حجت‌الاسلام رستمی:
به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی رستمی، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، در گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه خبر که به مناسبت انتشار پاسخ مقام معظم رهبری به نامه جمعی از دانشجویان کشور برگزار شد، به تبیین پیشینه ارتباط رهبر شهید انقلاب اسلامی با جامعه دانشگاهی، ابعاد پاسخ اخیر رهبر معظم انقلاب به دانشجویان و مسئولیت دانشگاه‌ها در مسیر پیشرفت کشور پرداخت.
رستمی با اشاره به ارتباط صمیمی دانشجویان با رهبر شهید انقلاب اسلامی اظهار کرد: یکی از شیرین‌ترین لحظات ارتباط دانشجویان با رهبری، هم در دوره امام شهید و هم در شرایط امروز، فرصت گفت‌وگو و تعامل میان امام جامعه و دانشجویان است. دانشگاهیان در طول نزدیک به ۳۷ سال رهبری ایشان، از بیشترین فرصت‌های دیدار و گفت‌وگو با رهبر شهید انقلاب برخوردار بودند.
وی ادامه داد: در میان اقشار و طیف‌های مختلف جامعه که هر یک نقش مهم و راهبردی در فضای کشور دارند، جریان علمی کشور از بیشترین فرصت‌ها برای گفت‌وگو برخوردار بود. دیدارهای دانشجویی، نشست‌های نخبگانی، دیدار با هیئت‌های دانشجویی و استادان دانشگاه و همچنین سفرهای استانی رهبر شهید انقلاب و حضور ایشان در دانشگاه‌های مختلف، زمینه ارتباط مستمر با جامعه دانشگاهی را فراهم می‌کرد. تقریباً بیشتر دانشگاه‌های بزرگ تهران نیز در دوره رهبری ایشان میزبانشان بودند. این ارتباط، فضای ویژه‌ای از تعلق خاطر، صمیمیت و محبت میان دانشجویان و امامشان ایجاد کرده بود. دانشجویان در محضر ایشان با صراحت سخن می‌گفتند، نقدهای صریح و بی‌تعارف خود را مطرح می‌کردند و مطالباتشان را بیان می‌کردند. رهبر شهید انقلاب نیز این فضا را تحمل و تقویت می‌کردند؛ البته هر جا نقد از چارچوب خارج می‌شد یا حدود شرعی رعایت نمی‌شد و به فردی توهین صورت می‌گرفت، به‌سرعت تذکر می‌دادند و از رعایت این حدود دفاع می‌کردند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با بیان اینکه توجه به دانشجو و مطالبات او در دیدارهای رهبر شهید انقلاب کاملاً مشهود بود، گفت: ایشان با حوصله و مانند یک جوان با دانشجویان همنشین و مرتبط بودند. در این جلسات نشاط وجود داشت و گاهی پس از پایان دیدار یا حتی در جریان جلسه، از رشد و ارتقای سطح صحبت‌های دانشجویان سخن گفته می‌شد. این موضوع نشان می‌داد که ایشان با دقت، دانشجویان را برای پرداختن به مسائل مختلف و نقش‌آفرینی در عرصه‌های مؤثرتر پرورش می‌دادند.
شرایط جنگی و محدودیت‌های ارتباط مستقیم با رهبری
رستمی با اشاره به شرایط کشور پس از شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی بیان کرد: به‌دنبال شهادت امام شهید و شرایطی که به‌دلیل جنگ و اقدامات دشمنان آمریکایی و صهیونیستی در کشور حاکم شد، فضای جلسات، محافل و حضور مسئولان تغییر کرد. شرایط امنیتی، محدودیت‌هایی را در ارتباط مسئولان با فضاهای عمومی و به‌ویژه ارتباطاتی که با دانشجویان داشتیم، ایجاد کرد.
