در مسیر حق، تأیید دیگران نباید ملاک انسان باشد

به گزارش ایکنا، علی عبدالله‌زاده؛ استاد دانشگاه فردوسی مشهد، شامگاه 10 آبان ماه در سلسله نشست‌‌های«چرا نهج‌البلاغه؟» گفت: محور اصلی این نشست، نام مبارک امام امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب(ع) است؛ امامی که اگر با نگاهی واقع‌بینانه بنگریم، هر انسانی با هر فکر، عقیده، دین یا آیینی، از معارف علوی و آموزه‌های نهج‌البلاغه بی‌نیاز نیست و تاریخ اسلام و قرن‌های گذشته به طور عینی نشان داده است .

وی افزود: اگرچه نهج‌البلاغه آن‌گونه که باید و شاید در میان خود ما شیعیان نقش‌آفرینی نکرده است و ما در این زمینه مقصر هستیم، اما این کتاب همواره مورد توجه بزرگان، عالمان و اندیشمندان شیعه و سنی و حتی پیروان سایر ادیان و مذاهب مانند برخی مسیحیان بوده است.

عبدالله‌زاده افزود: اگر از قرآن سخن می‌گوییم، باید بدانیم که امیرالمؤمنین(ع) از قرآن جدا نیست؛ همان‌طور که خود ایشان در نهج‌البلاغه فرمودند که از زمانی که با قرآن آشنا شدم، از آن جدا نیستم. لذا فرمودند: علی مع القرآن و القرآن مع علی؛ این دو از هم جدا نیستند. 

استاد دانشگاه فردوسی مشهد به تشریح خطبه 201 نهج‌البلاغه(لَا تَسْتَوْحِشُوا فِي طَرِيقِ الْهُدَى لِقِلَّةِ أَهْلِهِ، فَإِنَّ النَّاسَ قَدِ اجْتَمَعُوا عَلَى مَائِدَةٍ شِبَعُهَا قَصِيرٌ وَ جُوعُهَا طَوِيلٌ. أَيُّهَا النَّاسُ...) پرداخت و افزود: عبارت آغازین این خطبه بسیار معروف است. در این خطبه، امام امیرالمؤمنین(ع)می‌فرماید: من کلامی دارم که برای آنان که در راه هدایت گام می‌دارند، موعظه‌ای است و آنان را به راه روشن هدایت می‌کند.

وی ادامه داد: در بررسی عبارت باید به معنای خاص استیحاش توجه کنیم. استیحاش در زبان عربی به معنای شدت وحشت است که با عنصر تنهایی پیوند خورده است؛ یعنی زمانی که انسان احساس می‌کند در مسیر درست تنهاست و کسی او را یاری و تأیید نمی‌کند. امام با این عبارت به مؤمنان اطمینان می‌دهد که اگر در راه هدایت احساس تنهایی می‌کنید، نگران نباشید، زیرا شما در مسیر حق هستید.

وی افزود: از مشکلات امروز ما این است که آیا مورد تایید دیگران هستیم یا خیر و آیا فلان لباس و سبک زندگی ما مقبول دیگران هست؟ حضرت تاکید فرمودند ملاک شما تایید دیگران نباشد و اگر راه شما  درست باشد از عدم همراهی یا تایید دیگران وحشت نکنید.

وی به حکایت ملانصرالدین اشاره کرد و ادامه داد: همان حکایتی که او سوار بود و پسرش پیاده و مردم ایراد می‌گرفتند، سپس پسر سوار شد و پدر پیاده و باز ایراد گرفتند، و در نهایت هر دو سوار شدند و باز هم ایراد گرفتند تا اینکه هر دو پیاده شدند. این نشان می‌دهد که مردم در هر حال حرفی برای گفتن دارند و نباید ملاک ما تأیید مردم باشد.

وی ادامه داد: حضرت (طبق ترجمه شهیدی) فرمودند: ای مردم! خشنودى و خشم از چيزى همگان را در پيامد آن شريك سازد و كيفر يا پاداش آنچه را بدان راضى شده‌اند به آنان بپردازد چنان كه ماده‌شتر ثمود را يك تن پى نمود و خدا همه آنان را عذاب فرمود، چرا كه گرد اعتراض نگرديدند و همگى آن كار را پسنديدند و خداى سبحان گفت: «ماده‌شتر را پى كردند و سرانجام پشيمان شدند »و ديرى نپاييد كه زمينشان بانگى كرد و فرو رفت، چنان كه در زمين سست آهن تفت. مردم! آن كه راه آشكار را بپيمايد به آب در آيد و آن كه بيراهه را پيش گيرد، در بيابان بى نشان افتد و از تشنگى بميرد. 

عبدالله‌زاده بیان کرد: حضرت در ادامه خطبه می‌فرمایند که انسان در خانواده‌ای که متولد می‌شود، برادر و خواهر خود را انتخاب نکرده است، اما در مسیر هدایت، این فرصت را دارد که برادران و خواهرانی را بر اساس سنخیت و انتخاب خود برگزیند. این یعنی ما می‌توانیم از جبرِ انتخاب خانواده خارج شده و پیوند اجتماعی جدیدی در مسیر حق ایجاد کنیم.

وی تأکید کرد: ما در جمهوری اسلامی این برکت را داریم که در جامعه‌ای هستیم که جبهه حق جمعیت زیادی دارد، اما تذکر امام برای کسانی است که حتی در یک محله یا محیط کوچک، احساس تنهایی می‌کنند. ما دائما می‌گوییم ای کاش در دوره حضرت علی(ع) و امام حسین(ع) بودیم و آن‌ها را یاری می‌کردیم ولی امروز جبهه حق و باطل روشن و مشخص است و اگر حواسمان نباشد الان هم ممکن است در زمره دشمنان اهل بیت(ع) و جبهه حق باشیم. 

استاد دانشگاه فردوسی مشهد بیان کرد: رئیبس جمهور آمریکا انواع جنایات را مرتکب شده است و متاسفانه از لفظ آقا برای این فرد استفاده می‌شود که به نظر بنده خطرناک است و اگر نشانه گرایش ما به او باشد در آخرت این حب و بغض سرنوشت ما را تغییر خواهد داد. 

وی در بخش دیگری بیان کرد: امام در مورد عبارت مائده و سفره، می‌فرماید مردم بر سر سفره‌ای نشسته‌اند که سیری آن کوتاه و گرسنگی‌اش طولانی است. یعنی لذت‌های دنیوی زودگذر است اما عواقبش طولانی است. در مقابل، کسی که راه روشن را برود، به آب می‌رسد. این یعنی در بیابان تشنه نمی‌ماند و حتی اگر تنها باشد، چون آب را یافته است، راحت‌تر است.

عبدالله‌زاده در پایان با اشاره به خطبه 97 تصریح کرد: حضرت می‌فرمایند من بر طریق واضح هستم. این نشان می‌دهد که مسیر هدایت مشخص است. همان‌طور که در روایتی آمده است، اگر دیدی همه مردم به یک سو می‌روند و علی(ع) به سوی دیگر، به سمت علی برو.