به قلم علیاحمد پناهی، دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
جامعه انسانی پیکری زنده، همتنیده و معناگون است که از تاروپود عواطف، اندیشهها و غایتهای متعالی شکل یافته است. این ساحت مقدس، هرگاه با استحکام پیوندهای اصیل و درخشش ارزشهای الهی همراه شود، به پویایی و سلامت خویش دوام میبخشد.
در این میان، آموزهها و هنجارهای اسلامی نه قیدوبندهای صوری، هندسه کمالآفرین وجود آدمی و نقشه راه حیات طیبهاند. پاسداشت این هنجارها حراست از هویت، عقلانیت و کرامتی است که خداوند در نهاد انسان به ودیعت نهاده است.
برای تحقق محیطی ایمن، سالم و پیراسته از هرگونه ناهنجاری، التفات بنیادین به محورهایی ضروری است. نخست، نهاد خانواده بهعنوان کانون مهرورزی و دژ فطرت است.
خانواده در اندیشه اسلامی، نخستین محراب تربیت و امنترین پناهگاه شکوفایی معنوی و عاطفی است. آرامش و سکونی که قرآن کریم بر آن تأکید دارد، جز در پرتو تعهد، حیا، انصاف و مدارا معنا نمییابد. هنجارهای اسلامی در حریم خانواده، چراغهای فروزانی هستند که راه عبور از خودخواهی به دیگرخواهی و از غریزه به محبت ناب را روشن میکنند. زمانی که والدین با مهرورزی مسئولانه، عفاف، صداقت و توکل را در سیره خویش عینیت بخشند، فرزندان نه در فضای نصیحتهای خشک بلکه در متن تجربهای عینی و زیسته از فضیلت، بالیده میشوند و بلوغ عاطفی و معنوی را در جان خویش نظارهگر میشوند.
دوم؛ جامعه بهعنوان امتداد فضیلتهای خانوادگی و بستر مسئولیت همگانی است. جامعه، جز بازتاب آنچه در درون خانهها میگذرد نیست و در عین حال، فضایی عمومی است که سلامت آن، بیواسطه بر روان و جان همگان تأثیر میگذارد.
ترویج هنجارهایی همچون عفت عمومی، انصاف در تعاملات، خیرخواهی و امر به معروف، فریضهای گسترده و مسئولیتی همپایگان است. انسان مؤمن در برابر فرسایش بنیادهای اخلاقی و سیطره پوچی و بیمعنایی، هرگز بیتفاوت نمیماند، چراکه آسیب به حصار فضیلت عمومی، امنترین خلوتهای فردی و خانوادگی را نشانه میگیرد.
سوم؛ عقلانیت، حیا و تابآوری در تلاطم تجددزدگی است. امروز که جریانهای مادیگرا و فرهنگ مصرفزده، اصالت معنا، قداست پیوندهای زناشویی و طهارت فردی را آماج قرار دادهاند، اهتمام همگانی به ترویج هنجارهای اسلامی، ضرورتی تمدنی و هویتی است.
ارزشهایی، چون حیا و وقار، نه دیوارهای محدودکننده، بلکه حریمهایی امن برای شکوفایی گوهر انسانیت در برابر ابتذال و تقلیلگرایی مادی هستند. این هنجارها سرچشمه آرامش روانی، انسجام اجتماعی و تابآوری فرهنگی در برابر تکانهها و بحرانهای سهمگین روزگارند.
ترویج هنجارهای اسلامی در پیکره خانواده و بافت جامعه، نیازمند زبانی آمیخته با خردورزی، مهربانی و عمل صادق است. بر عالمان، مربیان، والدین، شهروندان و تمامی اندیشهورزان است که با بازخوانی ژرف این فضیلتها و انطباق آن با نیازهای بنیادین نسل جوان، شیرینی زیست مؤمنانه را آشکار کنند تا جامعه در پرتو این انوار قدسی، بهسوی طهارت، پایداری و رستگاری حقیقی گام بردارد.
انتهای پیام