وی افزود: یکی از مسائل مهم در این شرایط، عطش جامعه برای ارتباط و دیدار با رهبر معظم انقلاب است. از یک سو، مردم اجازه نمی‌دهند در مسائل امنیتی کوتاهی شود و از سوی دیگر، مسئولان امنیتی نیز ملاحظات خود را دارند. به همین دلیل، امیدواریم با فتح و ظفر نهایی، پیروزی و اخراج بیگانگان از منطقه، شرایط کشور به وضعیت عادی بازگردد و زمینه برقراری دوباره آن فضای صمیمی میان رهبری و مردم فراهم شود.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به مکاتبات دانشجویان با رهبر معظم انقلاب اسلامی اظهار کرد: در این مدت، دانشجویان مکاتباتی با حضرت آقا داشتند. گاهی دانشجویی دل‌نوشته‌ای برای ایشان فرستاده بود، گاهی یک تشکل دانشجویی نامه‌ای ارسال کرده بود و گاهی نیز دانشجویان حاضر در یک نشست یا اردو، بیعت‌نامه‌ای نوشته بودند.
وی ادامه داد: این مکاتبات موضوعات متنوعی داشت؛ گاهی گلایه بود، گاهی درخواست دعای خیر، ابراز ارادت و دلتنگی، گاهی اظهار وفاداری و بیعت و گاهی نیز طرح سؤال، بیان دغدغه یا گزارش مشکلی در محیط دانشگاهی و اجتماعی که دانشجویان احساس می‌کردند باید به مقام معظم رهبری منتقل شود.
رستمی گفت: طبیعی است که حجم این مکاتبات گسترده باشد و امکان پاسخ‌گویی به تک‌تک نامه‌ها وجود نداشته باشد؛ اما محبتی که در وجود رهبر معظم انقلاب نسبت به دانشجویان وجود دارد، در امتداد همان محبت رهبر شهید انقلاب، زمینه‌ساز ارائه پاسخی به دانشجویان شد. پاسخ منتشرشده نیز مبتنی بر مجموعه مکاتباتی بود که دانشجویان خدمت ایشان ارسال کرده بودند و به نوعی به موضوعات مختلف مطرح‌شده از سوی آنان پاسخ می‌داد.
وی با اشاره به محتوای این مکاتبات اظهار کرد: وقتی گلایه‌ها، دغدغه‌ها، ابراز ارادت‌ها و اعلام آمادگی دانشجویان را مرور می‌کنیم، می‌بینیم که دانشجو در کشور ما در بطن موضوعات و تحولات حوزه‌های مختلف قرار دارد و یکی از اضلاع اصلی و تأثیرگذار جامعه است. این مکاتبات نشان می‌دهد که دانشجوی ایرانی نسبت به انقلاب، کشور و مسائل جامعه احساس مسئولیت دارد.
نقش‌آفرینی دانشجویان در دفاع از کشور
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به حضور دانشجویان و استادان در عرصه‌های مختلف کشور گفت: آنچه در این شرایط شاهد بودیم، پایمردی و میدان‌داری استادان و دانشجویان، به‌ویژه اعضای تشکل‌های انقلابی دانشگاه‌ها، بود.
وی افزود: شهیدی از دانشگاه امیرکبیر داشتیم که در جریان حمله متجاوزان آمریکایی به ایست بازرسی خیابان هفتم تیر به شهادت رسید. همچنین دانشجویان در برخی میدان‌ها و موکب‌ها حضور داشتند و از ابتدای آغاز تجمعات، به مدت ۲۴۰ شبانه‌روز میدان‌داری کردند و همچنان محکم ایستاده‌اند.
رستمی با اشاره به هزینه‌هایی که دانشجویان برای حضور در این عرصه‌ها متحمل شده‌اند، بیان کرد: برخی از این دانشجویان، با وجود حمایت‌هایی که گاهی از بخش‌های مختلف دریافت می‌کنند، هزینه‌های سنگینی را نیز متحمل شده‌اند و حتی از پول شخصی خود برای ارائه خدمات در عرصه دفاع از کشور هزینه کرده‌اند. آنان در عرصه‌های تبیینی نیز نقش‌آفرین بوده‌اند و همچنان دغدغه و اهتمام خود را نسبت به مسئولیت‌هایی که رهبر معظم انقلاب بر عهده آنان گذاشته‌اند، حفظ کرده‌اند.
