زیست امروز در آینه سیره فاطمی/ ۶
حجت‌الاسلام والمسلمین سعید صلح‌میرزایی، استاد حوزه علمیه و عضو مجلس خبرگان رهبری در گفت‌وگو با ایکنا از قم در پاسخ به اینکه حیا چه جایگاهی در سیره حضرت زهرا(س) داشت و در چه ابعادی از زندگی فردی و اجتماعی ایشان جلوه می‌یافت، اظهار کرد: امام خمینی(ره) می‌فرماید امثال ما از توصیف صفات حضرت زهرا(س) عاجزند. آن‌قدر مقام ایشان بالاست که امام زمان(عج) فرمودند: «وَفِي ابْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ لِي أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ؛ برای من دختر رسول خدا(ص) الگویی نیکوست.»
بیشتر بخوانید:
- حضرت زهرا(س)؛ آینه تمام‌قد پیامبر(ص) در منابع اهل سنت
- کوثر در نگاه مفسران شیعه؛ از خیر کثیر تا تداوم نسل پیامبر اکرم(ص)
- جهاد تبیین فاطمی؛ روشنگری در برابر غبار فتنه
- تحلیل مقاومت حضرت فاطمه(س) در برابر ستم
- احسان کریمانه؛ درس قرآن و مکتب فاطمی
وی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های حضرت، حیای ایشان است. حضرت زهرا(س) بانویی باحیاست و یکی از تفاوت‌های جدی سبک زندگی اسلامی و مؤمنانه، رعایت حیا است. در روایات آمده: «لا دینَ لِمَن لا حَیاءَ لَهُ؛ هر کس حیا ندارد دین ندارد.»
این استاد حوزه علمیه افزود: یکی از مرتبه‌های حیا در مقابل خداوند است. انسان باید در محضر خدا حیا کند. اهل بیت(ع) هنگام آماده شدن برای نماز بدنشان به لرزش می‌افتاد و می‌فرمودند: «نمی‌دانی من به محضر چه بزرگی می‌روم.»
صلح‌میرزایی با بیان اینکه حیا شاخصه‌های اصلی سبک زندگی مؤمنانه حضرت زهرا(س) بود، گفت: حضرت زهرا(س) آن‌قدر در محضر خدا حیا داشت که نه تنها هیچ حرامی را انجام نمی‌داد و به ترک هیچ واجبی فکر نمی‌کرد، بلکه هیچ مستحبی را رها نمی‌کرد. آن‌قدر در سجاده می‌ایستاد که پاهایش ورم می‌کرد؛ طولانی‌ترین نمازهای مستحبی هم در برابر عبادت ایشان کوتاه است. حضرت ساعاتی طولانی غرق در فهم محضر خدا بود.
وی با بیان اینکه مرتبه دوم حیا، حیا در برابر اهل بیت(ع) است، ابراز کرد: قرآن در آیه ۱۰۵ سوره مبارکه «توبه» می‌فرماید: «وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ؛ و بگو عمل کنید یقیناً خدا و پیامبرش و مؤمنان اعمال شما را می‌بینند.» نامه اعمال شیعیان به دست امام زمان(عج) می‌رسد و ایشان پرونده اعمال را می‌بیند؛ وقتی کار خوبی می‌بینیم دلش شاد می‌شود و وقتی گناهی می‌بیند ناراحت می‌شود. امان از لحظه غفلت که امام زمان شاهد است.
عضو مجلس خبرگان رهبری گفت: متأسفانه امروز گوشی‌ها سبب شده که فاصله ما تا گناه به زیر ده ثانیه برسد. مؤمن واقعی وقتی می‌خواهد حرامی انجام دهد یا واجبی را ترک کند، به یاد می‌آورد که امام زمان(عج) او را می‌بیند و حیا می‌کند؛ چرا که حضرت مهدی(عج) نیز ناظر اعمال ماست.
صلح‌میرزایی با بیان اینکه مرتبه سوم حیا، حیا میان جمع است، ابراز کرد: این حیا چند شاخه دارد نخست حیا در سخن گفتن است. بزرگان ما مانند آیت‌الله بهجت، امام، رهبر انقلاب، آیت‌الله مصباح و دیگر بزرگان اخلاق، نزاکت در گفتار را رعایت می‌کنند.
