در میان برنامههای تلویزیونی، معدود برنامههایی توانستهاند با تکیه بر مفاهیم ناب قرآنی و معارف اهل بیت (ع)، جایگاهی ویژه در دل مخاطبان پیدا کنند. برنامه تلویزیونی «محفل» یکی از این نمونههای موفق است که فصل به فصل، مخاطبان خود را با دنیایی از استعدادهای درخشان قرآن کریم و جلوههای زیبای انسانی آشنا ساخته است. سیدجلال معصومی، چهره آشنا و میزبان صمیمی این برنامه، در فصل چهارم نیز همچون فصول گذشته، با انرژی و نگاهی نو، راهبری این سفره معنوی را بر عهده دارد.
محفل اینک نه تنها در ایران، بلکه در سطح بینالمللی نیز مورد توجه قرار گرفته و نام آن با عشق به قرآن گره خورده است. ایکنا در گفتوگویی با ایشان، به بررسی دستاوردها، چالشها و چشماندازهای این برنامه پرمخاطب پرداخته است.
سلام خدمت شما و تمامی بینندگان عزیز خبرگزاری بینالمللی قرآن کریم و تمام کسانی که در هر نقطه از جهان، دل در گرو قرآن و اهل بیت (ع) دارند. انشاءالله که طاعات و عبادات همگی مورد قبول درگاه حق تعالی باشد. محفل چهارم را بحمدالله با توفیق الهی و با قوت پیش بردیم.
در این فصل شاهد حضور استعدادهای درخشان و متنوعی از گروههای سنی مختلف بودیم؛ از کودکان معصوم و نوجوانان بااستعداد گرفته تا بزرگسالانی که سالها در وادی قرآن خدمت کردهاند. این تنوع، خود یکی از نقاط قوت محفل چهارم است.
درباره تمایزها، باید بگویم که هر فصل از محفل سعی کرده است تا نسبت به فصل قبل، پختهتر و جامعتر باشد. در این فصل، علاوه بر حفظ ساختار موفق گذشته، تلاش شد تا در جنبههای بصری و محتوایی نیز نوآوریهایی داشته باشیم. دکور برنامه امسال بسیار چشمنواز طراحی شده است؛ همانطور که مشاهده میکنید، این حوضچه زیبا که بخشی از دکور ماست، فضایی دلنشین و روحانی به استودیو بخشیده و حس و حال معنوی برنامه را دوچندان کرده است. در کنار این زیبایی بصری، سطح کیفی استعدادهایی که شرکت کردهاند نیز الحمدلله بسیار بالاست. ما شاهد تلاوتها و حفظهایی بودیم که شایسته تقدیر و تحسین است و این نشان میدهد که جامعه در هر قشری، سرشار از ظرفیتهای قرآنی است که نیاز به دیده شدن و حمایت دارند.
یکی از افتخارات امسال ما، حضور شخصیتهای برجستهای، چون سرکار خانم عسکری بود. ایشان نمونهای درخشان از یک بانوی مسلمان هستند که با حفظ حجاب و هویت اسلامی خود، توانستند در سطح بینالمللی بدرخشند و افتخارآفرینی کنند. ما تنها به مرزهای ایران محدود نمیشویم؛ محفل متعلق به دنیای اسلام است و این افتخارآفرینیها، نمونهای از هویت قرآنی فراگیر است که برنامه ما سعی در نمایش آن دارد. در مجموع، محفل چهارم را فصلی پربار، پر از شگفتی و با حضور استعدادهایی میدانم که هر کدام میتوانند چراغ راهی برای دیگران باشند.
بله، این موضوع برای بنده بسیار ملموس و شگفتانگیز بوده است. در سفرهای مختلفی که به نقاط گوناگون جهان داشتم؛ چه در اروپا، چه در آفریقا و چه در بخشهایی از آسیا، اولین سوالی که از بنده میشد، درباره برنامه محفل بود. این نشان میدهد که محفل توانسته است از مرزهای جغرافیایی عبور کند و به یک پدیده رسانهای شناخته شده در سطح بینالمللی تبدیل شود.