هم‌عهدی رهبر انقلاب و دانشجویان برای آینده ایران
رستمی در ادامه، با اشاره به محورهای اصلی پاسخ رهبر معظم انقلاب به دانشجویان گفت: در این نامه، با وجود اختصار متن، مجموعه‌ای از نکات مهم در چند محور مطرح شده است که هر یک بخشی از ارتباط ویژه میان امام جامعه و جامعه دانشگاهی را نشان می‌دهد.
وی با اشاره به مفهوم هم‌عهدی در این پاسخ اظهار کرد: رهبر معظم انقلاب از یک عهد مشترک میان خود و دانشجویان سخن می‌گویند. این موضوع فراتر از محبت و ابراز عاطفه است و به مبانی و باورهای مشترک اشاره دارد. ایشان عزم، اراده و احساس مسئولیت دانشجویان نسبت به آینده را امانتی گران‌سنگ می‌دانند که ریشه در مکتب اسلام ناب، میراث امام راحل و رهبر شهید انقلاب اسلامی دارد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها ادامه داد: هنگامی که رهبر معظم انقلاب بر هم‌عهدی خود با دانشجویان تأکید می‌کنند، در واقع به این معناست که عزم و اراده و احساس مسئولیت آنان برای آینده ایران، مبنای یک عهد مشترک است. این نگاه، هویت و جایگاه ویژه‌ای برای جریان دانشجویی تعریف می‌کند و در عین حال، مسئولیت‌های سنگینی را نیز بر دوش آن می‌گذارد.
وی با تأکید بر اینکه ساخت آینده ایران بر عهده جوانان و به‌ویژه دانشجویان است، گفت: رهبر معظم انقلاب در پیام دیگری نیز بر موضوع ایران قوی تأکید کرده‌اند. در پیام‌های رهبر شهید انقلاب، باور به ظرفیت ایران قوی مطرح بود و امروز، با توجه به آنچه در دفاع مقدس سوم و به‌ویژه به‌واسطه رزمندگان، ملت و رهبری امام عزیزمان اتفاق افتاده است، بحث ایران قوی‌تر به‌عنوان هدف و آرمان مطرح می‌شود.
رستمی افزود: در همین چارچوب، به تعبیر مطرح‌شده درباره ظهور یک قدرت جدید در جریان جنگ اشاره می‌شود؛ اینکه برخی مدعی‌اند قدرت چهارم جهان در این جنگ ظهور کرده است. در نگاه الهی مورد تأکید رهبر معظم انقلاب، قدرت حقیقی در اتصال به خداوند معنا پیدا می‌کند. این نگاه، افق بلندی را پیش روی جامعه قرار می‌دهد و مسئولیت تحقق آن را بر عهده جوانان و دانشجویان می‌گذارد.
علم و ایمان؛ دو رکن حرکت به سوی پیشرفت
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر همراهی علم و ایمان بیان کرد: ایشان علم و ایمان را در کنار یکدیگر و مکمل هم برای رسیدن به اهداف والا می‌دانند. از یک سو، دانشجویان به خودسازی، انس با قرآن، آشنایی با معارف دینی و اهل‌بیت(ع) و توجه به معنویت دعوت می‌شوند و از سوی دیگر، مسئولیت حرکت‌های علمی و گشودن گره‌هایی بر عهده آنان گذاشته می‌شود که حل آن‌ها از عهده این نسل برمی‌آید.
وی ادامه داد: نسلی که به توانمندی علمی مجهز باشد و در کنار آن از ایمان برخوردار شود، می‌تواند کاستی‌ها و محدودیت‌ها را جبران کند و مسیر پیشرفت را ادامه دهد. نمونه این موضوع را در صنایع دفاعی و تلاش دانشمندان کشور مشاهده می‌کنیم؛ دانشمندانی که برخی از آنان، از جمله شهید تهرانچی و شهید شهریاری، برای حل مسائل کشور تلاش کردند.
رستمی با اشاره به تلاش شهید شهریاری و همکارانش برای تولید میله‌های سوخت مورد نیاز رآکتور تهران توضیح داد: این رآکتور برای تولید رادیودارو مورد استفاده قرار می‌گرفت و با توجه به نیاز بیماران و مشکلات موجود در تأمین سوخت مورد نیاز آن، کشور با مسئله‌ای جدی مواجه شده بود. در شرایطی که تولید سوخت ۲۰ درصد مورد نیاز رآکتور با تمسخر برخی مواجه شد، شهید شهریاری و همکارانش با تلاش و همت خود این میله‌های سوخت را تولید کردند و در رآکتور تهران قرار دادند.
