مدتی است تحولات اخیر یمن و پررنگ‌تر شدن عرصه تقابل میان دو جبهه حق و باطل، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. ایستادگی و مقاومت مردم یمن در این میدان و آنچه درباره «قیام یمانی» به‌عنوان یکی از نشانه‌های ظهور امام زمان(عج) در روایات نقل شده، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا می‌توان میان تحولات امروز یمن و آنچه در روایات درباره قیام یمانی آمده است، ارتباطی برقرار کرد؟
توجه به این مسئله، ذهن بسیاری از شیعیان و ارادتمندان حضرت مهدی(عج) را به خود مشغول کرده است. خبرنگار ایکنا از همدان، به منظور بررسی این موضوع با حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا یوسفی راستگو پژوهشگر حوزه مهدویت گفت‌وگویی کرده است که مشروح آن را در زیر می‌خوانیم:
ایکنا _ در روایات مهدوی، یمن چه جایگاهی در تحولات پیش از ظهور دارد و چه نقشی برای این سرزمین در زمینه‌سازی ظهور بیان شده است؟
براساس روایات اسلامی، یمن و شخصیتی به نام «یمانی» نقشی کلیدی و حتمی در زمینه‌سازی برای ظهور امام زمان(عج) دارند.
براساس روایات، سرزمین یمن یکی از پنج منطقه مهم و تأثیرگذار در تحولات پیش از ظهور است. این مناطق شامل شامات، عراق، عربستان، ایران و یمن می‌شوند که هم در تاریخ پیش از ظهور و هم در زمان قیام امام زمان(عج) و تأسیس حکومت صالحان نقش‌آفرین خواهند بود.
روایات متعددی از اهل بیت(ع) به یک انقلاب اسلامی و زمینه‌ساز در کشور یمن اشاره دارند. برخی از این روایات، این انقلاب را «حتمی» دانسته و آن را در زمان ظهور، «هدایت‌بخش‌ترین درخشش» به‌طور مطلق معرفی کرده‌اند.
ایکنا _ در روایات از شخصیتی با عنوان «یمانی» سخن گفته شده است؛ این شخصیت چه جایگاهی در تحولات پیش از ظهور دارد و مهم‌ترین ویژگی‌هایی که برای او بیان شده، چیست؟
«یمانی» لقب فردی است که براساس روایات، پیش از ظهور امام زمان(عج) قیام و مردم را به‌سوی آن حضرت دعوت می‌کند. در روایات شیعه، نام اصلی او ذکر نشده، اما او را از نسل امام حسین(ع) و یا از نوادگان زید بن علی دانسته‌اند.
قیام او از شهر صنعا، پایتخت یمن، آغاز می‌شود همچنین قیام یمانی همزمان با خروج سفیانی در شام و سید خراسانی در ایران رخ می‌دهد. براساس روایات، این سه قیام در یک سال و یک ماه و یک روز اتفاق می‌افتند. این رویداد در ماه رجب رخ داده و ظهور امام زمان(عج) شش ماه بعد و در ماه محرم خواهد بود.
جنبش او به عنوان «پرچم هدایت» معرفی شده است. در روایتی از امام باقر(ع) آمده است که در میان پرچم‌ها، هیچ پرچمی به اندازه پرچم یمانی بر حق نیست، چراکه مردم را به تبعیت از امامشان دعوت می‌کند.
از جمله ویژگی‌های شخصیتی یمانی این عنوان شده که او فردی فضیلت‌گرا و ارزش‌محور است و از قدرت خود سوءاستفاده نمی‌کند. همچنین در روایتی از پیامبر(ص) از او با عنوان «منصور» (یاری‌شده) یاد شده است. او به همراه لشکریانش که پرچم‌های سبز دارند، به یاری امام زمان(عج) خواهند شتافت.