وقتی در کشوری مانند آلمان، فرانسه، یا حتی کشورهای آفریقایی با افراد مواجه میشوم که با اشتیاق از محفل صحبت میکنند، یا وقتی جوانان در قاره آفریقا با لهجه شیرین خود، آیاتی را تلاوت میکنند و میگویند که با دیدن محفل به این وادی علاقهمند شدهاند، واقعاً قلبم سرشار از شعف میشود. این اتفاق، حاصل تلاش یک گروه کوچک نیست، بلکه نشاندهنده یک عطش جهانی برای معنویت، برای کلام الهی و برای ارزشهای قرآنی و اهل بیتی است که محفل توانسته است به بخشی از این عطش پاسخ دهد.
افرادی که محفل را تماشا میکنند، صرفاً ایرانیها نیستند؛ بلکه تمام کسانی هستند که عشق قرآن دارند، ارادت به اهل بیت (ع) در دلشان موج میزند و به دنبال فضایی سالم، معنوی و الهامبخش در رسانه هستند. این گستره مخاطب، مسئولیت ما را دوچندان میکند. باید قدر این سرمایه اجتماعی و معنوی را بدانیم و تلاش کنیم تا محتوایی تولید کنیم که در خور این مخاطبان جهانی باشد. این موفقیت، گواهی بر این است که پیام قرآن و معارف اهل بیت (ع) پیام جهانی است و اگر به درستی عرضه شود، تأثیرگذار خواهد بود.
در نگاه اول، شاید منظور از حاشیه به جنبههای کمتر اصلی برنامه اشاره داشته باشد؛ اما، منظور ما از حاشیه اثرگذارتر، پرداختن به آن دسته از مسائلی است که در کنار تلاوت و حفظ قرآن، میتواند عمق بیشتری به پیام برنامه ببخشد و ارتباط مخاطب را با مفاهیم قرآنی و سیره اهل بیت (ع) عمیقتر کند.
اگر بتوانیم محفل را تا حد امکان، معطوف به خودِ قرآن، اهل بیت (ع) و مفاهیم ناب آنها کنیم و از مسائل حاشیهای که ممکن است رنگ و بوی سیاسی یا تفرقهانگیز داشته باشد، فاصله بگیریم، قطعاً جذابیت و اثرگذاری برنامه بیشتر خواهد شد. گاهی اوقات، پرداختن بیش از حد به مسائل روزمره یا جنجالی، ممکن است مخاطب را از هدف اصلی برنامه که همان انس با قرآن و اهل بیت (ع) است، دور کند. این به معنای نادیده گرفتن واقعیتهای زندگی یا مسائل اجتماعی نیست، بلکه منظور این است که باید چارچوب و زاویه دید برنامه، همواره قرآنی و براساس سیره اهل بیت (ع) باشد. به عنوان مثال، اگر موضوع داستانی یا اجتماعی مطرح میشود، باید آن را با فیلتر آموزههای دینی و قرآنی بسنجیم و پیام اصلی را در راستای هدایت و تعالی انسان قرار دهیم. شاید لازم باشد برخی موضوعات داستانی که به طور مستقیم به محتوای قرآنی یا سیره اهل بیت (ع) مربوط نیستند، کمی فشردهتر ارائه شوند تا تمرکز اصلی بر مفاهیم کلیدی حفظ شود.
وقتی بر روی پیام اصلی، یعنی عشق به خدا، عشق به اهل بیت (ع)، اخلاق قرآنی و سبک زندگی اسلامی تمرکز کنیم، به طور طبیعی مخاطب بیشتری را جذب خواهیم کرد. زیرا اینها نیازهای اصلی و فطری انسان است. جذابیت محفل باید در صداقت در عمق محتوا در نمایش زیباییهای معنوی و در انتقال پیامهای امیدبخش و هدایتگر باشد. اگر بتوانیم این تعادل را به خوبی برقرار کنیم، مطمئناً محفل از این هم جذابتر و اثرگذارتر خواهد شد.
آینده محفل را بسیار روشن و امیدوارکننده میبینم. همانطور که اشاره کردید، برنامه محفل ستارهها که با هدف معرفی و حمایت از استعدادهای برتر قرآنی برگزار شد، بازخوردهای فوقالعادهای داشت و نشان داد که جامعه، تشنه چنین برنامههایی است. این خود، انگیزهای قوی برای ادامه مسیر است.
