به گزارش ایکنا، در پی وقایع اخیر به ویژه حمله و تجاوز آمریکایی صهیونی به کشورمان، قصد داریم در سلسله یادداشتهایی به تحلیل موقف کنونی در بستر آیات قرآن کریم بپردازیم. در ادامه سومین یادداشت تقدیم مخاطبان میشود.
رهبر شهید انقلاب اسلامی (قدسالله نفسه الزکیه) در مرادماه سال 1402 با اشاره به عبور کشور از گردنهها و مسیرهای سخت، گفتند: «ما از بخش زیادی از مسیر با وجود شیب تند عبور کرده و به قلهها نزدیک شدهایم». این دورنما برای بسیاری از مردم، با وقایع سالهای اخیر ناهمخوان بود تا آنکه با خبر جانگداز شهادت و فقدان ایشان نیز همراه شد.
با این حال، این کلام را بسان بسیاری از پیشبینیهای محققشده امام راحل و رهبر شهید انقلاب، یا باید از جنس اخبار غیب و ارشادات معنوی دانست یا از جنس ارزیابی و تحلیل عمیق از واقعیات میدان. در این یادداشت، منظر دوم را پی میگیریم و قواعد آن را در منطق قرآنی رهبر شهید انقلاب به ویژه سنت الهی تربیت در دل ابتلا جستجو میکنیم.
سخن از نزدیکی یا دوری نسبت به یک قله تاریخی، مبتنی بر یک جهانبینی و افقی بلندمدت است. در این جهانبینی که مبتنی بر آیات 140-141 سوره آل عمران است، سختیها به یک فرایند تربیتی فعال و چندمرحلهای تبدیل میشود که اهداف الهی را محقق میسازد:
1. مرحله تشخیص و جداسازی «وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا»: مرز مؤمن واقعی و مدعی ایمان در فتنهها و فشارها عیان میشود و صفها از هم جدا میگردد. در آخرالزمان شدت فتنهها به دلیل سرعت بالای جداسازی افزایش مییابد.
۲. مرحله الگوسازی و برافراشتن پرچمهای هدایت «وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاءَ»: پس از شناسایی مؤمنان راستین، خداوند از میان همانان، شاهدانی را برمیگزیند که چراغ راه و محرک جامعه میشوند. علمداری این گواهان همچون امام شهید در جامعه میتواند نشان دهد که مرحله پیشین با موفقیت طی شده و جامعه ظرفیت پرچمداری را یافته است.
۳. مرحله پالایش درونی و خالصسازی «وَلِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا»: پس از پالایش بیرونی (جدایی از کفار)، نوبت به پالایش درونی مؤمنان (جهاد اکبر) میرسد. در واقع صبر بر مشکلات، انسان را از درون میساید و تقوایش را عمق میبخشد و وابستگیاش را به خدا خالصتر میکند. این مرحله، ساختن انسانهایی است که شایسته پیروزی نهاییاند.
۴. مرحله فرجام باطل و نابودی تدریجی کفر «وَيَمْحَقَ الْكَافِرِينَ»: «محق»، نابودی تدریجی و تحلیل رفتن است. هم محق درونی (سستی طرفداران باطل در کشور) و هم محق بیرونی (فروپاشی هیمنه ظاهری نظام امپریالیستی آمریکایی و صهیونی). محق کافران تدریجی، اما قطعی است.
این فرایند، یک سیر منطقی و هدفمند از آزمایش تا عاقبتنگری را ترسیم میکند. قله مرحلهای است که یک جامعه پس از طی فرایندهای چهارگانه طولانی «تمییز»، «الگوسازی»، «تمحیص» و «محق»، به باروری و ظهور دستاوردهایش نزدیک میشود. این خوانش، افق معنا و امید فعال را حفظ میکند؛ امیدی که برآمده از شناخت وضع جامعه در میانه یک مسیر تاریخی ـ تربیتی است.
در چنین خوانشی، نزدیکی به قله، فرسایندهترین بخش مسیر است؛ جایی که هم توان داخلی به نظر در حال اتمام است و هم فشار خارجی به اوج میرسد، اما نشانههای داخلی (ظهور شاهدان بزرگ همچون رهبر شهید) تا آثار محق در اردوگاه دشمن (همچون شکست سنگین در مقرهای آمریکایی و صهیونیستی) حکایت از نزدیکی فتحی بزرگ دارند.
بنابراین، نوید نزدیکی به قله، ترسیم وضعیت جامعه در این سنت قطعی الهی است. این منطق قرآنی، فراخوانی برای خروج از نگاه مقطعی به مشکلات به افق فرایندی و افزایش استقامت در مسیر تربیتی الهی است که انشاالله به تجلی پیروزی نهایی در عرصه تاریخ خواهد انجامید.
محمد پارسائیان، عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی
انتهای پیام