حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید روح‌الله هاشمی، امام جمعه سودجان، در گفت‌وگو با ایکنا از چهارمحال‌وبختیاری، با اشاره به جایگاه رفیع اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع)، به‌ویژه حضرت صدیقه کبری، فاطمه زهرا(س)، اظهار کرد: حضرت زهرا(س) اسوه‌ای تمام‌عیار در مکارم اخلاق، تدبیر در خانواده و مسئولیت‌پذیری اجتماعی هستند و بررسی سیره ایشان می‌تواند راهگشای بسیاری از مسائل اخلاقی و اجتماعی جامعه امروز باشد.
وی با بیان اینکه خانواده نخستین بستر انتقال ارزش‌های اخلاقی به نسل آینده است، افزود: تجلی ارزش‌های متعالی در زندگی حضرت زهرا(س)، از جمله احترام متقابل به همسر، وفای به عهد و گذشت، موجب زنده نگه‌داشتن فضیلت‌های اخلاقی در محیط خانه می‌شد، این ارزش‌ها در خانواده فاطمی صرفاً در حد شعار باقی نماند، بلکه در بستر زندگی روزمره به رفتارهایی عینی تبدیل شد که فرزندان نیز با مشاهده آن‌ها، صداقت و امانت‌داری را به‌عنوان وظیفه‌ای الهی و اخلاقی می‌آموختند، فرزندی که در چنین محیطی پرورش پیدا می‌کند، می‌تواند ارزش‌های اخلاقی را از فضای خانه به جامعه منتقل کند و به سفیر اخلاق در روابط اجتماعی تبدیل شود. نتیجه این فرآیند، افزایش اعتماد عمومی و شکل‌گیری سرمایه اجتماعی از درون نهاد خانواده است.
مواسات باید در رفتار روزمره خانواده تمرین شود
هاشمی در ادامه با اشاره به نقش تربیت خانوادگی در تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و فرهنگ مواسات، بیان کرد: در سیره حضرت زهرا(س)، توجه به نیازمندان نشان می‌دهد که نگاه خانواده نباید صرفاً به اعضای خود محدود باشد، بلکه باید نسبت به رنج‌ها و نیازهای دیگران نیز احساس مسئولیت کند.
امام جمعه سودجان با اشاره به ماجرای ایثار خانواده حضرت زهرا(س) و اطعام نیازمندان در روزهای روزه‌داری، گفت: این الگو به ما می‌آموزد که مواسات و دستگیری از نیازمندان باید از مرحله توصیه و سخن فراتر برود و در رفتار عملی اعضای خانواده نمود پیدا کند، والدین می‌توانند با مشارکت دادن فرزندان در فعالیت‌های خیرخواهانه، کمک به مستمندان و حمایت از افراد نیازمند، فرهنگ ایثار و نیکوکاری را در وجود آنان نهادینه کنند، چنین تجربه‌هایی به شکل‌گیری هویتی مسئولیت‌پذیر در فرزندان کمک می‌کند و زمینه حضور مؤثر آنان در فعالیت‌های اجتماعی را فراهم می‌سازد.
وی با اشاره به افزایش بی‌تفاوتی‌های اجتماعی و ضرورت تقویت اعتماد عمومی، اظهار کرد: بخشی از مشکلات مربوط به کاهش اعتماد اجتماعی را باید در تضعیف اخلاق و کمر‌نگ شدن ارزش‌های بنیادین در نهادهایی مانند خانواده جست‌وجو کرد، سیره حضرت زهرا(س) با تأکید بر انصاف، امانت‌داری، خیرخواهی، رعایت حقوق دیگران و توجه به همسایگان، الگویی برای بازسازی روابط اجتماعی و تقویت همبستگی در جامعه ارائه می‌دهد.
هاشمی با تأکید بر اهمیت توجه به همسایگان افزود: در آموزه‌های دینی، همسایه‌داری و خیرخواهی نسبت به دیگران جایگاه ویژه‌ای دارد، این آموزه‌ها به ما یادآوری می‌کند که مسئولیت اخلاقی انسان تنها به خانواده و نزدیکان محدود نمی‌شود، بلکه باید در ارتباط با همسایگان و سایر اعضای جامعه نیز نمود داشته باشد، هنگامی که اعضای خانواده حقوق یکدیگر را رعایت کنند، در روابط اجتماعی امانت‌دار باشند و خیرخواهی را در رفتار خود نشان دهند، روحیه نوع دوستی تقویت می‌شود و زمینه گسترش همبستگی اجتماعی فراهم می‌آید.
