یک کارشناس دینی:
حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی برزگر، کارشناس دینی در گفت‌وگو با ایکنا از کرمانشاه با تبیین ماهیت ربا و پیامدهای مخرب آن در نظام اقتصادی، ربا را مصداق ظلم و جنگ با خداوند دانست و گفت: ربا در ساده‌ترین تعریف، مقدار اضافه‌ای است که فرد در ابتدای قرض شرط می‌کند هنگام پس‌گرفتن پول از بدهکار دریافت کند. یعنی کسی پولی به دیگری می‌دهد و از قبل شرط می‌کند که بیشتر از مبلغ پرداختی پس بگیرد، یا اگر بدهکار نتوانست سر موعد بدهی‌اش را بدهد، برای تمدید مهلت، مبلغی اضافه بپردازد. این شرط زیادت، همان رباست که در اسلام به‌شدت از آن نهی شده است.
وی در ادامه به تعریف رباخوار پرداخت و افزود: رباخوار کسی است که از نیاز دیگران سوءاستفاده می‌کند؛ به فرد نیازمند پول می‌دهد اما از قبل شرط می‌کند که بیشتر از آنچه داده پس بگیرد. این فرد بدون آنکه کار و تلاشی انجام دهد، از رنج و نیاز دیگران سود می‌برد و ثروتش را روزبه‌روز افزایش می‌دهد و فرد فقیر هم روزبه‌روز فقیرتر می‌شود.
برزگر با بیان اینکه ربا مختص پول نیست و در کالا نیز مصداق دارد، ادامه داد: ربا دو نوع است؛ ربای قرضی که در پول اتفاق می‌افتد و ربای معاملی که در کالا رخ می‌دهد. در کالاهای وزن‌کردنی و پیمانه‌ای مثل برنج، اگر دو کالای هم‌جنس مبادله شوند، باید وزن و پیمانه برابر باشد. به‌طور نمونه، زمانی که گفته می‌شود من یک کیلو برنج مرغوب ایرانی می‌دهم و در عوض سه کیلو برنج هندی می‌گیرم، این اضافه‌گیری از جنس هم‌جنس، همان رباست. هر دو طرف باید از نظر وزن و پیمانه مساوی باشند.
این کارشناس دینی درباره چرایی حرام بودن ربا تشریح کرد: اسلام ربا را حرام کرده چون مصداق روشن ظلم است. رباخواری، پولدار را بدون کار و زحمت پولدارتر می‌کند و فقیر را بدون آنکه سرمایه‌گذاری و کاری انجام داده باشد، فقیرتر. کسی که از روی نیاز قرض می‌گیرد، به‌جای آنکه فرصت پیدا کند روی پای خود بایستد، در چرخه‌ای گرفتار می‌شود که هر روز بدهی‌اش بیشتر می‌شود. خداوند در آیه ۳۹ سوره مبارکه «روم» می‌فرماید: «آنچه به‌عنوان ربا می‌دهید تا در اموال مردم افزایش یابد، نزد خدا افزایش نمی‌یابد» و در آیه ۲۷۸ سوره مبارکه «بقره» می‌فرماید: «آنچه از ربا باقی مانده رها کنید و اگر چنین نکنید، بدانید که به جنگ با خدا و رسولش برخاسته‌اید»؛ این آیات نشان می‌دهد ربا فقط یک خطای اقتصادی نیست، بلکه ایستادن در برابر اراده الهی است و اعلام جنگ با خداوند است.
برزگر در تبیین پیامدهای اقتصادی ربا گفت: مهم‌ترین ضرر ربا این است که سرمایه را از چرخه تولید و اشتغال خارج می‌کند. وقتی پول‌دارها بدانند بدون کار و زحمت می‌توانند از طریق ربا سود ببرند، دیگر انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری در تولید و ایجاد شغل نخواهند داشت. نتیجه این می‌شود که ثروت در دست عده‌ای محدود انباشته می‌شود و شکاف طبقاتی روزبه‌روز عمیق‌تر می‌شود. اسلام اما می‌گوید اگر به کسی که نیاز دارد پول قرض دادید، به او مهلت دهید تا زمانی که توان پرداخت پیدا کند و حتی اگر توانستید، اصل پول را هم بر او ببخشید؛ در برابر نگاه ربوی که به‌جای مهلت دادن، فشار می‌آورد و با تمدید مهلت، مبلغ بیشتری طلب می‌کند.
وی درباره نظام بانکداری ربوی نیز تصریح کرد: بانک‌ها در ابتدا صرافی‌هایی بودند که یهودیان راه انداختند و بعدها به شکل بانک درآمدند. امروز در کشور ما نیز متأسفانه بخش مهمی از نظام بانکی بر پایه جذب سرمایه مردم با وعده سود و پرداخت وام با بهره استوار است. هزاران میلیارد تومان از سرمایه مردم در بانک‌ها سپرده‌گذاری شده است؛ سرمایه‌ای که به‌جای آنکه صرف تولید، اشتغال‌زایی و... شود، بانک‌ها از آن برای پرداخت وام و دریافت اضافه استفاده می‌کنند و صرف مگامال‌سازی و بنگاه‌داری شده است. همان کاری که رهبر شهید انقلاب به‌شدت مخالف آن بودند و فرمودند: «بانک‌ها غلط می‌کنند با پول مردم بنگاه‌داری کنند.»
برزگر با تأکید بر لزوم ساماندهی هرچه سریع‌تر نظام بانکی کشور تأکید کرد: تا زمانی که نظام بانکداری ربوی اصلاح نشود، امید به بهبود وضعیت اقتصادی و رسیدن به عدالت اجتماعی امکان‌پذیر نیست. ربا ثروت را در دست عده‌ای محدود نگه می‌دارد و اکثریت جامعه را تحت فشار قرار می‌دهد. اگر به‌دنبال اقتصاد سالم، تولید و اشتغال هستیم، باید ساختار ربوی را از نظام بانکی حذف و به سمت الگوهای اسلامی و عادلانه حرکت کنیم.
انتهای پیام