وی افزود: اگر انسان صرفاً با نگاه عادی و مادی به محدودیت‌ها نگاه کند، ممکن است به بن‌بست برسد؛ اما کسی که ایمان دارد و به توان علمی مجهز است، محدودیت‌ها را پایان راه نمی‌داند. علم و ایمان در کنار هم می‌توانند زمینه عبور از مشکلات را فراهم کنند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به توانمندی‌های علمی کشور در حوزه دفاعی نیز اظهار کرد: توان موشکی و سلاح‌های دقیق کشور، از جمله نمونه‌هایی است که نشان می‌دهد دانشمندان و متخصصان ایرانی چگونه با تکیه بر دانش و تلاش خود، در کنار مدافعان و مدیران صنعت دفاعی، به دستاوردهایی دست یافته‌اند که در معادلات منطقه‌ای تأثیرگذار بوده است.
وی تأکید کرد: دانشجوی ایرانی که هم به سلاح علم و هم به سلاح ایمان مجهز باشد، می‌تواند مسیر پیشرفت و تعالی کشور را دنبال کند. این مسیر با آنچه امروز در برخی کشورهای اروپایی و غربی شاهد هستیم، تفاوت دارد.
ضرورت اتکا به ظرفیت‌های داخلی و حل مسائل کشور
رستمی با اشاره به تفاوت الگوهای حکمرانی و اقتصادی در کشورهای مختلف گفت: در نظام سرمایه‌داری، تا زمانی که جامعه در راستای منافع آن نظام حرکت کند، از حمایت‌های صاحبان سرمایه برخوردار می‌شود؛ اما هنگامی که تعارضی میان منافع عمومی و منافع صاحبان ثروت ایجاد شود، منافع سرمایه‌داران در اولویت قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی، حتی دانش‌آموزان و دانشجویان در برخی کشورها از مشکلاتی مانند کمبود معلم و امکانات آموزشی سخن می‌گویند.
وی با اشاره به فشارها و تحریم‌های اعمال‌شده علیه ایران افزود: کشور ما نزدیک به نیم قرن است که با فشارهای اقتصادی و تحریم‌هایی مواجه بوده که هدف آن‌ها، از نگاه ما، جلوگیری از استقلال کشور و بازگرداندن ایران به زیر سلطه قدرت‌های خارجی است. اظهارات اخیر رئیس‌جمهور آمریکا درباره نفت ایران و سخنان او درباره آغاز تقابل آمریکا با ایران از سال ۱۹۷۹، از جمله مواردی است که در این زمینه مطرح شده است. سال ۱۹۷۹ میلادی، سال پیروزی انقلاب اسلامی و خروج محمدرضا شاه از ایران بود. این موضوع از نگاه ما نشان می‌دهد که مسئله، صرفاً موضوع هسته‌ای، حقوق بشر یا توان موشکی نیست؛ بلکه مسئله اصلی، استقلال ایران و جلوگیری از سلطه بر منابع و ظرفیت‌های کشور است.
وی با اشاره به سخنان رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره اهداف آمریکا اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب در دیدار با دانشجویان و در سخنانی که از رسانه ملی نیز پخش شده است، بر این نکته تأکید کرده بودند که طرف مقابل به چیزی کمتر از غارت ایران فکر نمی‌کند و هدف او سلطه بر کشور است.
رستمی با بیان اینکه نسل جوان امروز عملکرد مسئولان و فرماندهان کشور را نیز در کنار دستاوردهای علمی مشاهده می‌کند، گفت: جوان ایرانی می‌بیند که پیشینیان او با وجود محدودیت‌ها، تلاش‌های بزرگی انجام داده‌اند و به نتایج مهمی رسیده‌اند. او همچنین شاهد است که مسئولان و فرماندهان کشور در خط مقدم هزینه‌دادن و ایستادگی قرار دارند و در جریان جنگ اخیر، فرماندهان، مسئولان و اعضای خانواده رهبر شهید انقلاب نیز به شهادت رسیدند.
