در ابتدای این مراسم، حجتالاسلام سعید جازاری، رئیس دانشگاه اهل بیت(ع) طی سخنانی بیان کرد: ضمن عرض خیرمقدم به حاضران بهویژه افرادی که با نام ایران آشنایی دارند، اما ممکن است از تاریخ ادیانی این سرزمین آگاهی کافی نداشته باشند، بر اهمیت جایگاه ایران در عرصه گفتوگوی ادیان تأکید میشود. ایران در محافل علمی و بینالمللی همواره با افتخار معرفی میشود و برای شناخت عمیقتر آن، رجوع به متون دینی نیز راهگشاست.
وی افزود: در کتاب «عِزرا» از عهدین هنگام معرفی ایران از کوروش بزرگ یاد شده است؛ شخصیتی که نقش مهمی در تاریخ ادیان ایفا کرد. نجات یهودیان در دوران فشار و سختی، فراهم کردن زمینه بازگشت آنان به اورشلیم و مشارکت در بازسازی معابد، از جمله اقدامات برجستهای است که در این متون به آن اشاره شده و بیانگر نقش تاریخی ایران در حمایت از پیروان ادیان الهی است.
جازاری گفت: تاریخ ایران در ارتباط با مسیحیت نیز حائز اهمیت است. ایران به حضور برخی از نخستین حواریون حضرت عیسی(ع) در سرزمین خود افتخار میکند. ورود آنان به مناطق شمال غربی ایران، بهویژه آذربایجان امروزی و تأسیس کلیساهایی مانند قره با قدمتی که به حدود سال ۶۲ میلادی بازمیگردد، نشاندهنده نقش ایران در شکلگیری نخستین مراکز دینی مسیحیت در جهان است.
وی تصریح کرد: همزیستی پیروان ادیان مختلف بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی ایران بهشمار میآید. مشارکت در مناسبتهایی همچون میلاد حضرت مسیح(ع) و جشن نوئل، نمادی از احترام متقابل و زیست مسالمتآمیز ادیان در این سرزمین است؛ رویکردی که در دورههای مختلف تاریخی، پیش و پس از انقلاب اسلامی، استمرار داشته است.
جازاری بیان کرد: این نگاه بر پایه گفتوگو، دوستی و برادری دینی شکل گرفته و در سنت فکری و فرهنگی ایران ریشه دارد. تأکید بر تعامل سازنده و همزیستی دوستانه بهعنوان بخشی از مکتب اسلام و بهویژه سنت اهل بیت(ع) همواره مورد توجه بوده است. امام خمینی(ره) در آغازین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی با نمایندگان مسیحیان دیدار داشتند و مقام معظم رهبری نیز در این ایام همواره به دیدار خانوادههای مسیحیان و شهدای مسیحی میروند.
رئیس دانشگاه اهل بیت(ع) در پایان ضمن تبریک این ایام به دانشجویان، استادان، اندیشمندان و مهمانان اظهار امیدواری کرد که این مناسبتها برای همگان همراه با آرامش، همدلی و خیر و برکت باشد.
در ادامه، آیتالله رضا رمضانی، رئیس هیئتامنای دانشگاه اهل بیت(ع) نیز طی سخنانی اظهار کرد: شخصیت حضرت عیسی(ع) و همچنین، مقام والای مادر گرامی ایشان، حضرت مریم(س) در قرآن کریم با تعابیر متعدد و برجستهای مورد توجه قرار گرفته است. قرآن کریم دارای سورهای مستقل به نام «مریم» است که خود بیانگر جایگاه ممتاز این بانوی بزرگ در منظومه معارف اسلامی است. افزون بر آن، آیات فراوانی در قرآن درباره شأن، کرامت و منزلت زن وجود دارد که هر یک در جای خود قابل بررسی است.