در سالهای آینده، قطعاً محفل از جایگاه فعلی خود نیز بهتر خواهد شد. پتانسیل بسیار بالایی برای گسترش این برنامه در سطح بینالمللی داریم. محفل میتواند و باید در خارج از ایران نیز برگزار شود. تصور کنید یک محفل ویژه در قلب اروپا، یا یک محفل با حضور استعدادهای درخشان قاره آفریقا. این ایده، نه تنها قابلیت اجرا دارد، بلکه میتواند تأثیرات فرهنگی و معنوی شگرفی بر جای بگذارد و پیام قرآن را به گوش جهانیان برساند. این کار نیازمند برنامهریزی دقیق، حمایتهای لازم و البته، تکرار همان روحیه جهادی و انقلابی است که در گروه اجرایی محفل وجود دارد. در پشت صحنه، با گروهی متشکل از حدود ۲۰۰ نفر از نیروهای پرتلاش و عاشق روبهرو هستیم که شبانهروز برای تحقق این اهداف تلاش میکنند. این عشق و خستگیناپذیری، بزرگترین پشتوانه ماست.
در کنار برگزاری محفل در خارج از ایران، میتوانیم برنامههای تخصصیتری نیز داشته باشیم. مثلاً محفل نوجوانان یا محفل بانوان که به صورت مستقل و با تمرکز بر نیازها و دغدغههای آن گروههای خاص برگزار شوند. همچنین، باید به فکر بهرهبرداری از ظرفیتهای رسانههای نوین، مانند سکوهای آنلاین و شبکههای اجتماعی باشیم تا پیام محفل را به نسل جوانتر و مخاطبان بیشتری برسانیم.
چشمانداز ما این است که محفل به یک برند فرهنگی و معنوی شناخته شده در سطح جهانی تبدیل شود؛ برندی که نماد عشق به قرآن، اهل بیت (ع) و انسانیت باشد. ما این قابلیت را داریم و با توکل بر خدا و تلاش مستمر، به سوی این هدف گام برخواهیم داشت.
چون بخش عمدهای از موفقیت محفل مدیون تلاش بیوقفه و خالصانه تیم اجرایی آن است. ما در پشت صحنه، با یک گروه حدوداً ۲۰۰ نفره از جوانان و نیروهای متعهد روبهرو هستیم که عشق به قرآن، انگیزه اصلی آنهاست. این عزیزان، از مراحل مختلف تولید برنامه، از شناسایی استعدادها در دورافتادهترین نقاط کشور و حتی خارج از ایران، تا هماهنگیهای لجستیکی، فنی، رسانهای و... همه و همه را بر عهده دارند.
آنها کسانی هستند که در سرما و گرما، در سختی سفر به روستاها و مناطق دورافتاده، با عشق و دغدغهمندی، به دنبال کشف و معرفی استعدادهای قرآنی میگردند. بارها شاهد بودهام که این عزیزان، با وجود خستگی زیاد و فشارهای کاری، با چه اشتیاقی جزئیات زندگی و پشت پرده هر یک از شرکتکنندگان را جمعآوری میکنند تا بتوانیم تصویری واقعی و تأثیرگذار از زندگی قرآنی را به مخاطب نشان دهیم.
گاهی این تلاشها آنقدر خالصانه است که خودشان هم تمایلی به دیده شدن ندارند. اما وظیفه ماست که قدردان زحماتشان باشیم و به سهم خود، گوشهای از این ایثار را به تصویر بکشیم. شاید بتوان در فصول آتی، بخشهای کوتاهی را به معرفی این عوامل پرتلاش اختصاص داد؛ افرادی که با خلاقیت، عشق و پشتکار خود، بستر این برنامه معنوی را فراهم میکنند. آنها با جان و دل کار میکنند و همین امر باعث شده تا محفل فضایی صمیمی، واقعی و سرشار از عشق داشته باشد.
این موضوع، یکی از ریشهایترین و مهمترین بحثها در فرهنگ قرآنی و سیره اهل بیت (ع) است. متأسفانه، گاهی در جامعه قرآنی، دچار سطحینگری میشویم و بزرگی را با ظواهر یا با صرف داشتن مقام و منصب اشتباه میگیریم. در حالی که سیره پیامبر اکرم (ص) و ائمه معصومین (ع)، به ویژه امیرالمؤمنین علی (ع)، سرشار از درسهای تواضع، فروتنی و خدمت بیمنت است.
