به گزارش ایکنا، مرکز تمدن اسلامی تاشکند به عنوان بزرگ‌ترین موزه تمدن اسلامی در جهان، میزبان روایتی حماسی از هنر مینیاتور است؛ هنری که در امتداد جاده ابریشم شکوفا شد و فرهنگ‌ها را از پارس تا هند و از آسیای مرکزی تا امپراتوری عثمانی به هم پیوند داد.
وبگاه هنگ‌کنگی «استاندارد» نوشته، نقاشی مینیاتور هرگز محدود به مرزها نبود و قرن‌ها به‌عنوان زبانی بصری مشترک در میان نخبگان سرزمین‌های امروزی ایران، عراق، سوریه، افغانستان، ترکیه، ازبکستان، تاجیکستان و شمال هند رواج داشت.
تیموریان این هنر را به اوج رساندند و با درهم‌آمیختن فرهنگ‌ها در جاده ابریشم، سبک‌های هنری نیز با یکدیگر ترکیب شدند. بخارا در ازبکستان سبکی غنایی و آرام پرورش داد که بعدها با بابُر به جنوب رفت و زمینه شکوفایی باشکوه هنر مینیاتور گورکانی در اگرا و دهلی را فراهم کرد.
در مرکز تمدن اسلامی، نسخه‌ای صدبرابر بزرگ‌شده از یک مینیاتور منحصربه‌فرد قرن شانزدهمی اثر «میرسید علی» به نمایش گذاشته شده که تبار فرمانروایان تیموری و وارثان گورکانی آنان یعنی همایون، اکبر و جهانگیر را در برابر آسمانی طلایی به تصویر می‌کشد. این بازسازی خیره‌کننده، که توسط تیمی از هنرمندان خلق شده، نشان می‌دهد این سنت هنوز زنده و پویاست.
در فاصله کوتاهی از این مرکز، موزه مینیاتور شرقی به نام «کمال‌الدین بهزاد» قرار دارد. هرچند در این موزه نسخه‌هایی از شاهکارهای قرون وسطی هرات و تبریز نگهداری می‌شود که اصل آن‌ها اکنون در استانبول و مجموعه‌های اروپایی است، اما گنج واقعی این موزه جای دیگری است: مینیاتورهای مدرن ازبکی که نشان می‌دهند این سنت هنری دیرینه «بسیار زنده» است.
کمال‌الدین بهزاد، معروف به «رافائل شرق» که در قرن پانزدهم در هرات با معرفی طبیعت‌گرایی و صحنه‌های روزمره انقلابی در این هنر ایجاد کرد، همچنان تأثیری زنده بر هنرمندان امروز دارد. در این موزه، برخی هنرمندان همان سنت معنوی تصوف را در مینیاتورهای بخارا دنبال می‌کنند و برخی دیگر به مضامین مدرن هویت و تغییرات اجتماعی می‌پردازند.
یکی از جلوه‌های شاخص این آثار، تأثیر «چین‌گرایی» است؛ اژدهاهای چینی که قهرمانان پارسی را در بر می‌گیرند، ققنوس‌هایی که در آسمان اسلامی اوج می‌گیرند و ابرهایی که گویی از منظره‌های دوره سونگ برداشته شده‌اند. این‌ها بازتابی از تبادل فرهنگی‌ای است که میان قرن‌های سیزدهم تا پانزدهم در جاده ابریشم شدت گرفت.
مرکز تمدن اسلامی حماسه این هنر یعنی امپراتوری‌ها و نسخه‌های خطی را به نمایش می‌گذارد و موزه مینیاتور شرقی جزئیات ظریف، تبادلات فرهنگی و داستان‌های فردی را به علاقمندان هدیه می‌کند. در کنار هم، این دو مجموعه سفر کامل و غنی هنری را آشکار می‌کنند که همچنان در طول قرن‌ها، از تالارهای بزرگ تاریخ تا بوم‌های شخصی هنرمندان معاصر، سخن می‌گوید.
انتهای پیاممطالب مرتبط