وی افزود: حضرت مریم(س) در قرآن کریم دارای مرتبهای ممتاز از حیث طهارت، عصمت و برتری معنوی معرفی شده و خداوند متعال ایشان را بر زنان پیش از خود و زنان جهان برتری داده است. قرآن کریم در اینباره میفرماید: «وَإِذْ قَالَتِ الْمَلَائِکَةُ یَا مَرْیَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاکِ وَطَهَّرَکِ وَاصْطَفَاکِ عَلَىٰ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ». درباره حضرت عیسی(ع) نیز تعابیر متعددی در قرآن کریم آمده است. در آیهای تولد ایشان به عنوان «غلامی پاک» توصیف شده است: «قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّکِ لِأَهَبَ لَکِ غُلَامًا زَکِیًّا» و در آیهای دیگر حضرت عیسی(ع) و مادرشان به عنوان نشانهای برای مردم معرفی شدهاند: «وَجَعَلْنَاهَا وَابْنَهَا آیَةً لِلْعَالَمِینَ». همچنین، قرآن کریم ایشان را رحمتی از سوی خداوند برای بشریت میداند: «وَلِنَجْعَلَهُ آیَةً لِلنَّاسِ وَرَحْمَةً مِنَّا». در آیهای دیگر حضرت عیسی(ع) با عنوان «کلمه الهی» معرفی شده است: «إِنَّ اللَّهَ یُبَشِّرُکِ بِکَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِیحُ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ».
رمضانی ادامه داد: در همین آیه از ایشان بهعنوان شخصیتی آبرومند در دنیا و آخرت و از مقربان الهی یاد شده است: «وَجِیهًا فِی الدُّنْیَا وَالْآخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِینَ» سخن گفتن حضرت عیسی(ع) در گهواره و قرار گرفتن ایشان در زمره صالحان نیز از دیگر ویژگیهایی است که قرآن کریم بهصراحت به آن اشاره میکند: «قَالَ إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتَانِیَ الْکِتَابَ وَجَعَلَنِی نَبِیًّا» و «وَجَعَلَنِی مُبَارَکًا أَیْنَ مَا کُنتُ».
وی بیانکرد: از منظر اسلام، مفهوم «کلمه» درباره حضرت عیسی(ع) دارای معانی گوناگونی است. نخست آنکه خود آن حضرت با گفتار و سیره خویش هدایتگر جامعه بشری و مظهر هدایت الهی است. معنای دوم آن است که در کتب و سخنان پیامبران پیشین، بشارت آمدن حضرت عیسی (ع) داده شده و از این رو، ایشان بهعنوان منجی معرفی شدهاند. معنای دیگر «کلمه» آن است که حضرت عیسی (ع) تبیینکننده حقیقت الهی در برابر تحریفهایی بود که در آموزههای پیشین رخ داده بود و با دعوت به مسیر صحیح، راه هدایت را برای بشر آشکار ساخت. معنای مهمتر آن است که حضرت عیسی (ع) مظهر صفات جلال و جمال الهی بهشمار میآید؛ مفهومی که در مورد پیامبر اسلام (ص) و امامان معصوم (ع) نیز مطرح شده و آنان به عنوان «کلمه تامّه» الهی معرفی شدهاند؛ یعنی جلوهگاه علم، قدرت، اراده و احیای الهی.
رمضانی ادامه داد: معجزه احیای مردگان به اذن الهی که درباره حضرت عیسی(ع) در قرآن ذکر شده است، نشاندهنده همین جایگاه ویژه است. این حقیقت در ساحت معنوی، درباره دیگر اولیای الهی نیز مطرح شده و بیانگر آن است که صفات جلال و جمال الهی به مراتب در برگزیدگان خداوند تجلی یافته است. خداوند متعال خود دارای صفات جلال و جمال است و این صفات را در پیامبران و اولیای خویش متجلی ساخته است.
وی افزود: بر همین اساس آموزههای دینی نیز واجد دو بعد جلالی و جمالی هستند و نمیتوان دین را صرفاً از یک بعد مورد توجه قرار داد. آنچه در این مجلس وزین و فاخر با حضور شخصیتهای برجسته علمی، اهمیت ویژه دارد، تأکید بر جنبه رهاییبخش پیام حضرت عیسی(ع) است. همانگونه که در متون انجیل نیز آمده است، حضرت عیسی(ع) برای رهایی انسان از قید و بندها، نجات از شیاطین درونی و بیرونی و هدایت بشر به مسیر کمال مبعوث شد. شیاطین درونی و بیرونی همواره در پی انحراف انسان از مسیر تعالی بودهاند و پیامبران الهی آمدهاند تا حجت، دلیل و برهان باشند و راه و مقصد را بهدرستی به بشر نشان دهند. این ویژگی وجه مشترک همه انبیای الهی و بهطور خاص حضرت عیسی(ع) است و مفهوم «مسیح» نیز در همین چارچوب، به معنای منجی بشر قابل تبیین است.
