فاطمیه، فصل شناخت دشمن و آزمون پایداری بر حق است

به گزارش ایکنا از اردبیل، اسماعیل دستگزار، مدیر کانون فرهنگی و هنری آستان مقدس امامزاده سید ابراهیم بن موسی کاظم(ع) شهر لاهرود در گفت‌و‌گو با ایکنا از اردبیل، با تبیین نسبت ایمان، پایداری و دشمن‌شناسی، ایام فاطمیه را فرصتی برای شناخت عمیق‌تر جبهه حق و باطل و بازخوانی هزینه‌های وفاداری به حقیقت دانست.

ایمان حقیقی در میدان آزمون آشکار می‌شود

دستگزار با اشاره به اینکه ایمان واقعی در میدان عمل و هنگام مواجهه با دشواری‌ها نمایان می‌شود، اظهار کرد: برخی افراد در شرایط عادی و فضای آرام از ایمان و حق‌طلبی سخن می‌گویند؛ اما هنگامی که با مخالفت، فشار اجتماعی یا هزینه‌های دفاع از حقیقت مواجه می‌شوند، دچار تردید شده و از مواضع خود عقب‌نشینی می‌کنند. ایمان زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که انسان میان آسایش شخصی و وفاداری به حق قرار گیرد.

وی با اشاره به سیره حضرت فاطمه زهرا (س) افزود: آن بانوی بزرگوار در عمل به اسلام ناب و دفاع از حقیقت، آسایش فردی را معیار تصمیم‌گیری خود قرار نداد. جایگاه والای فاطمی، افزون بر انتساب به پیامبر اکرم(ص)، جلوه‌ای از معرفت، ایمان، بصیرت و ایستادگی در مسیر حق است.

گاهی برای پرهیز از مخالفت، از حق عقب‌نشینی می‌کنیم

مدیر کانون فرهنگی و هنری امامزاده سید ابراهیم(ع) لاهرود با بیان اینکه بسیاری از افراد ترجیح می‌دهند به‌گونه‌ای رفتار کنند که با مخالفت دیگران مواجه نشوند، خاطرنشان کرد: طبیعی است که انسان از دشمنی و تنش گریزان باشد؛ اما گاهی برای ناراحت نشدن دیگران، از بیان حقیقت، دفاع از ارزش‌ها و انجام مسئولیت خود صرف‌نظر می‌کنیم. باید بدانیم که می‌توان از تنش‌های بیهوده پرهیز کرد، اما نمی‌توان تضمین کرد که پایبندی به حق هیچ مخالفی برای انسان ایجاد نکند.

وی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) گفت: در روایتی آمده است: «إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ جَعَلَ وَلِیَّهُ فِی الدُّنْیَا غَرَضاً لِعَدُوِّهِ»؛ یعنی خداوند متعال، دوست و ولیّ خود را در دنیا هدف دشمنش قرار داده است.

دستگزار تصریح کرد: این روایت یادآور می‌شود که گاهی مخالفت با انسان‌های حق‌مدار، نه به دلیل رفتار شخصی آنان، بلکه به سبب راه و حقیقتی است که نمایندگی می‌کنند. بنابراین، نباید تصور کنیم که اگر با کسی دشمنی نکنیم، هیچ‌کس با ما دشمنی نخواهد کرد. البته این مسئله به معنای دشمن‌تراشی، بدبینی به دیگران یا کنار گذاشتن عقلانیت و گفت‌و‌گو نیست؛ بلکه بر ضرورت شناخت واقعیت‌های اجتماعی و حفظ هوشیاری در برابر دشمنی‌های هدفمند تأکید دارد.

قرآن، مؤمنان را از اعتماد بی‌محابا برحذر می‌دارد

وی در ادامه، با استناد به آیه ۱۱۸ سوره مبارکه آل‌عمران، بر ضرورت شناخت نشانه‌های دشمنی و پرهیز از اعتماد بی‌محابا تأکید کرد و بخشی از این آیه را تلاوت کرد: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِکُمْ لَا یَأْلُونَکُمْ خَبَالًا وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاءُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِی صُدُورُهُمْ أَکْبَرُ».

دستگزار با اشاره به مفهوم این آیه بیان کرد: خداوند مؤمنان را از سپردن اسرار و امور حساس خود به افراد غیرقابل اعتماد برحذر می‌دارد و از کسانی سخن می‌گوید که از آسیب رساندن به مؤمنان کوتاهی نمی‌کنند، رنج آنان را می‌خواهند و نشانه‌های دشمنی از سخنانشان آشکار است؛ در حالی که آنچه در دل پنهان می‌کنند، بزرگ‌تر از چیزی است که بر زبان می‌آورند.