وی افزود: این نسل، مقایسه می‌کند و با مشاهده این واقعیت‌ها، عزم، باور و امید به آینده در او شکل می‌گیرد. نسل جوان، توانستن را بارها تجربه کرده و نتایج آن را پیش چشم خود دیده است؛ از این رو، افق‌های بلندی پیش روی خود دارد.
از انگیزه و اراده تا اقدام و تلاش مضاعف
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با تأکید بر ضرورت تبدیل انگیزه به عمل گفت: انتظار این است که جوانان، در کنار برخورداری از انگیزه و اراده، وارد میدان کار و تلاش مضاعف شوند. داشتن اراده به‌تنهایی کافی نیست؛ این اراده باید در میدان عمل به حرکت تبدیل شود.
وی افزود: رهبر معظم انقلاب افق‌های بلندی را پیش روی دانشجویان قرار می‌دهند و آنان را به فراتر رفتن از مسائل روزمره و توجه به اهداف بزرگ‌تر دعوت می‌کنند. در این زمینه، می‌توان به تعبیر امیرالمؤمنین علی(ع) خطاب به فرزندشان محمد حنفیه اشاره کرد؛ هنگامی که پرچم را به او می‌سپارند و می‌فرمایند نگاهت را به انتهای سپاه دشمن بدوز. این تعبیر، توجه به افق‌های دورتر و اهداف بزرگ‌تر را یادآوری می‌کند.
رستمی ادامه داد: مسئله دانشجو نباید صرفاً به موانعی محدود شود که در نخستین گام پیش روی او قرار می‌گیرند. باید افق‌های بلند پیشرفت جامعه ایمانی و حرکت به سوی تمدن اسلامی را مدنظر قرار دهد.
تمدن غرب و ضرورت ارائه الگویی مبتنی بر ارزش‌های الهی
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با طرح پرسش‌هایی درباره توان تمدن غرب در پاسخ‌گویی به نیازهای بشری اظهار کرد: امروز این پرسش در برابر مدافعان تمدن غرب قرار دارد که آیا اخلاق این تمدن می‌تواند پاسخ‌گوی آنچه در جهان رخ می‌دهد، باشد؟ آنچه در غزه اتفاق افتاد و آنچه در میناب رخ داد، در کنار سکوت جوامعی که مدعی دفاع از اخلاق هستند، این پرسش را مطرح می‌کند که اخلاق لیبرال‌دموکراسی تا چه اندازه توانسته است به مسئولیت‌های انسانی خود عمل کند.
وی افزود: همچنین این پرسش وجود دارد که آیا حقوق مبتنی بر لیبرال‌دموکراسی و انسان‌گرایی می‌تواند پاسخ‌گوی شرایط کنونی نظام بین‌الملل باشد؛ نظامی که در آن، بسیاری معتقدند حمایت از حقوق کشورها به میزان قدرت و منافع آن‌ها وابسته است و کشورهای ضعیف در معرض تضییع حقوق خود قرار دارند.
رستمی با اشاره به نمونه‌هایی از دیدگاه‌های مطرح‌شده در محافل فلسفی غرب گفت: حتی برخی اندیشمندان غربی نیز در موضوعاتی مانند جنگ غزه مواضعی اتخاذ کرده‌اند که پرسش‌های جدی درباره مبانی اخلاقی این تمدن ایجاد می‌کند. از جمله، وی به موضعی از یورگن هابرماس در جریان نسل‌کشی غزه اشاره کرد که به گفته او، در آن از حق اسرائیل برای انجام این اقدامات دفاع شده است.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی، این پرسش مطرح می‌شود که آیا فلسفه، اخلاق و حقوق ادعایی تمدن لیبرال‌دموکراسی توانسته‌اند پاسخ‌گوی این رخدادها باشند یا این تمدن با چالش‌های جدی مواجه شده است.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به موضوع کنترل فضای رسانه‌ای در کشورهای غربی اظهار کرد: در حالی که گاهی برای دیگر کشورها بر آزادی اینترنت تأکید می‌شود، در برخی کشورهای غربی نیز محدودیت‌هایی برای کنترل فضای اجتماعی اعمال می‌شود. این موضوع، ضرورت بررسی ادعاهای مطرح‌شده درباره آزادی و حقوق شهروندی را نشان می‌دهد.