ساده‌زیستی فاطمی راهکاری برای کاهش چشم‌وهم‌چشمی است
امام جمعه سودجان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش ساده‌زیستی و مدارا در کاهش تنش‌های خانوادگی و اجتماعی، گفت: زندگی ساده و بی‌تکلف حضرت زهرا(س) در کنار امیرالمؤمنین علی(ع)، الگویی ارزشمند در زمینه مدیریت اقتصادی خانواده، قناعت و پرهیز از تجمل‌گرایی است، در شرایطی که فشارهای اقتصادی بر خانواده‌ها افزایش یافته، بازخوانی سبک زندگی اهل‌بیت(ع)، به‌ویژه حضرت زهرا(س)، می‌تواند به اصلاح نگرش‌ها و کاهش توقعات غیرواقع‌بینانه کمک کند.
وی تأکید کرد: دوری از اسراف، قناعت و مدارا در زندگی مشترک، از عواملی است که می‌تواند از شکل‌گیری چشم و هم‌چشمی و تنش‌های ناشی از مقایسه‌های نادرست جلوگیری کند، خانواده‌ها باید به‌جای گرفتارشدن در رقابت‌های تجملاتی، بر تقویت محبت، تفاهم و آرامش در زندگی تمرکز کنند.
هاشمی با اشاره به توجه حضرت زهرا(س) به زندگی مشترک و رضایت همسر، بیان کرد: سیره ایشان می‌تواند برای بانوان و خانواده‌های امروز الهام‌بخش باشد؛ البته این الگو باید در کنار احترام متقابل، مسئولیت‌پذیری دوطرفه و رعایت حقوق اعضای خانواده مورد توجه قرار گیرد، آموزه‌های اخلاقی زمانی اثرگذار خواهند بود که به مهارت‌های رفتاری تبدیل شوند، احترام متقابل، گفت‌وگوی سازنده، گذشت و ایثار، ارزش‌هایی هستند که باید در محیط خانواده تمرین شوند تا در موقعیت‌های مختلف زندگی به رفتارهای پایدار تبدیل شوند.
امام جمعه سودجان ادامه داد: خانواده‌ای که اعضای آن گفت‌وگوی محترمانه، مدیریت هیجان‌ها، کنترل خشم و پرهیز از واکنش‌های شتاب‌زده را می‌آموزند، در حقیقت به کارگاهی برای پرورش انسان‌های مسئولیت‌پذیر تبدیل شده است، فردی که در خانواده شیوه حل اختلاف، گذشت و مدارا را آموخته باشد، می‌تواند این مهارت‌ها را به محیط کار، مدرسه و روابط اجتماعی خود نیز منتقل کند و در نتیجه، زمینه کاهش درگیری‌های شغلی، تنش‌های خیابانی و برخی جلوه‌های خشونت اجتماعی فراهم می‌شود.
خانواده‌ها در برابر چالش‌های تربیتی فضای مجازی مسئول‌اند
وی تأکید کرد: تربیت اخلاقی نباید به انتقال مفاهیم و توصیه‌های نظری محدود بماند، بلکه باید به تجربه‌ای مستمر در زندگی خانوادگی تبدیل شود تا افراد بتوانند در موقعیت‌های واقعی، آموخته‌های خود را به کار بگیرند.
هاشمی با اشاره به چالش‌های تربیت اخلاقی در عصر گسترش شبکه‌های اجتماعی، بر ضرورت تقویت بصیرت و بازگشت خانواده‌ها به نقش تربیتی خود تأکید کرد و گفت: خانواده‌ها برای انتقال ارزش‌های اخلاقی به نسل جدید، باید از آموزش صرفاً نظری فراتر بروند و زمینه تجربه عملی مسئولیت‌پذیری، دستگیری از نیازمندان و مشارکت در فعالیت‌های خیرخواهانه را برای فرزندان فراهم کنند، تقویت فرهنگ کمک داوطلبانه، توجه به نیازهای دیگران و پرورش روحیه مسئولیت‌پذیری، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به احیای سرمایه اخلاقی جامعه کمک کند.
امام جمعه سودجان در پایان خاطرنشان کرد: سیره حضرت فاطمه زهرا(س) تنها الگویی برای زندگی فردی و خانوادگی نیست، بلکه می‌تواند مبنایی برای اصلاح روابط اجتماعی و تقویت اعتماد عمومی باشد، هر اندازه ارزش‌هایی مانند صداقت، انصاف، مواسات و احترام به حقوق دیگران در خانواده‌ها عمیق‌تر نهادینه شود، امکان انتقال این ارزش‌ها به جامعه و کاهش بی‌تفاوتی‌های اجتماعی نیز بیشتر خواهد شد.
انتهای پیام