وی افزود: قرآن کریم، مؤمن را به ساده‌اندیشی در شناخت روابط و مناسبات اجتماعی دعوت نمی‌کند. بصیرت قرآنی اقتضا دارد که میان پرهیز از ظلم و دشمنی ناروا با غفلت نکردن از دشمنی‌های واقعی تفاوت قائل شویم. اخلاق اسلامی اجازه نمی‌دهد بدون دلیل به دیگران بدگمان باشیم؛ اما در عین حال، ما را از اعتماد بی‌حساب به افرادی که شواهد روشنی از خصومت و زیاده‌خواهی آنان وجود دارد، بازمی‌دارد.

فاطمیه؛ فرصتی برای بازخوانی مظلومیت حضرت زهرا (س)

مدیر کانون فرهنگی و هنری امامزاده سید ابراهیم(ع) لاهرود با پیوند دادن این آموزه‌های قرآنی به حوادث صدر اسلام و مظلومیت حضرت فاطمه زهرا(س) اظهار کرد: فاطمیه تنها فصل اندوه و سوگواری نیست، بلکه فرصتی برای تأمل در این حقیقت است که حقانیت یک جبهه لزوماً مانع دشمنی مخالفان آن نمی‌شود و حتی جایگاه والای معنوی و فضائل آشکار نیز همواره مانع ظلم و تعدی دیگران نیست.

وی ادامه داد: حضرت فاطمه زهرا(س)، دختر پیامبر اکرم(ص) و از والاترین شخصیت‌های تاریخ اسلام بود؛ با این حال، حوادث تلخ پس از رحلت پیامبر (ص) نشان داد که جامعه اسلامی نیز ممکن است در معرض انحراف، بی‌وفایی و ستم قرار گیرد. این واقعیت، ضرورت بصیرت، وفاداری به حقیقت و دفاع مسئولانه از حق را دوچندان می‌کند.

دستگزار تأکید کرد: یکی از درس‌های مهم فاطمیه این است که نباید حق را با میزان استقبال دیگران سنجید و نباید از ترس مخالفت‌ها، حقیقت را پنهان کرد. گاهی شخصیت‌های بزرگ تاریخ، نه به دلیل ناشناخته بودن حق، بلکه در نتیجه غلبه منافع شخصی، تعصب‌ها و مصلحت‌اندیشی‌های نادرست، در معرض بی‌مهری و ظلم قرار می‌گیرند.

سه درس مهم فاطمیه برای زندگی امروز

وی در جمع‌بندی سخنان خود، سه درس اساسی از ایام فاطمیه را مورد تأکید قرار داد و گفت: نخست اینکه ایمان بدون پایداری، در نخستین آزمون آسیب‌پذیر خواهد بود. مؤمن باید در کنار باور قلبی، برای عمل به حق و تحمل هزینه‌های مشروع آن نیز آمادگی داشته باشد.

مدیر کانون فرهنگی و هنری امامزاده سید ابراهیم(ع) لاهرود ادامه داد: دوم اینکه دشمن‌شناسی بخشی از بصیرت دینی است. جامعه مؤمن باید نشانه‌های خصومت را بشناسد، فریب ظاهر و شعار را نخورد و در عین پایبندی به اخلاق و عدالت، از ساده‌اندیشی بپرهیزد. سوم اینکه ترس از مخالفت نباید انسان را از انجام مسئولیت‌هایش بازدارد. معیار تصمیم‌گیری باید رضایت خداوند و انجام وظیفه باشد، نه جلب رضایت همگان؛ البته حرکت در این مسیر نیز به تدبیر، عقلانیت و پرهیز از تنش‌های غیرضروری نیاز دارد.

دستگزار در پایان تصریح کرد: اگر از ایام فاطمیه بیاموزیم که حق را حتی در شرایط دشوار بشناسیم، در دفاع از آن دچار تزلزل نشویم و در شناخت دشمن نیز گرفتار ساده‌اندیشی نگردیم، یکی از مهم‌ترین پیام‌های این ایام را به زندگی فردی و اجتماعی خود منتقل کرده‌ایم؛ چراکه فاطمیه، مدرسه بصیرت و وفاداری به حق است و به ما می‌آموزد که ضمن شناخت هزینه‌های حق‌مداری، حقیقت را قربانی آسایش زودگذر نکنیم.