وی تأکید کرد: آنچه بشریت به آن نیاز دارد، الگویی از زندگی است که عدالت، پیشرفت، رفاه، برابری و آزادی را در کنار حرکت کریمانه به سمت ارزش‌ها قرار دهد. اسلام چنین الگویی را ارائه کرده است؛ هرچند ما هنوز نتوانسته‌ایم آن‌گونه که شایسته یک جامعه اسلامی است، همه ظرفیت‌های این الگو را محقق کنیم.
رستمی افزود: با وجود این، ملت ایران با سازوکارها و نظامی که خود برای اداره کشور برگزیده است، توانسته در بخش‌هایی قله‌های پیشرفت را به جهان نشان دهد و مسیر حرکت خود را ادامه دهد. هدف نهایی آن است که تمدنی مبتنی بر ارزش‌های الهی ارائه شود که بتواند به نیازهای بشر در ابعاد مختلف پاسخ دهد.
وی با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در تحقق این هدف گفت: جوامع علمی و دانشگاه‌ها باید برای مسائل مختلف بشر پاسخ داشته باشند و در ارائه الگویی برای زندگی، سبک زندگی، تفریح، ارتباطات، فرهنگ و سایر مؤلفه‌های تمدن نقش‌آفرینی کنند؛ الگویی که بر ارزش‌های الهی استوار باشد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها ادامه داد: بر این اساس، مسئولیت دانشجویان در سه سطح قابل تبیین است؛ خودسازی، معنویت و انس با قرآن و اهل‌بیت(ع) در سطح فردی؛ کار، تلاش و پیشرفت علمی و ایفای مسئولیت اجتماعی در سطح جامعه؛ و در نهایت، حرکت به سمت تمدن اسلامی در افق بلندمدت.
دانشگاه باید در قبال تربیت و آینده دانشجو مسئول باشد
رستمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مسئولیت مجموعه‌های برنامه‌ریز و متولی آموزش عالی اظهار کرد: اگرچه مخاطب اصلی نامه رهبر معظم انقلاب دانشجویان هستند، اما این پیام برای مجموعه‌های برنامه‌ریز و مسئولان دانشگاه‌ها نیز مسئولیت ایجاد می‌کند.
وی افزود: هنگامی که رهبر معظم انقلاب از تبدیل دانشگاه به محیط رشد آگاهی و معنویت سخن می‌گویند و از دانشجو انتظار خودسازی، حرکت به سمت قله‌های علم و پیشرفت و توجه به افق‌های بلند دارند، در واقع این پرسش مطرح می‌شود که دانشگاه باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد تا خروجی آن، دانشجویی با چنین خصوصیات و توانمندی‌هایی باشد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها ادامه داد: در این نگاه، خودسازی با مسئولیت اجتماعی پیوند می‌خورد. دانشجو علاوه بر انس با قرآن، معنویت و توجه به ساخت درونی انسان، در قبال جامعه نیز مسئول است و باید انگیزه و دغدغه خود را به اقدام مؤثر تبدیل کند.
وی با بیان اینکه هدف، تربیت نسلی توانمند، باانگیزه، امیدوار به آینده، باورمند به ارزش‌های الهی و توقف‌ناپذیر در مسیر پیشرفت است، گفت: چنین نسلی باید بتواند بخش‌های مختلف کشور را به سمت پیشرفت و تعالی حرکت دهد. البته در کنار مسئولیت خود جوانان، مجموعه‌هایی که مدیریت محیط تربیتی دانش‌آموزان و دانشجویان را بر عهده دارند نیز مسئولیت مهمی دارند.