بنابراین، مهم‌ترین نقش یمن در روایات ظهور، مربوط به قیام «یمانی» است. رسالت اصلی یمانی، دعوت مردم به‌سوی امام زمان(عج) است. به همین دلیل، روایات پرچم او را «هدایت‌گرترین پرچم‌ها» معرفی کرده‌اند، چراکه به حق دعوت می‌کند.
ایکنا _ با توجه به تحولات و مقاومت مردم یمن در سال‌های اخیر، آیا می‌توان میان این رخدادها و آنچه در روایات درباره نقش یمن و قیام یمانی آمده است، ارتباطی برقرار کرد؟
علاوه بر شخص یمانی، خود سرزمین یمن و مردم آن نیز در این دوره نقشی فعال دارند. براساس روایات، یمانی حدود شش ماه پیش از ظهور امام، حکومت یمن را به‌دست می‌گیرد و این حکومت، مقدمه‌ای برای ظهور و حکومت جهانی امام مهدی(عج) خواهد بود.
یمانی دارای لشکری مسلح است که در مقابل سفیانی قرار می‌گیرد. این لشکر به فرماندهی فردی به نام حسین یا حسن است که به یاری امام می‌شتابد.
روایات حاکی از آن است که نیروهای یمنی در فتوحات نهایی به سمت قدس، عکا و اریحا نقش دارند و در کنار سایر یاران امام می‌جنگند.
برخی روایات اشاره دارند که پس از امام مهدی(عج)، فرمانروایی از اهل یمن (قحطان) خواهد بود که در دین‌داری شبیه به امام است. البته این مسئله بسیار مهم است که بین «زمینه‌سازی» و «تحقق کامل نشانه‌های ظهور» تفاوت قائل شویم.
بسیاری از تحلیل‌ها، مقاومت مردمی یمن در برابر استکبار جهانی را بخشی از «فرهنگ مقاومت» و در راستای زمینه‌سازی برای ظهور می‌دانند. از این منظر، یمن به‌عنوان یکی از سنگرهای مقاومت اسلامی، در حال ایفای نقشی مهم در معادلات جهانی است که می‌تواند به تحقق وعده‌های الهی نزدیک‌تر شود.
با این حال، صرفاً با مشاهده هر رویداد سیاسی یا نظامی در یمن، نمی‌توان آن را «قیام یمانی» موعود دانست. همان‌طور که کارشناسان تأکید کرده‌اند، شخص یمانی باید خود را با همین عنوان به دنیا معرفی کند تا به‌عنوان یک نشانه حتمی ظهور شناخته شود.
هیچ‌کس نمی‌تواند زمان دقیق ظهور را تعیین کند. تمام کسانی که زمانی را برای ظهور مشخص می‌کنند، دروغگو هستند. وظیفه ما در عصر غیبت، شناخت نشانه‌ها، آمادگی و زمینه‌سازی است، نه تعیین تاریخ.
روایات مربوط به نقش یمن در منابع متعدد شیعه و اهل سنت آمده است. در برخی منابع مانند «عصر الظهور» و «غیبت نعمانی»، احادیثی با سند صحیح نقل شده که بر حتمی بودن قیام یمانی و نقش یاری‌کننده او تأکید دارند.
بنابراین، یمن در روایات آخرالزمانی جایگاهی ویژه دارد و قیام «یمانی» یکی از نشانه‌های حتمی ظهور امام زمان(عج) است. این قیام از صنعا آغاز شده، همزمان با خروج سفیانی و سید خراسانی است و هدف اصلی آن، دعوت مردم به‌سوی امام عصر(عج) است. اتفاقات کنونی یمن را می‌توان در چارچوب کلی زمینه‌سازی و مقاومت در برابر نظام سلطه تحلیل کرد، اما نباید آن را با قیام اصلی یمانی موعود اشتباه گرفت. شناخت نشانه‌ها برای آمادگی لازم است، اما تعیین زمان ظهور تنها در اختیار خداوند است.
انتهای پیاممطالب مرتبط