وی اضافه کرد: متأسفانه گاهی هرچه جمع‌هایمان رفاقتی‌تر می‌شود، گفتن کلمات زشت و جوک‌های بی‌ادبانه برایمان عادی‌تر می‌شود. قرآن کریم برخی امور زشت را در پنج لایه از حیا پنهان می‌کند و حتی یک کلمه زشت در قرآن یافت نمی‌شود. در روایات اهل بیت(ع) هم یک کلمه زشت نیست؛ زیرا مجالس اهل بیت(ع) شادترین مجالس بود. در کامل‌الزیارات آمده کسی که در دنیا مجلس مؤدبانه اهل بیت(ع) تشکیل دهد، در آخرت مهمان علی(ع) خواهد بود.
استاد حوزه علمیه بیان کرد: امام صادق(ع) با دوست صمیمی چندین ساله‌اش که به غلامش ناسزا گفت، تا آخر عمر صحبت نکرد. اهل بیت(ع) نه تنها حرف زشت نمی‌زدند، بلکه در مقابل حرف زشت هم زشت جواب نمی‌دادند. بزرگ‌ترین توهین‌ها در روز عاشورا به اباعبدالله(ع) شد، اما حضرت مثل خودشان جواب نداد.
وی ادامه داد: زندانبانان امام کاظم(ع) توهین می‌کردند و حضرت با ادب برخورد می‌کرد؛ به همین دلیل هر چند وقت زندانبان را عوض می‌کردند. یکی از جاهایی که زبانمان آلوده می‌شود هنگام عصبانیت است؛ عادت کرده‌ایم همه نفرت و خشممان را با زبان خالی کنیم. ما شیعه اهل بیتیم و اهل بیت(ع) با حیا و مؤدب بودند.
صلح‌میرزایی در پاسخ به اینکه حیا در نگاه کردن چگونه اتفاق می‌افتد، گفت: حیا در نگاه کردن نیز ضروری است. قرآن در آیه ۳۱ سوره مبارکه «نور» می‌فرماید: «وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ؛ و به زنان با ايمان بگو ديدگان خود را [از هر نامحرمى] فرو بندند و پاكدامنى ورزند و زيورهاى خود را آشكار نگردانند.» شهدای ما حتی به نامحرمی که حجاب کامل داشت نگاه نمی‌کردند، چه برسد به نامحرمی که حجابش ناقص است.
وی تصریح کرد: حیا در نگاه مقدمه بسیاری از گناهان است. فرهنگ غربی هم ادبیات گفتاری و هم نگاه ما را هدف گرفته است. فیلم‌های غربی، بی‌حیایی در نگاه و گفتار را عادی‌سازی می‌کنند. متأسفانه فرزندان از همان کودکی به دیدن تصاویر زشت عادت می‌کنند. تلویزیون ما کارتون‌های دوبله‌شده را سانسور می‌کند، اما غربی‌ها دنبال عادی‌سازی هستند.
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه در روایات از نگاه حرام نهی شده، چون حسرت را برمی‌انگیزد و شیطان ورود پیدا می‌کند، ابراز کرد: کسی که صحنه حرامی ببیند و نگاهش را برگرداند، حسنات و برکات برایش نوشته می‌شود. بسیاری از فسادها با یک نگاه شروع می‌شود. برخی می‌گویند مردم را آزاد بگذارید تا چشم و دل سیر شوند؛ اما در آمریکا و انگلیس و فرانسه بالاترین تعرض‌ها به نوامیس اتفاق می‌افتد و چشم و دلشان سیر نیست، چون بنا نیست با گناه سیر شود.
صلح‌میرزایی ادامه داد: از مصادیق حیا در نگاه، نگاه محترمانه به بزرگ‌ترهاست. امام صادق(ع) فرمودند: «اگر پدر و مادری به فرزندشان ظلم کنند و فرزند هیچ کاری نکند جز نگاه خشمگین به آن‌ها، نمازش قبول نمی‌شود.» جلوی پدر و مادر هم نگاه باید با حیا باشد. امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: «وقتی به کسی بیشتر محبت داریم، آداب را پیش او بیشتر رعایت می‌کنیم نه اینکه بدترین لباس و رفتار را پیش رفقا داشته باشیم و بهترین را پیش غریبه‌ها.»
وی با بیان اینکه سومین مورد حیا، حیا در پوشش است، تصریح کرد: پوشش یک شیعه فاطمی باید آراسته و با حیا باشد. حجاب در سیره حضرت زهرا(س)، تجلی‌بخش کرامت زن، شخصیت والا و مقاومت در برابر فرهنگ‌های منحط است و این نگاه ژرف، حجاب را به نمادی از هویت‌آفرینی و پاسداری از ارزش‌های ناب تبدیل می‌کند.
انتهای پیاممطالب مرتبط