رستمی تصریح کرد: این مسئولیت، همه نظام تعلیم و تربیت را در بر می‌گیرد؛ از آموزش عمومی و آموزش عالی گرفته تا وزارت آموزش‌وپرورش، وزارت علوم، وزارت بهداشت، دانشگاه آزاد اسلامی و سایر دستگاه‌های مسئول.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا فرایند تربیت در دانشگاه‌ها متناسب با اهداف مورد انتظار طراحی شده است، بیان کرد: باید بررسی کنیم دانش‌آموزی که با دریافت دیپلم وارد دانشگاه می‌شود، در پایان دوره تحصیل چه ویژگی‌هایی پیدا می‌کند. آیا تنها در انتقال دانش به او موفق بوده‌ایم یا توانسته‌ایم در زمینه‌هایی مانند ایمان، امید، باورمندی و احساس مسئولیت نسبت به جامعه نیز نقش مؤثری ایفا کنیم؟
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها افزود: باید روشن شود که آیا دانشگاه صرفاً محیط انتقال دانش است یا در قبال روحیه، ایمان، امید، باورمندی و مسئولیت اجتماعی دانشجو نیز برای خود وظیفه‌ای قائل است.
وی با اشاره به کتابی درباره تجربه ریاست دانشگاه هاروارد گفت: در کتابی که در داخل کشور ترجمه شده است، رئیس باسابقه دانشگاه هاروارد به این موضوع اشاره می‌کند که دانشگاه دانشجو را تربیت می‌کند، اما نسبت به آینده او و نگاهش به زندگی مسئولیتی احساس نمی‌کند. او این مسئله را به‌عنوان یک دغدغه مطرح می‌کند و معتقد است دانشگاه باید دانشجو را برای زندگی آماده کند.
ضرورت بازآرایی در نظام آموزش عالی و آموزش‌وپرورش
رستمی با اشاره به شرایط خاص کشور و چالش‌های پیش روی نسل جوان اظهار کرد: مسائل و چالش‌های ما به دلایل مختلف، از جمله جنگ و تلاش جریان‌های مختلف برای تضعیف هویت جامعه ایرانی، گسترده است. به گفته وی، هزاران شبکه فارسی‌زبان علیه ملت ایران، ارزش‌ها، فرهنگ، زبان، اشتراکات اجتماعی، همبستگی، هویت ملی، افتخارات گذشته، دانشمندان و پیشرفت‌های کشور محتوا تولید می‌کنند و به‌صورت شبانه‌روزی در این عرصه فعالیت دارند.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی، مسئولیت دانشگاه‌ها برای تربیت نسلی که بتواند مسائل کشور را حل کند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. پرسش اساسی این است که چه کسانی باید مسائل و مشکلات مردم را حل کنند؟ اگر در موضوعاتی مانند ناترازی‌ها و سایر مشکلات، تنها به واردات یا کمک کشورهای دیگر چشم بدوزیم، نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که آن کشورها بدون توجه به منافع خود برای حل مسائل ما اقدام کنند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به برخی تجربه‌های تاریخی در روابط ایران با کشورهای غربی گفت: نباید فراموش کنیم که فرآورده‌های خونی آلوده به ویروس ایدز از فرانسه وارد کشور شد و بیماران هموفیلی را با مشکلات جدی مواجه کرد. همچنین مواد و تجهیزات مورد استفاده برای تولید بمب‌های شیمیایی که رژیم صدام در جنگ علیه ایران به کار برد، از سوی برخی کشورهای اروپایی تأمین شده بود.
وی افزود: این تجربه‌ها نشان می‌دهد که هرچند باید از پیشرفت‌های علمی جهان استفاده کنیم و از دیگران بیاموزیم، نباید وابستگی را بپذیریم یا از حرکت برای حل مسائل خود بازبمانیم. دانشگاه‌ها و دانشمندان جوان کشور ظرفیت آن را دارند که برای مشکلات ایران راه‌حل تولید کنند.
رستمی با تأکید بر ضرورت بازآرایی فرایند آموزش عالی و آموزش‌وپرورش متناسب با اهداف بلند کشور اظهار کرد: اسناد خوبی در این زمینه تدوین شده است؛ از جمله سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش و سند دانشگاه اسلامی. در بخش‌های سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی، از جمله در شورای عالی انقلاب فرهنگی، اسناد و سیاست‌های قابل توجهی تولید شده است و شاید مشکل اصلی، کمبود سند نباشد.
