیبا، درمان خود را به تأخیر انداخته و همین موجب شد که بیماری او به اختلال مزمن تبدیل شود.
حاتمی به این مسئله نیز اشاره کرد که پس از اعلام اسامی روانشناس نماها از آنها خواستیم اگر مدرک روانشناسی دارند به مردم ارائه کنند اما پس از یک هفته هیچکدام مدرکی به مردم ارائه نکردند.
وی در ادامه خاطرهای از یکی از روانشناسان متخصص کشور تعریف کرد و گفت: یکی از روانشناسان خوب کشور تعریف میکرد که بیماری که دچار اختلال شخصیت بود، 20 جلسه نزد وی رفته بود تا درمان شود و تا حدودی روند درمان وی انجام شده بود که دیگر مراجعه نکرد و بعدها متوجه شده همان بیمار همان حرفهایی که در جلسات درمانی خودش شنیده را در پیجی بیان و خود را به عنوان روانشناس معرفی میکند؛ از این موارد، متعدد است.
انرژی درمانی، عرفانهای نوظهور، دورههای خودشناسی، کوچینگ و ... از جمله مواردی بود که حاتمی از آنها به عنوان اقدامات غیرقانونی در حوزه روانشناسی یاد کرد و گفت: فردی ادعا داشت که سه هزار نفر را درمان کرده است. من پیشنهاد کردم یک پرونده را به صورت تصافی برداریم و به نزد آن فرد برویم تا ببینیم آیا درمان شده است یا خیر؛ اما مدعی درمانگری رفت و دیگر جواب ما را نداد.
وی همچنین اعلام کرد: در آینده مؤسسات و مراکز غیر مجاز را نیز معرفی میکنیم. متخلفانی هستند که تحصیلات روانشناسی دارند اما تخلفاتی انجام دادهاند که آنها هم باید معرفی شوند که در آینده این کار را هم میکنیم. البته در این یک هفته خیلیها اقرار کردند که روانشناس نیستند، برخی اعلام کردند که جامعهشناس هستند و عدهای عنوان پیجهای خود را تغییر دادند. ما میتوانیم اسامی این افراد را از لیست برداریم چراکه نگاه ما اصلاحی است.
رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور از رسانهها خواست که از این حرکت حمایت کنند و افزود: پیشنهاد میکنیم دبیرخانهای شکل گیرد که اگر رسانهها میخواهند در موضوع خاصی کار کنند از این دبیرخانه کمک بگیرند.
وی ضمن اقرار به این مسئله که مردم به خدمات مشاوره نیاز دارند اما تمکن مالی ندارند، گفت: دولت باید در این زمینه کمک و بیمههای پایه و تکمیلی را برای روانشناسی وضع کند. ما در بحران هستیم و مردم به کمک روانشناسان نیاز دارند. 100 نفر از صاحبان این پیجها 35 هزار دنبال کننده داشتند و این مسئله یک پیام دارد؛ باید این تهدید را به فرصت تبدیل کنیم.
حاتمی بزرگترین گله خود را از نهادهای دولتی کرد که به موضوع ارائه خدمات مشاوره و روانشناسی نگاه تخصصی ندارند بلکه نگاه آنها رفع تکلیف اداری است و افزود: افرادی به عنوان حامیان این غیر روانشناسان تهدیدهایی را علیه ما ارائه کردهاند اما معرفی این افراد غیرمتخصص مطالبه مردمی است. از این افراد میخواهیم منافعشان را کنار بگذارند و از جریان ایجاد شده حمایت کنند.
در ادامه، حاتمی در پاسخ به این سؤال که رسانه ملی حامی برخی از افرادی است که شما به عنوان روانشناسنما معرفی کردید و ادعا میشود که مدارکشان را از خارج از کشور گرفتهاند، پاسخ شما چیست؟ گفت: همه کشورها قانون دارند؛ اگر کسی روانشناس هست باید مدرک دانشگاهی داشته باشد؛ البته مدرک با دوره و کارگاه فرق دارد. هیچکدام از افرادی که ما معرفی کردیم چنین شرایطی ندارند و اگر مدرکی دارند، مدرک آنها باید اعتباریابی شود. آقای هولاکویی نیز اعلام کرده دکتری جامعهشناس دارد و فقط یک دوره زوج درمانی دیده است و عذرخواهی هم کرده است. مطالبی که وی ارائه میکند غیر علمی و غیر فرهنگی است. ما فقط گفتیم که وی روانشناس نیست خودشان هم این مسئله را تأیید کرده است.
وی در خصوص سید محمود انوشه نیز گفت: وی مدرکی را به ما ارائه نکرده و هیچ پرونده مدرکی در سازمان نظام روانشناسی ندارد. وی تعهد داده که فعالیت روانشناسی نکند اما باز هم این کار را انجام میدهد.
حاتمی در پاسخ به سؤال خبرنگار ایکنا که عدهای به عنوان روانشناس یا مشاوره اسلامی، به کار ارائه مشاوره مشغول هستند، واکنش شما نسبت به این افراد چیست؟ گفت: در تمام دنیا روانشناسان بر اساس ویژگیها و محتوای فرهنگی جامعه خودشان به ارائه خدمات روانشناسی اقدام میکنند و کسانی که از ما مجوز دارند آموزشهای اخلاق حرفهای را میبینند.
وی ادامه داد: تمام کسانی که از سازمان نظام روانشناسی پروانه گرفتهاند باید در بستر فرهنگ ایرانی ـ اسلامی خدمات ارائه کنند. ما روانشناسی اسلامی نداریم. ما با پژوهشکده امام خمینی(ره) در ارتباط هستیم. 150 روحانی در حال فعالیت در زمینه روانشناسی هستند؛ حتی افراد مطرحی مثل استاد مهکام، آذربایجانی و ... نیز ادعایی در زمینه روانشناسی اسلامی ندارند و فقط عنوان میکنند که در چهارچوب فرهنگ اسلامی ایرانی مشاوره میدهند. البته ما باید بر روی بومی سازی روانشناسی بیشتر کار کنیم.
وی در خصوص اولویتهای روانشناسی حال حاضر کشور، گفت: ششم و هفتم مرداد ماه همایش آسیبشناسی مداخلات روانشناسی در دوران پسا کرونا برگزار میشود و در آن نیازهای کشور مطرح خواهدشد. البته نیاز است سواد سلامت مردم را افزایش دهیم.
رئیس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور در خصوص مجوزهایی که از سوی بهزیستی منتشر میشود، گفت: کسانی که از بهزیستی مجوز دارند به سازمان نظام روانشناسی مراجعه کنند و مدرک بگیرند؛ ما خواهان تعامل با بهزیستی هستیم.
وی در پاسخ به این سؤال که برخی کتابهایی را میخوانند و مطالب جالب را به اشتراک میگذارند، آیا این مسئله اشکالی دارد؟ گفت: به اشتراک گذاشتن مطالب خوب اشکال ندارد ولی اگر در ادامه کلاس برگزار کردند و بعد افراد را به اتاق درمان بردند اشکال دارد. بسیاری از مراکز از جمله وزارت کشور و سازمان بهزیستی مجوز مرکز مشاوره میدهند اما برای مشاوره دادن باید مجوز فردی از سازمان نظام روانشناسی گرفته شود.
در پایان این نشست لیست دوم اسامی روانشناسان فاقد مجوز و سایتهای غیرمعتبر اعلام شد.