برنامه «محفل ستارهها» بهعنوان نسخه ویژه قرآنی کودکان و نوجوانان «برنامه تلویزیونی محفل»، با هدف ایجاد ارتباطی سادهتر، عمیقتر و ماندگارتر میان نسل جدید و قرآن کریم تولید و پخش شده است.
این برنامه میکوشد با زبانی متناسب با فهم و ذائقه کودکان و نوجوانان، مفاهیم قرآنی را از قالبهای رسمی و بزرگسالانه فاصله داده و به تجربهای ملموس و قابل درک برای مخاطب خردسال و نوجوان تبدیل کند. احمد ابوالقاسمی، قاری و مدرس بینالمللی قرآن کریم و از داوران این برنامه، در گفتوگو با خبرنگار ایکنا، به تشریح ابعاد تربیتی، رسانهای و خانوادگی این تجربه قرآنی پرداخت.
وی با تأکید بر اهمیت دوران کودکی و نوجوانی در شکلگیری هویت دینی، گفت: آموزش در این مقطع سنی، ماندگارترین نوع آموزش است. در منابع دینی نیز به این نکته اشاره شده که یادگیری در کودکی مانند نقش بستن بر سنگ است؛ اثری که بهسادگی از بین نمیرود. اگر ارتباط کودک با قرآن از همان سالهای ابتدایی زندگی شکل بگیرد، حتی در سادهترین سطح، یک پیوند عاطفی میان او و آیات الهی ایجاد میشود که میتواند در سالهای بعد به انس عمیقتر و پایدارتر با قرآن منجر شود.
ابوالقاسمی با اشاره به تجربه شخصی خود در قرائت برای گروههای سنی مختلف افزود: قرائت برای کودک و نوجوان تفاوتهای جدی با تلاوت برای بزرگسال دارد. کودک بیش از هر چیز با لحن، آهنگ و جنبه موسیقایی تلاوت ارتباط برقرار میکند و همین ویژگی میتواند دریچه ورود او به فضای قرآن باشد. به همین دلیل، در تلاوت برای این گروه سنی باید از آیاتی استفاده شود که برای کودک آشناتر است و با لحنی سادهتر و قابلفهمتر اجرا شود تا احساس نزدیکی و صمیمیت ایجاد شود.
این قاری بینالمللی ادامه داد: در مقابل، بزرگسالان معمولاً واکنش مفهومیتری به آیات دارند و ممکن است بیشتر به معنا، تفسیر و پیامهای اخلاقی توجه کنند. اما برای کودک، نخستین گام، ایجاد علاقه و حس خوب نسبت به قرآن است. اگر این علاقه شکل بگیرد، مسیر برای فهم عمیقتر مفاهیم در آینده هموار خواهد شد.
وی با اشاره به ساختار برنامه «محفل ستارهها» گفت: یکی از ویژگیهای مهم این برنامه، استفاده از عناصر متنوع رسانهای مانند نمایش، گفتوگو، طنز و تجربه زیسته است. وجود یک کاراکتر طنز در برنامه، فضایی ایجاد میکند که کودک و نوجوان بدون احساس اجبار یا خستگی، پای برنامه مینشیند. طنز در اینجا نقش یک پل ارتباطی را دارد؛ پلی که مخاطب را آرامآرام به سمت مفاهیم جدیتر قرآنی هدایت میکند.
ابوالقاسمی افزود: نکته مهم این است که در دل همین فضای شاد و طنزآمیز، مفاهیم اساسی و درجهیک فرهنگ دینی و قرآنی منتقل میشود؛ بدون آنکه برنامه به سمت شعارزدگی برود. این نوع انتقال غیرمستقیم، تأثیرگذاری بیشتری بر ذهن کودک و نوجوان دارد و باعث میشود مفاهیم در حافظه بلندمدت او ثبت شود.
این داور برنامه «محفل ستارهها» نقش خانواده را در تکمیل اثرگذاری چنین برنامههایی بسیار مهم دانست و گفت: هیچ برنامه رسانهای بهتنهایی نمیتواند نقش تربیتی خانواده را ایفا کند. تجربه نشان داده است بسیاری از نوجوانان موفق در حوزه قرآن، از خانوادههایی برخاستهاند که پدر و مادرشان همراه بودهاند؛ وقت گذاشتهاند، تشویق کردهاند و اهمیت یادگیری قرآن را به فرزند خود منتقل کردهاند.
وی افزود: حتی اگر خانواده امکان حمایت آموزشی گسترده نداشته باشد، همان حمایت معنوی، تشویق ساده و کلام محبتآمیز میتواند اثر عمیقی بر کودک بگذارد. در تجربه شخصی خود من نیز علاقهمندی به قرآن تا حد زیادی نتیجه همین تشویقهای ساده در خانواده بود. رضایت والدین و احساس دلگرمی از سوی آنها، انگیزه ادامه مسیر را در من تقویت کرد.
ابوالقاسمی با اشاره به آثار بلندمدت تداوم برنامههایی مانند «محفل ستارهها» اظهار کرد: اگر چنین برنامهای بتواند طی چند سال، چهارصد یا پانصد آیه قرآن را در ذهن کودک و نوجوان تثبیت کند، نمیتوان تأثیر آن را نادیده گرفت. فردی که با دهها دستور الهی، حتی در سطح شنیدن و حفظ، آشناست، در تصمیمها و انتخابهای روزمره خود متفاوت عمل میکند.
وی افزود: همین آشنایی اولیه میتواند در بزنگاههای زندگی به یادآوری یک آیه، یک مفهوم یا یک پیام اخلاقی منجر شود و مسیر رفتار انسان را تغییر دهد. این تأثیر ممکن است تدریجی باشد، اما در بلندمدت، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری سبک زندگی خواهد داشت.
این قاری بینالمللی در پایان با اشاره به مشخصات پخش برنامه گفت: «محفل ستارهها» در قالب ۴۵ قسمت ۴۵ دقیقهای تولید شده و با همراهی عوامل برنامه «محفل»، تجربهای متفاوت برای مخاطب کودک و نوجوان رقم زده است. این مجموعه از دهم دیماه هر روز حوالی ساعت ۱۶:۳۰ پیش از اذان مغرب از شبکه نهال و همچنین حدود ساعت ۲۱:۳۰ از شبکه سه سیما روی آنتن میرود.
انتهای پیام