وی ادامه داد: مسئله مهم، انتقال و امتداد این محتواها، سیاست‌ها و مقررات تا سطوح اجرایی و درگیر کردن همه اجزای دانشگاه در تحقق آن‌هاست. باید بررسی کنیم که چگونه می‌توان این سیاست‌ها را از مرحله تدوین به مرحله اجرا رساند و همه بخش‌های دانشگاه را در این مسیر مشارکت داد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت ایجاد زیرساخت‌ها و تغییرات لازم برای تربیت دانشجوی حل‌کننده مسائل کشور گفت: ما باید قطار در حال حرکت را تعمیر کنیم؛ امکان توقف وجود ندارد. نمی‌توان دانشگاه‌ها را برای چند سال تعطیل کرد تا پس از آن، نظام آموزش عالی به‌گونه‌ای دیگر فعالیت خود را آغاز کند.
وی افزود: امروز دانشگاه‌ها در حوزه‌های مختلف، از پزشکی، بهداشت و درمان و سلامت گرفته تا فنی و مهندسی، صنایع دفاعی و مدیریت عمومی کشور، نیروی انسانی و کارشناسان مورد نیاز جامعه را تربیت می‌کنند. در عین حال، باید فاصله موجود با آرمان‌ها را بپذیریم و برای رفع آن، در مسیر اصلاح و تحول حرکت کنیم.
رستمی با بیان اینکه ظرفیت‌های موجود کشور برای پیشرفت قابل توجه است، اظهار کرد: ما در شرایطی سخت‌تر از وضعیت کنونی نیز توانمندی‌های خود را نشان داده‌ایم. صنعت هسته‌ای و صنعت موشکی کشور با محدودیت‌های شدیدی مواجه بوده‌اند که بسیاری از صنایع دیگر با آن سطح از محدودیت روبه‌رو نبوده‌اند؛ با این حال، دانشمندان و متخصصان کشور توانسته‌اند در این حوزه‌ها به دستاوردهای مهمی برسند.
وی ادامه داد: در برخی حوزه‌های دیگر، از جمله صنعت خودرو و کشاورزی، با وجود ظرفیت‌های موجود، همچنان مشکلاتی وجود دارد؛ از جمله میزان بالای ضایعات محصولات کشاورزی از زمان تولید تا رسیدن به مصرف‌کننده. این موضوع نشان می‌دهد که باید از ظرفیت نیروی انسانی خلاق، اراده ملت و توان علمی دانشگاه‌ها برای حل مسائل استفاده بیشتری شود.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به پیشینه تاریخی ایران گفت: کشور ما از سابقه طولانی دولت‌داری برخوردار است و ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی آن نیز می‌تواند در مسیر پیشرفت مورد توجه قرار گیرد. باید بدانیم که با چه ملت و ظرفیتی مواجه هستیم و چه توانمندی‌هایی در اختیار داریم.
وی تأکید کرد: با شناختی که از ظرفیت استادان، دانشجویان و مجموعه علمی کشور وجود دارد، معتقدم امکانات فعلی، با وجود اینکه متناسب با شایستگی‌های جامعه دانشگاهی نیست و باید افزایش یابد، برای انجام بسیاری از اقدامات و پیشبرد اهداف ظرفیت قابل توجهی دارد.
رستمی افزود: بودجه‌ای که به آموزش عالی کشور اختصاص می‌یابد، با منابعی که برخی کشورهای اطراف برای دانشگاه‌های خود هزینه می‌کنند، قابل مقایسه نیست؛ با این حال، دانشگاه‌های ایران با همین امکانات، خروجی‌های علمی و نیروی انسانی قابل توجهی دارند. بنابراین، ظرفیت‌های موجود بالاست، اما استعدادها، نیازها و مسئولیت‌های کشور نیز بسیار گسترده‌تر است.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها در پایان با اشاره به نقش دانشجویان در تحولات اخیر کشور گفت: در هیچ مقطعی از تاریخ فعالیت و اثرگذاری دانشجوی ایرانی، به اندازه شرایط کنونی شاهد چنین ظرفیتی نبوده‌ایم. به‌ویژه در جنگ اخیر، صحنه‌هایی شکل گرفت که مردم در آینده نیز درباره آن سخن خواهند گفت.
انتهای پیام