آیتالله رمضانی گفت: جامعه بشری امروز با مشکلات متعددی همچون فقر، تبعیض، بیعدالتی، جهل، جهالت و بازگشت مظاهر جاهلیت مواجه است. این وضعیت، زمینهساز خشونت، تجاوز و توحش در بخشهایی از جهان شده و خطری جدی برای بشریت بهشمار میآید. پیامبران الهی از جمله حضرت عیسی(ع) در برابر این دشمنان بیرونی ایستادگی کرده و همزمان مردم را به توحید، عدالت و صلح دعوت کردهاند. صلح عادلانه، یکی از اساسیترین پیامهای همه انبیای الهی است؛ صلحی که همه انسانها از آن بهرهمند شوند.
وی افزود: بیعدالتی در توزیع ثروت و قدرت در جهان امروز یکی از رنجهای جدی بشر معاصر است. اگر عدالت در توزیع ثروت و قدرت محقق شود، انسان میتواند حتی در همین دنیا طعم بهشت را تجربه کند. ساختن جهانی مبتنی بر عقلانیت، معنویت و صلحطلبی، تنها راه دستیابی به این هدف است و این امر هرگز با تجاوز، تعدی و خشونت محقق نخواهد شد. دو آموزه بنیادین در میان همه پیامبران الهی مشترک است یعنی دعوت به توحید و دعوت به عدالت. توحید به معنای نفی هرگونه برتری نژادی، قومی و طبقاتی است. در آموزههای اصیل اسلامی هیچ تفاوتی میان عرب و عجم، سیاه و سفید وجود ندارد. همین روح عقلانی، فطری و عدالتمحور دین بود که سبب پذیرش اسلام در ایران شد؛ زیرا دین الهی، دینی مبتنی بر تعقل، تدبر و تفکر است.
وی اظهار کرد: از نگاه اسلام گوهر دین واحد است و جنگ، خشونت و ظلم هیچ جایگاهی در دین حقیقی ندارد. در عین حال، انسان به حکم فطرت موظف است در برابر تجاوز و تعدی بایستد. امروز، پیروان ادیان و رهبران دینی مسئولیتی سنگین در برابر فجایع انسانی، کشتار زنان و کودکان بیگناه و گسترش ظلم در جهان دارند و باید برای مقابله با این وضعیت چارهاندیشی کنند.
آیتالله رمضانی بیان کرد: باور به منجی، نقطه مشترک میان اسلام، تشیع و مسیحیت است. مسیحیان معتقدند حضرت عیسی(ع) برای صلح و نجات بشر بازخواهد گشت و در اندیشه اسلامی نیز، حضرت مهدی(عج) بهعنوان منجی برای برقراری عدالت و آزادی حقیقی ظهور خواهد کرد. این باور مشترک نشاندهنده آن است که همه پیامبران الهی برای پاره کردن زنجیرهای اسارت انسان و رساندن بشر به کرامت و آزادگی واقعی مبعوث شدهاند.
وی در پایان بیان کرد: اسلام هرگونه بردگی چه سنتی و چه مدرن را محکوم میداند و بر این باور است که انسان باید تنها بنده خداوند باشد. کرامت، عدالت و آزادی حقیقی، بزرگترین درس پیامبران الهی است؛ درسی که از حضرت عیسی(ع) تا حضرت محمد مصطفی(ص) امتداد یافته است. قرآن کریم نیز بر ایمان به همه پیامبران الهی بدون هیچ تمایزی تأکید میکند و سخن و سیره آنان را حجت و راهنمای بشریت میداند.
انتهای پیام