حضرت علی (ع) که خود، نفس پیامبر (ص) و تجسم کامل قرآن بود، در اوج قدرت و عزت، نهایت تواضع را داشت. ایشان در نامهای به مالک اشتر، در مورد نحوه برخورد با مردم میفرمایند که اگر شب هنگام، کسی در بیابان از گرسنگی مرد، از آن رو که از قضاوت عادلانه تو ناامید بوده، بر تو گناهکار است. این عمق تواضع و مسئولیتپذیری، الگوی بیبدیلی است.
در مورد قاریان و فعالان قرآنی نیز همین اصل صادق است. ملاک اصلی نزد خداوند، تقواست، نه صرفاً داشتن صدای زیبا یا شهرت. بزرگی واقعی در این است که چقدر بتوانیم در راه قرآن خدمت کنیم، چقدر فروتن باشیم و چقدر خود را در پیشگاه کلام الهی، کوچک و نیازمند بدانیم. گاهی اوقات، همین که خود را در قالب یک کودک ببینیم و با همان سادگی و خلوص، به دنبال یادگیری و خدمت باشیم، نشانهی رشد معنوی ماست.
محفل تلاش میکند تا این فرهنگ را ترویج دهد. در برنامه، نه تنها به دنبال نمایش مهارتهای تلاوت و حفظ هستیم، بلکه به دنبال نمایش شخصیت، اخلاق و سبک زندگی قرآنی هستیم. وقتی میبینیم یک قاری برجسته، با همان فروتنی که در سیره بزرگان دیدهایم، در یک روستا با عشق و علاقه حاضر میشود و دل مردم را شاد میکند، این خود یک پیام عمیق و اثرگذار است. محفل میخواهد بگوید که خدمت به قرآن، در هر سطحی و با هر جایگاهی، ارزشمند است و این ارزش، در گرو تواضع و اخلاص است، نه در گرو خود بزرگبینی و کسب شهرت.
این ایده، قطعاً در حد یک ایده باقی نخواهد ماند. ما در حال بررسی و پیگیری جدی این موضوع هستیم. همانطور که گفتم، بازخوردهای جهانی برنامه، نشاندهنده پتانسیل عظیم آن است. برگزاری محفل در خارج از ایران، میتواند ابعاد مختلفی داشته باشد:
۱. نمایش وحدت اسلامی: با حضور قاریان و حافظان از کشورهای مختلف، میتوانیم نمادی از وحدت امت اسلامی حول محور قرآن باشیم. این خود، پیام بسیار قدرتمندی در دنیای امروز است.
۲. معرفی چهرههای قرآنی جهانی: بسیاری از استعدادهای درخشان قرآنی در کشورهای دیگر وجود دارند که شاید فرصت دیده شدن در سطح بینالمللی را نداشته باشند. محفل میتواند بستری برای معرفی این عزیزان باشد.
۳. تأثیرگذاری فرهنگی و نرم: نمایش زیباییهای قرآن و سیره اهل بیت (ع) به مخاطبان غیرمسلمان یا کسانی که شناخت کافی از اسلام ندارند، میتواند گامی مؤثر در جهت معرفی صحیح اسلام و مقابله با اسلامهراسی باشد.
برگزاری چنین رویدادهایی در خارج از کشور، با چالشهای خاص خود همراه خواهد بود. مسائل مربوط به لجستیک، هماهنگیهای سیاسی و فرهنگی، تأمین بودجه، انتخاب مکان مناسب، و حتی مسائل مربوط به دریافت مجوزها، همگی نیازمند برنامهریزی دقیق و همکاریهای بینالمللی است. همچنین، باید بتوانیم قالبی را طراحی کنیم که هم جذابیتهای محفل را حفظ کند و هم با فرهنگ و شرایط آن کشور خاص، همخوانی داشته باشد.
با این حال، گروه اجرایی محفل، با همان روحیه جهادی که در داخل کشور از خود نشان دادهاند، آماده مواجهه با این چالشها هستند. معتقدیم که پیام قرآن، پیام جهانی است و باید برای رساندن آن به سراسر دنیا، تلاش مضاعف کنیم. امیدواریم با حمایت نهادهای مرتبط، بتوانیم این رؤیا را به واقعیت تبدیل کنیم و محفل را به عنوان سفیر صلح و معنویت قرآن، در قلب جهان گسترش دهیم.
انتهای پیام